{"id":13174,"date":"2023-06-07T10:09:34","date_gmt":"2023-06-07T08:09:34","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=13174"},"modified":"2023-06-14T10:34:28","modified_gmt":"2023-06-14T08:34:28","slug":"tieng-viet-khung-hoang-moi-tai-bien-dong","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/2023\/06\/07\/tieng-viet-khung-hoang-moi-tai-bien-dong\/","title":{"rendered":"Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u1edbi t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ngay sau khi k\u1ebft th\u00fac \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ea3ng 20 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, TBT Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Tr\u1ecdng \u0111\u00e3 sang th\u0103m B\u1eafc Kinh (1\/11\/2022). Tuy\u00ean b\u1ed1 Chung hai n\u01b0\u1edbc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u201cx\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00ean bi\u1ec3n\u2026 ki\u1ec3m so\u00e1t t\u1ed1t c\u00e1c b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng tr\u00ean bi\u1ec3n\u2026kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u00e0m ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u00eam t\u00ecnh h\u00ecnh v\u00e0 m\u1edf r\u1ed9ng tranh ch\u1ea5p\u201d. Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi hy v\u1ecdng ngo\u1ea1i giao c\u00e2y tre m\u1ec1m d\u1ebbo c\u1ee7a H\u00e0 N\u1ed9i s\u1ebd l\u00e0m cho quan h\u1ec7 Vi\u1ec7t-Trung \u1ed5n \u0111\u1ecbnh, \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng c\u1ea5p quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-container-2 wp-block-gallery-1 wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img data-id=\"13175\"  src=\"http:\/\/east-sea.de\/datei\/uploads\/2023\/06\/TQ-v-BD-e1686125337625.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13175\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf tham v\u1ecdng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. T\u1eeb ng\u00e0y 7\/5, h\u1ecd \u0111\u00e3 cho t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 10 v\u1edbi nhi\u1ec1u t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf Vi\u1ec7t Nam g\u1ea7n b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh, g\u00e2y ra kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u1edbi t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Trung Qu\u1ed1c mu\u1ed1n l\u1ee3i d\u1ee5ng kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 tri\u1ec3n khai \u201c\u00e2m m\u01b0u m\u1edbi\u201d, b\u1ea5t ch\u1ea5p C\u00f4ng \u01af\u1edbc LHQ v\u1ec1 Lu\u1eadt Bi\u1ec3n (UNCLOS 1982) v\u00e0 ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f2a Tr\u1ecdng t\u00e0i Th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c (PCA 2016).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u1ed1i c\u1ea3nh m\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 2014, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u d\u00e0n khoan HD-981v\u00e0 h\u00e0ng tr\u0103m t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf (EEZ) c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, t\u1ea1o ra cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng v\u00e0 b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3 h\u1ecd \u0111\u00e3 r\u00e1o ri\u1ebft b\u1ed3i \u0111\u1eafp v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 h\u00f3a c\u00e1c v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u1edf Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa nh\u1eb1m bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00edn \u0111o\u1ea1n th\u00e0nh \u201cchuy\u1ec7n \u0111\u00e3 r\u1ed3i\u201d. \u0110\u1ec3 l\u00e0m r\u00f5 tham v\u1ecdng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (Viet-studies, 29\/2\/2016).<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 2019, Trung Qu\u1ed1c l\u1ea1i \u0111i\u1ec1u t\u00e0u th\u0103m d\u00f2 d\u1ea7u kh\u00ed HD-8 v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam g\u1ea7n b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p bu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Repsol (T\u00e2y Ban Nha) ph\u1ea3i b\u1ecf d\u1edf d\u1ef1 \u00e1n d\u1ea7u kh\u00ed t\u1ea1i l\u00f4 07-03 (C\u00e1 R\u1ed3ng \u0110\u1ecf), l\u00e0m Vi\u1ec7t Nam thi\u1ec7t h\u1ea1i h\u00e0ng t\u1ef7 \u0111\u00f4-la. H\u1ecd c\u00f2n qu\u1ea5y r\u1ed1i \u0111\u1ec3 g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Rosneft (Nga) t\u1ea1i m\u1ecf Lan T\u00e2y v\u00e0 Lan \u0110\u1ecf. Tr\u01b0\u1edbc t\u00ecnh th\u1ebf m\u1edbi, t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m g\u00ec t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (NCQT, 22\/7\/2019).<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng g\u00ec di\u1ec5n ra t\u1ea1i khu v\u1ef1c b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh (7\/2019) l\u00e0 s\u1ef1 ti\u1ebfp n\u1ed1i nh\u1eefng g\u00ec \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 (7\/2017 v\u00e0 3\/2018) t\u1ea1i l\u00f4 136-03 (C\u00e1 Ki\u1ebfm N\u00e2u) v\u00e0 l\u00f4 07-03 (C\u00e1 R\u1ed3ng \u0110\u1ecf), nh\u01b0 \u201ckh\u00fac d\u1ea1o \u0111\u1ea7u\u201d cho tham v\u1ecdng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, \u0111\u00e2y l\u00e0 \u201cv\u00e1n c\u1edd v\u00e2y\u201d k\u00e9o d\u00e0i trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c gi\u00e0nh th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, trong khi Vi\u1ec7t Nam c\u00f4 \u0111\u01a1n b\u1ecb Trung Qu\u1ed1c b\u1eaft n\u1ea1t, ph\u1ea3i nh\u1ecbn \u0111\u1ec3 \u201cgi\u1eef \u0111\u1ea1i c\u1ee5c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u1edbn n\u00ean \u0111\u00e3 t\u1ef1 coi m\u00ecnh l\u00e0 \u201cthi\u00ean tri\u1ec1u\u201d, c\u00f3 quy\u1ec1n b\u1eaft n\u1ea1t c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng nh\u1ecf y\u1ebfu h\u01a1n nh\u01b0 \u201cch\u01b0 h\u1ea7u\u201d. N\u01b0\u1edbc n\u00e0o d\u00e1m ch\u1ed1ng l\u1ea1i lu\u1eadt ch\u01a1i do h\u1ecd \u00e1p \u0111\u1eb7t s\u1ebd b\u1ecb h\u1ecd \u201cd\u1ea1y m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc\u201d. Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 b\u1ecb Trung Qu\u1ed1c \u201cd\u1ea1y m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc\u201d n\u0103m 1979. N\u0103m 2014, khi Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1o ra b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, h\u1ecd \u0111\u00e3 x\u00f4 \u0111\u1ea9y Vi\u1ec7t Nam x\u00edch l\u1ea1i g\u1ea7n v\u1edbi M\u1ef9. Nay \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111ang l\u1eb7p l\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ec3 d\u1ea1y c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c m\u1ed9t b\u00e0i h\u1ecdc, B\u1eafc Kinh \u0111\u00e3 \u00e1p \u0111\u1eb7t c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0o kh\u00f4ng theo h\u1ecd, b\u1eb1ng c\u00e1ch \u201cv\u0169 kh\u00ed h\u00f3a c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 kinh t\u1ebf\u201d. V\u00ed d\u1ee5, h\u1ecd \u0111\u00e3 tr\u1eebng ph\u1ea1t \u00dac (v\u00ec \u0111\u00f2i \u0111i\u1ec1u tra ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a Covid-19), H\u00e0n Qu\u1ed1c (v\u00ec l\u1eafp \u0111\u1eb7t h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 t\u00ean l\u1eeda c\u1ee7a M\u1ef9), Lithuania (v\u00ec cho ph\u00e9p \u0110\u00e0i Loan l\u1eadp \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n). C\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t l\u00e0m cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 g\u1eb7p kh\u00f3 kh\u0103n, nh\u01b0ng c\u0169ng l\u00e0m Trung Qu\u1ed1c thi\u1ec7t h\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n n\u1ed5i s\u00f3ng do Trung Qu\u1ed1c b\u1eaft n\u1ea1t c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng, v\u1edbi \u00fd \u0111\u1ed3 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh c\u00e1i ao c\u1ee7a h\u1ecd. Tuy th\u1ec9nh tho\u1ea3ng Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 kho\u1ea3ng l\u1eb7ng nh\u01b0ng ch\u1ec9 t\u1ea1m th\u1eddi v\u00ec Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf tham v\u1ecdng. Nay Trung Qu\u1ed1c \u00e2m m\u01b0u ti\u1ebfn th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc n\u1eefa nh\u1eb1m kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, b\u1ea5t ch\u1ea5p C\u00f4ng \u01b0\u1edbc UNCLOS 1982 v\u00e0 ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a T\u00f2a Tr\u1ecdng t\u00e0i Th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c n\u0103m 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau g\u1ea7n m\u1ed9t th\u1eadp k\u1ef7, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1, t\u00edch l\u0169y \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n l\u1ef1c. Nay Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 tham v\u1ecdng v\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng, kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Bi\u1ec3n Hoa \u0110\u00f4ng v\u00e0 eo bi\u1ec3n \u0110\u00e0i Loan, m\u00e0 c\u00f2n v\u01b0\u01a1n t\u1edbi Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng. Nay chi\u1ebfn tranh Ukraine \u0111\u00e3 l\u00e0m \u0111\u1ea3o l\u1ed9n tr\u1eadt t\u1ef1 th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 \u0111ang t\u1ea1o ra c\u00e1c kho\u1ea3ng tr\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c \u0111\u1ec3 Trung Qu\u1ed1c l\u1ee3i d\u1ee5ng \u201c\u0111\u1ee5c n\u01b0\u1edbc b\u00e9o c\u00f2\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Trung Qu\u1ed1c mu\u1ed1n tranh th\u1ee7 leo thang trong \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d m\u00e0 h\u1ecd \u1edf th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong, \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh \u201ctam ch\u1ee7ng chi\u1ebfn ph\u00e1p\u201d m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ebf \u1edf khu v\u1ef1c. Trung Qu\u1ed1c l\u1ee3i d\u1ee5ng c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u1ecbnh g\u1ea1t Nga kh\u1ecfi c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00ec Nga \u0111ang ph\u1ee5 thu\u1ed9c nhi\u1ec1u v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c do v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ukraine. Trung Qu\u1ed1c g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam \u1edf ph\u00eda \u0111\u00f4ng v\u00e0 ph\u00eda T\u00e2y khi H\u00e0 N\u1ed9i ch\u01b0a k\u1ecbp n\u00e2ng c\u1ea5p quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9 l\u00ean \u0111\u1ed1i t\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ph\u1ea1m vi m\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Theo chuy\u00ean gia Raymond Powell (Stanford University) \u0111\u1ed9ng th\u00e1i m\u1edbi c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 b\u00e1n \u0111\u1ea3o \u0110\u00f4ng D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t th\u1ebf tr\u1eadn m\u1edbi bao v\u00e2y Vi\u1ec7t Nam, c\u1ea3 ph\u00eda \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u00eda T\u00e2y. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream \u1edf Campuchia, \u0111\u00e3 t\u1eadp tr\u1eadn chung v\u1edbi Campuchia (3\/2023) v\u00e0 v\u1edbi L\u00e0o (5\/2023). \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u1ecd cho nh\u00f3m t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t XYH-10 v\u00e0o s\u00e2u h\u01a1n trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam (5\/2023).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u0103n c\u1ee9 H\u1ea3i qu\u00e2n Ream v\u00e0 S\u00e2n bay Dara Sakor c\u00e1ch Ph\u00fa Qu\u1ed1c 20 h\u1ea3i l\u00fd. \u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m tri\u1ec3n khai t\u00e1c chi\u1ebfn ti\u1ec1m n\u0103ng cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c. Campuchia cho Trung Qu\u1ed1c m\u1edf r\u1ed9ng quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 n\u00e0y. M\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c trong vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u0103n c\u1ee9 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 ph\u00f4 di\u1ec5n s\u1ee9c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t kh\u00f4ng gian bi\u1ec3n qua c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i qu\u00e2n, c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n v\u00e0 d\u00e2n qu\u00e2n bi\u1ec3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng g\u00ec Trung Qu\u1ed1c \u0111ang l\u00e0m \u1edf c\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n Ream ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d, theo \u0111\u00f3 h\u1ecd x\u00fac ti\u1ebfn d\u1ea7n t\u1eebng b\u01b0\u1edbc nh\u01b0 \u201ct\u1eb1m \u0103n d\u00e2u\u201d. V\u00ec v\u1eady, c\u1ea7n xem x\u00e9t l\u1ec7nh c\u1ea5m \u0111\u00e1nh c\u00e1 tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng trong t\u1ed5ng th\u1ec3 chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, Trung Qu\u1ed1c ti\u1ebfp t\u1ee5c tri\u1ec3n khai \u201ctam ch\u1ee7ng chi\u1ebfn ph\u00e1p\u201d (g\u1ed3m chi\u1ebfn tranh ph\u00e1p l\u00fd, chi\u1ebfn tranh d\u01b0 lu\u1eadn v\u00e0 chi\u1ebfn tranh t\u00e2m l\u00fd), \u0111\u1ec3 \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng \u00e1p \u0111\u1eb7t lu\u1eadt ch\u01a1i c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi chi\u1ebfm th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Trung Qu\u1ed1c m\u1edf r\u1ed9ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng. C\u00f3 m\u1ea5y l\u00fd do ch\u00ednh. M\u1ed9t l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o qu\u1ed1c n\u00e0y r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m v\u1ec1 \u0111\u1ecba chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i v\u1edbi M\u1ef9 v\u00e0 \u00dac. Hai l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd v\u1edbi Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 Bi\u1ec3n Hoa \u0110\u00f4ng, trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ph\u00f2ng th\u1ee7 b\u1eb1ng chu\u1ed7i \u0111\u1ea3o c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Ba l\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o n\u00e0y c\u00f2n c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a quan tr\u1ecdng v\u1ec1 ngo\u1ea1i giao \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0110\u00e0i Loan.