{"id":12192,"date":"2023-02-03T22:47:21","date_gmt":"2023-02-03T21:47:21","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=12192"},"modified":"2023-02-06T23:07:00","modified_gmt":"2023-02-06T22:07:00","slug":"tieng-viet-tu-rat-som-nguoi-phuong-tay-da-khang-dinh-chu-quyen-cua-viet-nam-doi-voi-hai-quan-dao-hoang-sa-va-truong-sa","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/2023\/02\/03\/tieng-viet-tu-rat-som-nguoi-phuong-tay-da-khang-dinh-chu-quyen-cua-viet-nam-doi-voi-hai-quan-dao-hoang-sa-va-truong-sa\/","title":{"rendered":"T\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi hai qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a vua Gia Long \u1edf Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef, c\u00e1c b\u1ed9 s\u1eed ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c thi v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ec7nh thi\u00eang li\u00eang \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00e2m ph\u1ee5c.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img src=\"https:\/\/biendong.net\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-95433\" \/><figcaption>B\u1ea3n \u0111\u1ed3 do Jodocus Hondius v\u1ebd n\u0103m 1613.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Jean Batiste (1769-1825) l\u00e0 s\u0129 quan h\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee7a Ph\u00e1p \u0111\u1ebfn nam k\u1ef3 n\u0103m 1794 \u0111\u00e3 vi\u1ebft h\u1ed3i k\u00fd x\u00e1c nh\u1eadn: \u201cX\u1ee9 \u0110\u00e0ng Trong m\u00e0 Qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng ng\u00e0y nay mang danh hi\u1ec7u Ho\u00e0ng \u0110\u1ebf bao g\u1ed3m x\u1ee9 Nam H\u00e0 theo \u0111\u00fang ngh\u0129a c\u1ee7a n\u00f3, x\u1ee9 B\u1eafc H\u00e0, m\u1ed9t ph\u1ea7n v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c c\u1ee7a Cao Mi\u00ean, m\u1ed9t v\u00e0i \u0111\u1ea3o c\u00f3 nh\u1ecf c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf kh\u00f4ng xa b\u1edd bi\u1ec3n v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa, g\u1ed3m c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ea3o nh\u1ecf b\u00e3i \u0111\u00e1 ng\u1ea7m v\u00e0 m\u1ecfm \u0111\u00e1 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u1edf. Ch\u1ec9 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1816 th\u00ec nh\u00e0 vua hi\u1ec7n nay (vua Gia Long) m\u1edbi chi\u1ebfm h\u1eefu \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ea3o n\u00e0y\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Gi\u00e1m m\u1ee5c ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p Jean Louis Taberd \u0111\u00e3 t\u1eebng nhi\u1ec1u n\u0103m tuy\u00ean gi\u00e1o \u1edf Nam K\u1ef3, Trung K\u1ef3 \u0111\u1ea7u th\u1ebf k\u1ef7 XIX vi\u1ebft r\u1eb1ng: \u201cQu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Pracel hay Pracels l\u00e0 khu v\u1ef1c ch\u1eb1ng ch\u1ecbt nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o nh\u1ecf, \u0111\u00e1 ng\u1ea7m v\u00e0 b\u00e3i c\u00e1t, h\u00ecnh nh\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c k\u00e9o d\u00e0i cho \u0111\u1ebfn 11\u00b0 \u0111\u1ed9 v\u0129 b\u1eafc v\u00e0 kho\u1ea3ng 107\u00b0 kinh \u0111\u00f4ng Paris. M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 h\u00e0ng h\u1ea3i \u0111\u00e3 v\u01b0\u1ee3t qua \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng t\u1ea3ng \u0111\u00e1 ng\u1ea7m n\u00e0y v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ef1 m\u1ea1o hi\u1ec3m c\u00f3 ph\u1ea7n may m\u1eafn nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 kh\u00f4n ngoan, nh\u01b0ng m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e3 g\u1eb7p ph\u1ea3i n\u1ea1n khi c\u1ed1 g\u1eafng v\u01b0\u1ee3t qua. Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n s\u1ee9 \u0110\u00e0ng Trong g\u1ecdi khu v\u1ef1c \u0111\u00f3 l\u00e0 C\u1ed3n V\u00e0ng\u2026V\u00e0o n\u0103m 1816 nh\u00e0 vua (vua Gia Long) \u0111\u00e3 t\u1edbi long tr\u1ecdng c\u1eafm l\u00e1 c\u1edd c\u1ee7a m\u00ecnh v\u00e0 \u0111\u00e3 ch\u00ednh th\u1ee9c gi\u1eef ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf c\u00e1c b\u00e3i \u0111\u00e1 n\u00e0y, m\u00e0 ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd kh\u00f4ng m\u1ed9t ai s\u1ebd t\u00ecm c\u00e1ch tranh gi\u00e0nh v\u1edbi \u00f4ng ta\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Johann Gottfried Sommer trong m\u1ee5c \u201cCochinchina\u201d (\u0110\u00e0ng Trong) s\u00e1ch Taschenbuch zur Verbreitung geographischer Kenntnisse xu\u1ea5t b\u1ea3n t\u1ea1i Praha (S\u00e9c) n\u0103m 1839 x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng: \u201cNgo\u00e0i bi\u1ec3n c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c \u0110\u00e0ng Trong c\u00f3 r\u1ea5t r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3o \u2026 D\u00e2n \u0110\u00e0ng Trong sinh s\u1ed1ng t\u1ed1i t\u1eadn \u0111\u1ea3o Ko-Khram, \u0111\u1ea3o n\u00e0y n\u1eb1m d\u01b0\u1edbi v\u0129 tuy\u1ebfn 13\u2026 N\u0103m 1816 vua \u0110\u00e0ng Trong \u0111\u00e3 chi\u1ebfm h\u1eefu b\u00e3i \u0111\u00e1 san h\u00f4 nguy hi\u1ec3m v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi sinh s\u1ed1ng, g\u1ed3m nhi\u1ec1u b\u00e3i \u0111\u00e1 v\u00e0 c\u1ed3n c\u00e1t c\u00f3 t\u00ean l\u00e0 Pracels. Kh\u00f4ng ai c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a \u0110\u00e0ng Trong v\u1ec1 ph\u1ea7n \u0111\u1ea5t m\u1edbi chi\u1ebfm c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c n\u00e0y?.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1850, M. A Dubois de Jancigny, c\u1ef1u \u0111\u1ea1i u\u00fd, ph\u00e1i vi\u00ean c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 Ph\u00e1p \u1edf Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 vi\u1ebft cu\u1ed1n s\u00e1ch \u201cNh\u1eadt B\u1ea3n- \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ebf qu\u1ed1c Mi\u1ebfn \u0110i\u1ec7n (Ava), Siam, Annam\u201d, trong \u0111\u00f3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u201c\u0110\u00e3 t\u1eeb 34 n\u0103m nay (t\u1ee9c t\u1eeb n\u0103m 1816 \u0111\u1ebfn 1850), qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Pracels (m\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Annam g\u1ecdi l\u00e0 C\u00e1t V\u00e0ng), th\u1eadt ra l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ed1n m\u00ea cung ch\u1eb1ng ch\u1ecbt nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o nh\u1ecf, \u0111\u00e1 ng\u1ea7m v\u00e0 b\u00e3i c\u00e1t \u2026 Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o \u0111\u00e3 b\u1ecb c\u00e1c ng\u01b0\u1eddi x\u1ee9 \u0110\u00e0ng Trong (Cochinchina) chi\u1ebfm gi\u1eef\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Qua ghi ch\u00e9p c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u00e3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh: ngay t\u1eeb n\u0103m 1816 vua Gia Long \u0111\u00e3 th\u1ef1c thi hai ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf hai h\u00f2n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa.<\/p>\n\n\n\n<p>BDN<\/p>\n\n\n\n\n<p>Aufrufe: 952<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a vua Gia Long \u1edf Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0u tr\u1eef, c\u00e1c b\u1ed9 s\u1eed ch\u00ednh th\u1ee9c c\u1ee7a v\u01b0\u01a1ng tri\u1ec1u, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c thi v\u00e0 tr\u1edf th\u00e0nh s\u1ee9 m\u1ec7nh thi\u00eang li\u00eang \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng th\u1ef1c c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ph\u01b0\u01a1ng t\u00e2y v\u1edbi th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00e2m &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,39,37],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12192"}],"collection":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12192"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12192\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12221,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12192\/revisions\/12221"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12192"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}