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c m\u1edf r\u1ed9ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng s\u1ebd bu\u1ed9c M\u1ef9, \u00dac, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 ph\u1ea3i \u0111\u00e1p tr\u1ea3. Trong khi Trung Qu\u1ed1c m\u1edf 8 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n v\u00e0 l\u00e3nh s\u1ef1 qu\u00e1n \u1edf c\u00e1c \u0111\u1ea3o Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng th\u00ec M\u1ef9 m\u1edf 9 \u0111\u1ea1i s\u1ee9 qu\u00e1n v\u00e0 l\u00e3nh s\u1ef1 qu\u00e1n \u1edf Micronesia, Marshal, Kiribati, Samoa, Palau, Papua New Guinea, Solomon, Fiji, v\u00e0 Tonga. Sau C\u1ea5p cao G7 t\u1ea1i Hiroshima l\u00e0 C\u1ea5p cao QUAD t\u1ea1i Sydney (24\/5) t\u1eadp trung v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo TS Nguy\u1ec5n Kh\u1eafc Giang (ISEAS), c\u00e1c \u0111\u1ea3o Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u00dac c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, v\u00ec \u00e1n ng\u1eef s\u00e2n sau c\u1ee7a h\u1ecd. \u00dac ph\u1ea3i t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00f2ng th\u1ee7, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 d\u1ef1 \u00e1n t\u00e0u ng\u1ea7m h\u1ea1t nh\u00e2n AUKUS. Tuy kh\u00f3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ebf th\u01b0\u1ee3ng phong c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, nh\u01b0ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ea3o ng\u01b0\u1ee3c \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i ba v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f3i tr\u00ean \u0111\u1ec1u c\u00f3 nh\u1eefng n\u00e9t t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng. M\u1ed9t l\u00e0 h\u1ecd coi th\u01b0\u1eddng lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf khi \u0111\u01b0a ra c\u00e1c y\u00eau s\u00e1ch \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u00e3nh th\u1ed5. Hai l\u00e0 h\u1ecd l\u1ee3i d\u1ee5ng tri\u1ec7t \u0111\u1ec3 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m khu v\u1ef1c c\u00f3 \u201ckho\u1ea3ng tr\u1ed1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d. Ba l\u00e0 h\u1ecd k\u1ebft h\u1ee3p ch\u1eb7t ch\u1ebd m\u1ee5c ti\u00eau m\u1edf r\u1ed9ng l\u00e3nh th\u1ed5 v\u1edbi l\u00e1 b\u00e0i kinh t\u1ebf nh\u01b0 \u201cS\u00e1ng ki\u1ebfn V\u00e0nh \u0111ai v\u00e0 Con \u0111\u01b0\u1eddng\u201d v\u1edbi b\u1eaby n\u1ee3 do c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u00e0 \u201cngo\u1ea1i giao v\u1eafc-xin\u201d \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u0111\u1ea1i d\u1ecbch.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00e1c chuy\u00ean gia qu\u1ed1c t\u1ebf, nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng li\u00ean quan ch\u1eb7t ch\u1ebd t\u1edbi Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, v\u00ec c\u1ea3 hai \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong \u201cchi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c chu\u1ed7i \u0111\u1ea3o\u201d c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, v\u00f9ng bi\u1ec3n Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, bi\u00ean gi\u1edbi Trung-\u1ea4n v\u00e0 khu v\u1ef1c \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng v\u1edbi nh\u1eefng g\u00ec n\u01b0\u1edbc n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u00e0m \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n xung quanh Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 \u0110\u00e0i Loan.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00e1c n\u01b0\u1edbc G7 \u0111\u00e3 g\u1eedi m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p m\u1ea1nh m\u1ebd t\u1edbi Nga v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c b\u1eb1ng c\u00e1ch m\u1eddi T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ukraine Zelensky t\u1edbi Hiroshima b\u00ean l\u1ec1 C\u1ea5p cao G7. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nh\u1eadt \u0111\u00e3 m\u1eddi th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Minh Ch\u00ednh \u0111\u1ebfn d\u1ef1 G7 m\u1edf r\u1ed9ng. Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Anh Rishi Sunak n\u00f3i r\u00f5 t\u1ea1i G7: \u201cTrung Qu\u1ed1c l\u00e0 th\u00e1ch th\u1ee9c l\u1edbn nh\u1ea5t trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i c\u1ee7a ch\u00fang ta\u201d, \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh v\u00e0 th\u1ecbnh v\u01b0\u1ee3ng to\u00e0n c\u1ea7u. Trung Qu\u1ed1c \u201cng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u1ed9c \u0111o\u00e1n \u1edf trong v\u00e0 ngo\u00e0i n\u01b0\u1edbc\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u1ea5p cao G7 t\u1ea1i Hiroshima \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, coi \u0111\u1ed9ng th\u00e1i Trung Qu\u1ed1c x\u00e2m nh\u1eadp Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng n\u1eb1m trong t\u1ed5ng th\u1ec3 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng tr\u00ean bi\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ea5t li\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd. Ngay sau G7, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Biden c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch th\u0103m c\u00e1c \u0111\u1ea3o qu\u1ed1c \u1edf Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi tham v\u1ecdng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0ng v\u00e0o ph\u00fat ch\u00f3t \u00f4ng ph\u1ea3i h\u1ee7y chuy\u1ebfn th\u0103m \u0111\u1ec3 v\u1ec1 gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u1ea7n n\u1ee3 c\u00f4ng v\u1edbi Qu\u1ed1c h\u1ed9i.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00e0n c\u1edd m\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Theo Reuters, T\u1ed5ng th\u1ed1ng Marcos Jr. \u0111\u00e3 \u0111i th\u0103m M\u1ef9 (1-4\/5\/2023). \u0110\u00e2y l\u00e0 chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ea5p nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Philippines trong 10 n\u0103m qua, \u0111\u1ec3 \u201cc\u1eadp nh\u1eadt l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia trong b\u00ecnh di\u1ec7n \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb m\u1edbi t\u1ea1i khu v\u1ef1c\u201d. Hai b\u00ean \u0111\u00e3 k\u00fd m\u1ed9t th\u1ecfa thu\u1eadn m\u1edbi c\u00f3 t\u00ean \u201cH\u01b0\u1edbng d\u1eabn ph\u00f2ng th\u1ee7 song ph\u01b0\u01a1ng\u201d (ng\u00e0y 3\/5) kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh cam k\u1ebft ph\u00f2ng th\u1ee7 chung trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p m\u1ed9t trong hai b\u00ean b\u1ecb t\u1ea5n c\u00f4ng \u201cb\u1ea5t k\u1ef3 \u1edf \u0111\u00e2u tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u00e3 l\u1eadp lu\u1eadn r\u1eb1ng Philippines v\u00e0 M\u1ef9 s\u1ebd l\u1ee3i h\u01a1n v\u1edbi \u201cm\u1ed9t hi\u1ec7p \u01b0\u1edbc ph\u00f2ng th\u1ee7 chung \u00edt m\u01a1 h\u1ed3 h\u01a1n\u201d. K\u1ec3 t\u1eeb khi k\u00fd \u201cHi\u1ec7p \u01b0\u1edbc ph\u00f2ng th\u1ee7 chung\u201d (MDT) v\u00e0o n\u0103m 1951, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f3 c\u00e1c h\u01b0\u1edbng d\u1eabn m\u1edbi ti\u1ebfp theo h\u00e0ng lo\u1ea1t ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u1ec1 ngo\u1ea1i giao c\u1ee7a Manila trong n\u0103m qua v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec m\u00e0 Philippines g\u1ecdi l\u00e0 \u201cc\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda hung h\u0103ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edd bi\u1ec3n c\u1ee7a Philippines.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f9ng v\u1edbi MDT, \u201cTh\u1ecfa thu\u1eadn c\u00e1c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng th\u0103m vi\u1ebfng\u201d (VFA) k\u00fd n\u0103m 1998 v\u00e0 \u201cTh\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng\u201d (EDCA) k\u00fd n\u0103m 2014, \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t khu\u00f4n kh\u1ed5 ph\u00e1p l\u00fd v\u1eefng ch\u1eafc \u0111\u1ec3 Philippines t\u1eeb \u0111\u00f3 s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t sinh trong m\u1ed9t s\u1ed1 l\u0129nh v\u1ef1c bao g\u1ed3m \u0111\u1ea5t li\u1ec1n, tr\u00ean bi\u1ec3n, tr\u00ean kh\u00f4ng, v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 kh\u00f4ng gian m\u1ea1ng, \u1edf d\u1ea1ng \u201cchi\u1ebfn tranh b\u1ea5t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng\u201d, v\u00e0 b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c nh\u00e0 quan s\u00e1t \u0111\u00e3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng \u00f4ng Marcos Jr. tr\u00fang c\u1eed s\u1ebd c\u00f3 c\u00e1c b\u01b0\u1edbc \u0111i c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u1eb1m \u0111\u01b0a quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9 tr\u1edf l\u1ea1i n\u1ed3ng \u1ea5m nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh M\u1ef9 \u0111ang tri\u1ec3n khai chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng-Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 do v\u00e0 r\u1ed9ng m\u1edf (FOIP). \u00d4ng cho r\u1eb1ng \u0111\u1ebfn l\u00fac Manila ph\u1ea3i \u01b0u ti\u00ean quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c m\u1edbi v\u00e0 tri\u1ec3n khai \u201cTh\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng\u201d (EDCA) k\u00fd \u0111\u1ea7u n\u0103m.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau nh\u1eefng n\u0103m c\u1ea7m quy\u1ec1n kh\u00f4ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u1ee7a T\u1ed5ng th\u1ed1ng Duterte, v\u1edbi ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng x\u00edch l\u1ea1i g\u1ea7n Trung Qu\u1ed1c v\u00ec l\u00fd do kinh t\u1ebf v\u00e0 do b\u1ea5t h\u00f2a v\u1edbi M\u1ef9, \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn l\u00fac Manila ph\u1ea3i \u201cquay xe\u201d tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi M\u1ef9 l\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh truy\u1ec1n th\u1ed1ng. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 kh\u00f4ng ch\u1ec9 v\u00ec l\u1ee3i \u00edch an ninh c\u1ee7a Philippines hay c\u1ee7a M\u1ef9, m\u00e0 c\u00f2n do th\u00e1i \u0111\u1ed9 ng\u1ea1o m\u1ea1n v\u00e0 ch\u1ee7 quan c\u1ee7a B\u1eafc Kinh \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc khu v\u1ef1c ven Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng nh\u01b0 Philippines, Malaysia, Indonesia, v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i l\u00f4i k\u00e9o m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc khu v\u1ef1c (Philippines, Thailand, Campuchia v\u00e0 L\u00e0o) theo m\u00ecnh v\u00ec nhu c\u1ea7u ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf c\u1ee7a h\u1ecd, v\u1edbi b\u1eaby n\u1ee3 trong ch\u00ednh s\u00e1ch \u201cv\u00e0nh \u0111ai con \u0111\u01b0\u1eddng\u201d (BRI), v\u00e0 do m\u1ed9t s\u1ed1 sai l\u1ea7m c\u1ee7a M\u1ef9 \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u1ed3ng minh v\u00e0 \u0111\u1ed1i t\u00e1c khu v\u1ef1c d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Ch\u00ednh quy\u1ec1n Trump, nh\u01b0ng c\u01a1 h\u1ed9i \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 nh\u1ea5t th\u1eddi v\u00ec m\u1ed9t khi M\u1ef9 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh ch\u00ednh s\u00e1ch v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh ph\u1ee7 th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 m\u1edbi s\u1ebd xoay tr\u1ee5c.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo b\u00e1o Sydney Morning Herald (4\/5\/2023), \u201cd\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn\u201d l\u00e0 t\u00e0i s\u1ea3n kinh t\u1ebf l\u1edbn nh\u1ea5t \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. T\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a to\u00e0n b\u1ed9 Internet ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o vi\u1ec7c b\u00ean n\u00e0o th\u1eafng trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn th\u1ed1ng tr\u1ecb tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u1ee7y chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c n\u00e0y. \u0110\u1ebfn n\u0103m 2030, kinh t\u1ebf internet c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb US$1000 t\u1ef7. Ai ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u00e1p ng\u1ea7m c\u1ee7a Ch\u00e2u \u00c1-Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng s\u1ebd th\u1ed1ng tr\u1ecb n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111ang b\u00f9ng n\u1ed5 n\u00e0y v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t internet to\u00e0n c\u1ea7u\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, c\u00e1c lu\u1ed3ng d\u1eef li\u1ec7u tr\u00ean Internet s\u1ebd c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb h\u01a1n d\u1ea7u m\u1ecf v\u00ec ch\u1ee9a d\u1eef li\u1ec7u giao d\u1ecbch kinh doanh v\u00e0 b\u00ed m\u1eadt qu\u00e2n s\u1ef1. C\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u00e1p ng\u1ea7m c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi ng\u00e0y c\u00e0ng d\u1ec5 b\u1ecb t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 do s\u1ef1 ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00e0 c\u00f2n b\u1edfi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gi\u00e1n \u0111i\u1ec7p, c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ec5 d\u00e0ng th\u00e2m nh\u1eadp c\u00e1c tuy\u1ebfn c\u00e1p tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao c\u1ea1nh tranh \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb M\u1ef9-Trung ng\u00e0y c\u00e0ng t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c m\u1ea1ng c\u00e1p ng\u1ea7m tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo TeleGeography (\u1edf Washington DC), h\u01a1n 486 tuy\u1ebfn c\u00e1p quang bi\u1ec3n ch\u1ee9a h\u01a1n 99% l\u01b0u l\u01b0\u1ee3ng truy c\u1eadp internet to\u00e0n c\u1ea7u, ph\u1ea7n l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t b\u1edfi c\u00e1c h\u00e3ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u01b0 Alphabet, ch\u1ee7 s\u1edf h\u1eefu c\u1ee7a Google, Meta, Amazon, Microsoft, v\u00e0 Facebook. Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng \u0111ang c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t m\u1ea1ng c\u00e1p internet d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n tr\u1ecb gi\u00e1 US$500 tri\u1ec7u \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra k\u1ebft n\u1ed1i t\u1ed1c \u0111\u1ed9 nhanh n\u1ed1i Ch\u00e2u \u00c1 v\u1edbi Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 Ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ef9 \u0111\u00e3 c\u1ea3n tr\u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 d\u1ef1 \u00e1n c\u00e1p ng\u1ea7m d\u01b0\u1edbi bi\u1ec3n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00ec lo ng\u1ea1i v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a B\u1eafc Kinh. S\u00e1u th\u1ecfa thu\u1eadn v\u1ec1 c\u00e1p bi\u1ec3n c\u1ee7a Google, Meta v\u00e0 Amazon nh\u1eb1m k\u1ebft n\u1ed1i M\u1ef9 v\u1edbi H\u1ed3ng K\u00f4ng \u0111\u00e3 b\u1ecb M\u1ef9 c\u1ea3n \u0111\u1ec3 ch\u1eb7n HMN Tech (m\u1ed9t c\u00f4ng ty con c\u1ee7a Hoa Vi). \u0110\u1ec3 tr\u00e1nh ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, Facebook v\u00e0 Google x\u00e2y d\u1ef1ng Apricot l\u00e0 tuy\u1ebfn c\u00e1p ng\u1ea7m xuy\u00ean bi\u1ec3n m\u1edbi d\u00e0i 12.000 km kh\u00f4ng qua H\u1ed3ng K\u00f4ng, k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc khu v\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Apricot lo\u1ea1i Malaysia v\u00ec c\u1ea1nh tranh M\u1ef9-Trung \u0111\u1ec3 th\u1ed1ng tr\u1ecb internet to\u00e0n c\u1ea7u. N\u0103m 2022, Malaysia tham gia h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1p cao t\u1ed1c H\u1ea3i Nam-H\u1ed3ng K\u00f4ng (SEA-H2X) d\u00e0i 5000 km \u0111\u01b0\u1ee3c Trung Qu\u1ed1c h\u1ed7 tr\u1ee3, k\u1ebft n\u1ed1i Trung Qu\u1ed1c, H\u1ed3ng K\u00f4ng, Philippines, Th\u00e1i Lan, Malaysia, v\u00e0 Singapore. N\u1ebfu Malaysia b\u1ecb Trung Qu\u1ed1c thao t\u00fang th\u00ec ASEAN s\u1ebd b\u1ecb hi\u1ec7u \u1ee9ng domino. Nay d\u01b0\u1edbi th\u1eddi Anwar Ibrahim, M\u1ef9 c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i h\u00e0n g\u1eafn quan h\u1ec7 v\u1edbi Malaysia.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1ed9ng th\u00e1i m\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Theo b\u00e1o Tu\u1ed5i tr\u1ebb, l\u1ea7n n\u00e0y Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 hai m\u1ee5c ti\u00eau chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: M\u1ed9t l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng qu\u1ea5y r\u1ed1i c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u1edf r\u1ed9ng khai th\u00e1c c\u00e1c l\u00f4 d\u1ea7u kh\u00ed c\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u1ee7a nh\u00f3m A5 (Indonesia, Malaysia, Brunei, Philippines, Vi\u1ec7t Nam) \u1edf khu v\u1ef1c ch\u1ed3ng l\u1ea5n gi\u1eefa EEZ c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc A5 v\u1edbi \u201c\u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n\u201d c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Hai l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang \u201cgi\u01b0\u01a1ng \u0111\u00f4ng k\u00edch t\u00e2y\u201d \u0111\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 c\u00e1c l\u1eadp lu\u1eadn ph\u00e1p l\u00fd m\u00e0 h\u1ecd c\u00f3 l\u1ee3i th\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 10 (XYH-10) khi\u00eau kh\u00edch \u1edf b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh, Trung Qu\u1ed1c gi\u1ea3m \u00e1p l\u1ef1c th\u1ea3 phao \u0111\u00e8n hi\u1ec7u \u1edf c\u1ee5m Sinh T\u1ed3n. Hai s\u1ef1 ki\u1ec7n \u0111\u00f3 nh\u1eb1m l\u00e0m d\u01b0 lu\u1eadn \u00edt ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng th\u00e1i C\u1ee5c Qu\u1ea3n l\u00fd Di s\u1ea3n V\u0103n h\u00f3a qu\u1ed1c gia Trung Qu\u1ed1c c\u00f4ng b\u1ed1 ti\u1ebfn \u0111\u1ed9 kh\u1ea3o s\u00e1t hai x\u00e1c t\u00e0u \u0111\u1eafm \u1edf khu v\u1ef1c ph\u00eda t\u00e2y b\u1eafc c\u1ee7a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u0111\u00e2y l\u00e0 giai \u0111o\u1ea1n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ed9ng th\u00e1i quy\u1ebft \u0111o\u00e1n v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1ed9 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u00e1i \u0111\u00f3 di\u1ec5n ra khi c\u00e1c phi\u00ean t\u00f2a ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u1ec3n trong t\u01b0\u01a1ng lai c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng \u01b0u ti\u00ean cho qu\u1ed1c gia n\u00e0o c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ea5p ph\u00e1p th\u1ef1c t\u1ebf \u1edf khu v\u1ef1c tranh ch\u1ea5p theo nguy\u00ean t\u1eafc \u201cchi\u1ebfm h\u1eefu th\u1ef1c s\u1ef1\u201d. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1ec1 B\u1ed9 quy t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed (COC) \u0111ang \u0111\u1ebfn giai \u0111o\u1ea1n cu\u1ed1i, c\u00e1c b\u01b0\u1edbc leo thang trong ph\u1ea1m vi \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d ch\u1ee9ng t\u1ecf Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd kh\u00f4ng t\u1eeb b\u1ecf \u00fd \u0111\u1ed3 \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Nghi\u00ean c\u1ee9u Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (30\/5\/2023) t\u1eeb \u0111\u1ea7u n\u0103m 2023 t\u1edbi nay, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 tri\u1ec3n khai nhi\u1ec1u \u0111\u1ee3t t\u00e1c nghi\u1ec7p c\u1ee7a t\u00e0u \u0111\u1ecbnh danh nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u1ea3o s\u00e1t t\u1ea1i v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0 t\u00e0u HD-4 v\u00e0o \u0111\u1ea7u th\u00e1ng 3\/2023. Nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00e1ng n\u00f3i l\u00e0 t\u00e0u XYH-10 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u h\u01a1n v\u00e0o s\u00e1t b\u1edd bi\u1ec3n Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 ngang nhi\u00ean ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c cho l\u00e0 \u201cb\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\u201d, nh\u1eb1m kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh \u201c\u0111\u01b0\u1eddng ch\u00edn \u0111o\u1ea1n\u201d phi ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo Reuters (8\/5\/2023), Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 cho t\u00e0u nghi\u00ean c\u1ee9u XYH-10 c\u00f9ng m\u1ed9t lo\u1ea1t t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng bao g\u1ed3m t\u00e0u c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n, t\u00e0u d\u00e2n binh bi\u1ec3n v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0u kh\u00f4ng r\u00f5 \u0111\u1ecbnh danh di chuy\u1ec3n t\u1edbi v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Reuters cho r\u1eb1ng \u0111\u1ed9ng th\u00e1i n\u00e0y li\u00ean quan \u0111\u1ebfn cu\u1ed9c t\u1eadp tr\u1eadn tr\u00ean bi\u1ec3n AIME 2023, c\u1ee7a ASEAN v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 (t\u1eeb 8\/5\/2023), v\u1edbi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n \u1ea4n \u0110\u1ed9, Vi\u1ec7t Nam, Th\u00e1i Lan, Philippines, Indonesia v\u00e0 Brunei.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo ngu\u1ed3n m\u1edf Marine Traffic\/Sea Vision, t\u00e0u XYH-10 c\u00f9ng c\u00e1c lo\u1ea1i t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111\u1ebfn h\u1ebft th\u00e1ng 5\/2023 v\u1eabn ch\u01b0a ch\u1ecbu r\u1eddi \u0111i v\u00e0 \u0111ang t\u1ea1o ra c\u1ee5c di\u1ec7n r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Ng\u00e0y 8\/5, t\u00e0u XYH-10 xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf v\u1ecb tr\u00ed c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam kho\u1ea3ng 182 h\u1ea3i l\u00fd; \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 13\/5, t\u00e0u n\u00e0y ti\u1ebfn r\u1ea5t s\u00e2u v\u00e0o khu v\u1ef1c ch\u1ec9 c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam kho\u1ea3ng 47 h\u1ea3i l\u00fd; \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 18\/5 t\u00e0u n\u00e0y c\u00e1ch \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam kho\u1ea3ng 82 h\u1ea3i l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd l\u00e0 \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng XYH-10 c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c t\u00e0u c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n, t\u00e0u c\u00e1 d\u00e2n binh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0u kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh danh mang c\u1edd Trung Qu\u1ed1c. S\u01a1 \u0111\u1ed3 di chuy\u1ec3n c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e0u \u0111\u00f3 cho th\u1ea5y s\u1ef1 h\u1ed9 t\u1ed1ng, b\u00e1m s\u00e1t, b\u1ea3o v\u1ec7 cho XYH-10 trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra c\u1ee5c di\u1ec7n m\u1edbi ph\u1ee9c t\u1ea1p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. V\u1ecb tr\u00ed ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghi\u00eam tr\u1ecdng c\u1ee7a XYH-10 l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc leo thang \u201ctr\u01b0\u1edbc gi\u1edd ch\u01b0a t\u1eebng th\u1ea5y\u201d c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, l\u1ea7n n\u00e0y v\u1ecb tr\u00ed ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a nh\u00f3m t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t m\u1ed1c m\u1edbi khi h\u1ecd ti\u1ebfn v\u00e0o r\u1ea5t s\u00e2u v\u1edbi l\u1ed9 tr\u00ecnh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u00e1t c\u00e1c l\u00f4 04-03 v\u00e0 l\u00f4 05-1-B&amp;C, ch\u1ec9 c\u00e1ch gi\u00e0n khoan ch\u00ednh Thi\u00ean \u01afng v\u00e0 Sao V\u00e0ng-\u0110\u1ea1i Nguy\u1ec7t kho\u1ea3ng 10-20 h\u1ea3i l\u00fd. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c ch\u1ec9 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u00e1ch c\u00e1c d\u00e0n khoan c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam kho\u1ea3ng 50-60 h\u1ea3i l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, l\u1ea7n n\u00e0y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00f4ng m\u1ed9t c\u00e1ch \u201cb\u1ea5t th\u01b0\u1eddng\u201d khi h\u1ed9 t\u1ed1ng XYH-10 ti\u1ebfn h\u00e0nh kh\u1ea3o s\u00e1t trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. T\u00e0u Trung Qu\u1ed1c g\u1ed3m c\u00e1c t\u00e0u h\u1ea3i c\u1ea3nh, t\u00e0u c\u00e1 d\u00e2n binh v\u00e0 nh\u1eefng t\u00e0u kh\u00f4ng \u0111\u1ecbnh danh. T\u1eeb \u0111\u1ea7u 2023, kho\u1ea3ng 30-40 t\u00e0u c\u00e1 d\u00e2n binh Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xu\u00e2t hi\u1ec7n d\u00e0i ng\u00e0y d\u1ecdc b\u1edd bi\u1ec3n mi\u1ec1n Trung.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 ba, v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 nghi\u00eam tr\u1ecdng, n\u0103m 2014 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 h\u1ea1 \u0111\u1eb7t gi\u00e0n khoan HD-981 c\u00e1ch \u0111\u1ea3o Tri T\u00f4n thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa 17 h\u1ea3i l\u00fd, c\u00e1ch \u0111\u1ea3o L\u00fd S\u01a1n 120 h\u1ea3i l\u00fd. Th\u00e1ng 8\/2019, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ti\u1ebfn th\u00eam m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc xu\u1ed1ng ph\u00eda Nam, c\u1eed t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t HD-8 v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, c\u00e1ch b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh 50-60 h\u1ea3i l\u00fd.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ea7n n\u00e0y, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 cho t\u00e0u XHY-10 ti\u1ebfn v\u00e0o s\u00e2u h\u01a1n trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, th\u00e1ch th\u1ee9c tr\u1ef1c ti\u1ebfp c\u00e1c m\u1ecf d\u1ea7u kh\u00ed c\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn thu\u1ed9c \u0111\u1ecba b\u00e0n khai th\u00e1c truy\u1ec1n th\u1ed1ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. PetroVietnam \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u tri\u1ec3n khai c\u00f4ng t\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u, th\u0103m d\u00f2 t\u1ea1i khu v\u1ef1c m\u1ecf d\u1ea7u kh\u00ed Thi\u00ean \u01afng ngay t\u1eeb th\u1eadp ni\u00ean 1970.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 26\/5, t\u1ea1i cu\u1ed9c h\u1ecdp b\u00e1o th\u01b0\u1eddng k\u1ef3, ng\u01b0\u1eddi ph\u00e1t ng\u00f4n BNG Trung Qu\u1ed1c n\u00f3i r\u1eb1ng, \u201cc\u00e1c t\u00e0u li\u00ean quan c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111i v\u00e0o v\u00f9ng bi\u1ec3n ho\u1eb7c v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c\u201d. Theo d\u1eef li\u1ec7u t\u1eeb c\u00e1c ngu\u1ed3n m\u1edf Marine Traffic\/Sea Vision, ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e0u XYH-10 \u0111\u00e3 li\u00ean t\u1ee5c di\u1ec5n ra trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. R\u00f5 r\u00e0ng Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 vi ph\u1ea1m nghi\u00eam tr\u1ecdng C\u00f4ng \u01b0\u1edbc UNCLOS 1982.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00e1o ch\u00ed Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u00e3 th\u1eeba nh\u1eadn s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn c\u00e1c t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf ph\u00eda Nam Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c g\u1ea5p 10 l\u1ea7n so v\u1edbi t\u00e0u Vi\u1ec7t Nam. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00ec t\u1eeb th\u00e1ng 3\/2023, t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u \u1edf khu v\u1ef1c b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh. \u00c2m m\u01b0u c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u1ea7n n\u00e0y l\u00e0 nh\u1eb1m \u201cx\u00f3a b\u1ecf ho\u00e0n to\u00e0n v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c2m m\u01b0u m\u1edbi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00e0u XYH-10 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 lo\u1ea1i t\u00e0u \u0111a n\u0103ng, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 kh\u1ea3o s\u00e1t, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc, v\u1eeba c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1 b\u0103ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 lo\u1ea1i t\u00e0u c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u00e2m v\u00e0 va \u0111\u1eadp m\u1ea1nh nh\u01b0ng kh\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i. V\u1edbi \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m \u201c\u0111a ch\u1ee9c n\u0103ng\u201d \u0111\u00f3, t\u00e0u XYH-10 c\u00f3 t\u00ednh ch\u1ea5t nguy hi\u1ec3m h\u01a1n b\u1edfi d\u1ec5 d\u00e0ng che gi\u1ea5u m\u1ee5c \u0111\u00edch th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. V\u00ec v\u1eady, trong b\u1ed1i c\u1ea3nh hi\u1ec7n nay c\u00f3 th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e0u XYH-10 d\u01b0\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 g\u00f3c \u0111\u1ed9 sau:<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, v\u1ec1 kinh t\u1ebf, t\u00e0u XYH-10 c\u00f3 th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u0103m d\u00f2 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh tri\u1ec3n khai \u201cchi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c bi\u1ec3n\u201d. \u0110\u1ed9ng th\u00e1i n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong b\u1ed1i c\u1ea3nh t\u0103ng c\u01b0\u1eddng ph\u00e1t tri\u1ec3n \u201ckinh t\u1ebf bi\u1ec3n\u201d l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u00e0o v\u0103n ki\u1ec7n b\u00e1o c\u00e1o \u0110\u1ea1i h\u1ed9i 20 \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n Trung Qu\u1ed1c (10\/2022). Theo \u0111\u00f3, Trung Qu\u1ed1c trong nhi\u1ec7m k\u1ef3 th\u1ee9 ba c\u1ee7a T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh \u0111ang n\u1ed7 l\u1ef1c khai th\u00e1c v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf bi\u1ec3n, trong \u0111\u00f3 \u201cd\u1ea7u kh\u00ed l\u00e0 kh\u00e2u \u0111\u1ed9t ph\u00e1\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, v\u1ec1 ch\u00ednh tr\u1ecb-ngo\u1ea1i giao, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a XYH-10 nh\u1eb1m g\u1eedi th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p mang t\u00ednh \u201cr\u0103n \u0111e\u201d \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u00ean y\u00eau s\u00e1ch tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. XYH-10 \u0111\u01b0\u1ee3c tri\u1ec3n khai trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u1ea4n \u0110\u1ed9, Vi\u1ec7t Nam, Th\u00e1i Lan, Philippines, Indonesia v\u00e0 Brunei \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh t\u1eadp tr\u1eadn chung tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean n\u0103m 2023. Theo \u0111\u00f3, Trung Qu\u1ed1c g\u1eafn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a XYH-10 l\u1ea7n n\u00e0y v\u1edbi \u0111\u1ed9ng th\u00e1i h\u1ee3p t\u00e1c gi\u1eefa ASEAN v\u00e0 \u1ea4n \u0110\u1ed9 l\u00e0 m\u1ed9t th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a B\u1ed9 T\u1ee9.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 kh\u00e1c t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 g\u1eafn v\u1ee5 XYH-10 v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c M\u1ef9-Vi\u1ec7t trong th\u1eddi gian t\u1edbi, sau chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ee7a Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Blinken \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam (4\/2023). \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, M\u1ef9 c\u0169ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Philippines \u0111\u1ec3 m\u1edf th\u00eam 4 c\u0103n c\u1ee9 qu\u00e2n s\u1ef1 cho M\u1ef9, nh\u1eb1m r\u0103n \u0111e tr\u1ef1c ti\u1ebfp Trung Qu\u1ed1c. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb thay \u0111\u1ed5i, vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c l\u00e0m c\u0103ng l\u00ean t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u \u201cc\u00f3 th\u1ec3 l\u00fd gi\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 ba, Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 mu\u1ed1n bi\u1ebfn vi\u1ec7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n di\u1ec7n, kh\u1ea3o s\u00e1t, tu\u1ea7n tra th\u00e0nh \u201cb\u00ecnh th\u01b0\u1eddng m\u1edbi\u201d \u0111\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Ng\u00e0y 1\/4\/2023, U\u1ef7 ban Khoa h\u1ecdc T\u1ef1 nhi\u00ean Qu\u1ed1c gia Trung Qu\u1ed1c c\u00f4ng b\u1ed1 b\u1ea3n \u0111\u1ed3 33 \u0111\u01b0\u1eddng kh\u1ea3o s\u00e1t khoa h\u1ecdc bi\u1ec3n c\u1ee7a t\u00e0u nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc bi\u1ec3n \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n xa v\u00e0 v\u00f9ng bi\u1ec3n g\u1ea7n. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Trung Qu\u1ed1c c\u00f4ng khai k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111i\u1ec1u t\u00e0u nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc \u0111\u1ebfn kh\u1ea3o s\u00e1t khoa h\u1ecdc bi\u1ec3n tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang d\u00f9ng m\u1ed9t m\u0169i t\u00ean nh\u1eafm nhi\u1ec1u \u0111\u00edch, d\u00f9ng t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t XYH-10 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u \u00fd \u0111\u1ed3 kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a n\u00f3 l\u00e0 nh\u1eb1m th\u00e1ch th\u1ee9c tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Trung Qu\u1ed1c cho r\u1eb1ng y\u00eau s\u00e1ch v\u1ec1 \u201cT\u1ee9 Sa\u201d (hay \u201cNam H\u1ea3i Ch\u01b0 \u0111\u1ea3o\u201d), thu\u1ed9c khu v\u1ef1c \u201cch\u1ed3ng l\u1ea5n\u201d, n\u00ean ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a XYH-10 ho\u00e0n to\u00e0n n\u1eb1m trong v\u1ecb tr\u00ed 9 l\u00f4 d\u1ea7u kh\u00ed m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c m\u1eddi th\u1ea7u qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1eeb n\u0103m 2012.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi \u00fd \u0111\u1ed3 bi\u1ebfn v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam th\u00e0nh \u201ckhu v\u1ef1c ch\u1ed3ng l\u1ea5n\u201d v\u1edbi y\u00eau s\u00e1ch \u201cNam H\u1ea3i ch\u01b0 \u0111\u1ea3o\u201d, Trung Qu\u1ed1c \u0111ang x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng bi\u1ec3n thu\u1ed9c ch\u1ee7 quy\u1ec1n, quy\u1ec1n ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 quy\u1ec1n t\u00e0i ph\u00e1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, vi ph\u1ea1m nghi\u00eam tr\u1ecdng UNCLOS 1982. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00f3i tr\u00ean c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i nh\u1eefng tho\u1ea3 thu\u1eadn gi\u1eefa l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u1ea5p cao hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trong chuy\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c (1\/11\/2022).<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 nh\u1ea5t, khu v\u1ef1c t\u00e0u XYH-10 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u1eb1m ho\u00e0n to\u00e0n trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf \u0110i\u1ec1u 57 v\u00e0 \u0110i\u1ec1u 76 c\u1ee7a UNCLOS 1982. Theo \u0111\u00f3, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ban h\u00e0nh c\u00e1c v\u0103n b\u1ea3n ph\u00e1p l\u00fd v\u00e0 ch\u1ebf \u0111\u1ed9 ph\u00e1p l\u00fd t\u1ea1i v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u1ee7a m\u00ecnh. Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 quy\u1ec1n th\u0103m d\u00f2 v\u00e0 khai th\u00e1c t\u00e0i nguy\u00ean bi\u1ec3n. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a XYH-10 vi ph\u1ea1m nghi\u00eam tr\u1ecdng quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a UNCLOS 1982.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 hai, Trung Qu\u1ed1c t\u1eebng \u0111\u01b0a ra c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 \u201cch\u1ee7 quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nam h\u1ea3i Ch\u01b0 \u0111\u1ea3o\u201d v\u00e0 y\u00eau s\u00e1ch v\u1ec1 \u201cv\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c \u0111\u1ea3o t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u201d. V\u00ec v\u1eady, Trung Qu\u1ed1c cho r\u1eb1ng XYH-10 \u201c\u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng\u201d trong v\u00f9ng bi\u1ec3n thu\u1ed9c quy\u1ec1n t\u00e0i ph\u00e1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Nh\u01b0ng c\u00e1c nh\u00f3m \u0111\u1ea3o t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, bao g\u1ed3m qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa, kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng c\u01a1 s\u1edf n\u1ed1i li\u1ec1n c\u00e1c \u0111i\u1ec3m ngo\u00e0i c\u00f9ng c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac xa nh\u1ea5t.<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ee9 ba, Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a UNCLOS, n\u00ean m\u1ecdi gi\u1ea3i th\u00edch, \u00e1p d\u1ee5ng tr\u00e1i quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a C\u00f4ng \u01b0\u1edbc \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c To\u00e0 Tr\u1ecdng t\u00e0i Th\u01b0\u1eddng tr\u1ef1c x\u00e1c nh\u1eadn. Y\u00eau s\u00e1ch c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1ec1 \u201cc\u00e1c quy\u1ec1n l\u1ecbch s\u1eed\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u1eb1m trong \u201c\u0111\u01b0\u1eddng ch\u00edn \u0111o\u1ea1n\u201d l\u00e0 tr\u00e1i v\u1edbi UNCLOS 1982. Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng c\u00f3 \u201ct\u01b0 c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 t\u00e0i nguy\u00ean trong \u201c\u0111\u01b0\u1eddng ch\u00edn \u0111o\u1ea1n\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t XYH-10 v\u00e0 nh\u00f3m t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng \u0111ang ngang nhi\u00ean th\u00e1ch th\u1ee9c d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111e do\u1ea1 nghi\u00eam tr\u1ecdng t\u1ef1 do h\u00e0ng h\u1ea3i \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, gia t\u0103ng nguy c\u01a1 va ch\u1ea1m v\u00e0 \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n. Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ASEAN \u0111ang th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111\u00e0m ph\u00e1n v\u1ec1 COC, c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f3 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd l\u00e0m ti\u1ebfn tr\u00ecnh \u0111\u00e0m ph\u00e1n c\u00e0ng kh\u00f3 kh\u0103n v\u00e0 b\u1ebf t\u1eafc.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, l\u1ea7n n\u00e0y Trung Qu\u1ed1c \u0111i\u1ec1u c\u00e1c t\u00e0u h\u1ea3i tu\u1ea7n \u0111\u1ebfn Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 h\u1ed7 tr\u1ee3 XYH-10. T\u00e0u H\u1ea3i tu\u1ea7n 173 l\u00e0 t\u00e0u th\u1ea3 phao c\u1ee7a C\u1ee5c H\u1ea3i s\u1ef1. Khi t\u00e0u H\u1ea3i tu\u1ea7n 173 \u0111i v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Philippines, t\u00e0u tu\u1ea7n duy\u00ean c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e3 b\u00e1m theo \u0111\u1ebfn khi t\u00e0u 173 di chuy\u1ec3n \u0111\u1ebfn \u0110\u00e1 V\u00e0nh Kh\u0103n. Trong khi \u0111\u00f3, H\u1ea3i tu\u1ea7n 09 l\u00e0 t\u00e0u tu\u1ea7n tra l\u1edbn nh\u1ea5t c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c (10.000 t\u1ea5n) l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1edbi vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng t\u00e0u h\u1ea3i tu\u1ea7n thu\u1ed9c C\u1ee5c H\u1ea3i s\u1ef1, B\u1eafc Kinh mu\u1ed1n \u201ckho\u00e1c v\u1ecf b\u1ecdc d\u00e2n s\u1ef1\u201d \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh leo thang th\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi M\u1ef9. T\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa, Trung Qu\u1ed1c hi\u1ec7n duy tr\u00ec hai t\u00e0u nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00e1c l\u00e0 H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 14 v\u00e0 H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 31 (c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng thay th\u1ea3 phao). Sau m\u1ed9t th\u1eddi gian neo \u0111\u1eadu \u1edf c\u1ee5m Sinh T\u1ed3n, XYH-14 \u0111\u00e3 di chuy\u1ec3n v\u1ec1 \u0110\u00e1 Ch\u1eef Th\u1eadp, trong khi XYH-31 \u0111\u00e3 di chuy\u1ec3n sang \u0110\u00e1 V\u00e0nh Kh\u0103n.<\/p>\n\n\n\n<p>Trung Qu\u1ed1c v\u1eabn \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d. Vi\u1ec7c h\u1ecd d\u00f9ng t\u00e0u d\u00e2n binh l\u00e0 m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc leo thang m\u1edbi. Vi\u1ec7t Nam y\u1ebfu h\u01a1n do \u201cb\u1ea5t c\u00e2n x\u1ee9ng\u201d n\u00ean bu\u1ed9c ph\u1ea3i ki\u1ec1m ch\u1ebf. T\u00ecnh th\u1ebf n\u0103m 2023 kh\u00e1c tr\u01b0\u1edbc v\u00ec v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Ukraine, khi Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nga \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u00e1c \u201ckh\u00f4ng gi\u1edbi h\u1ea1n\u201d. Nay Nga y\u1ebfu h\u01a1n v\u00e0 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean B\u1eafc Kinh s\u1ebd g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p v\u1edbi Nga \u0111\u1ec3 can thi\u1ec7p bu\u1ed9c Zarubezhneft v\u00e0 Gazprom ng\u1eebng khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo d\u1ef1 \u00e1n \u0110\u1ea1i S\u1ef1 K\u00fd Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, k\u1ec3 t\u1eeb th\u00e1ng 12\/2022, t\u00e0u c\u1ea3nh s\u00e1t bi\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 ti\u1ebfn s\u00e2u v\u00e0o khu v\u1ef1c th\u0103m d\u00f2 d\u1ea7u kh\u00ed do Nga \u0111i\u1ec1u h\u00e0nh, trong EEZ c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. S\u00e1ng ki\u1ebfn Minh b\u1ea1ch H\u00e0ng h\u1ea3i Ch\u00e2u \u1ea4 (AMTI\/CSIS) c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng trong n\u0103m nay ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u1ea7u kh\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ed5i c\u1ed9m l\u00ean nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c qu\u1ea5y r\u1ed1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, Malaysia v\u00e0 Indonesia.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 4 m\u1ee5c ti\u00eau ch\u00ednh: M\u1ed9t l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c x\u00e2m ph\u1ea1m tr\u1eafng tr\u1ee3n ch\u1ee7 quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ec3 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a h\u1ecd. Hai l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c mu\u1ed1n ph\u00e1 r\u1ed1i c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Nga v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. Ba l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c mu\u1ed1n d\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0u c\u00e1 c\u00f3 v\u0169 trang nh\u01b0 d\u00e2n binh \u0111\u1ec3 h\u1ed9 t\u1ed1ng thay cho t\u00e0u h\u1ea3i c\u1ea3nh. B\u1ed1n l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d \u0111\u1ec3 th\u00e1ch th\u1ee9c Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u V\u0169 Xu\u00e2n Khang (Boston College), ngo\u00e0i m\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh l\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh ch\u1ee7 quy\u1ec1n phi ph\u00e1p c\u1ee7a h\u1ecd \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Trung Qu\u1ed1c c\u00f2n mu\u1ed1n c\u00f4 l\u1eadp Vi\u1ec7t Nam v\u00ec cho r\u1eb1ng kh\u00f4ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o s\u1eb5n s\u00e0ng gi\u00fap Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 M\u1ef9, \u1ea4n \u0110\u1ed9, \u00dac v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ec1u c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch ri\u00eang n\u00ean r\u1ea5t kh\u00f3 b\u1ea3o v\u1ec7 Vi\u1ec7t Nam. V\u00ec v\u1eady, Trung Qu\u1ed1c tin r\u1eb1ng Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng d\u00e1m \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0110\u1ed1i ph\u00f3 c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ed5ng th\u1ed1ng Joe Biden v\u00e0 TBT Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Tr\u1ecdng \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec7n \u0111\u00e0m (29\/3) v\u00e0 Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Anthony Blinken \u0111\u00e3 th\u0103m Vi\u1ec7t Nam (14-16\/4), li\u00ean quan \u0111\u1ebfn k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e2ng c\u1ea5p quan h\u1ec7 hai n\u01b0\u1edbc l\u00ean \u0111\u1ed1i t\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, khi TBT Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Tr\u1ecdng \u0111i th\u0103m M\u1ef9 (d\u1ef1 ki\u1ebfn th\u00e1ng 7). Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Nh\u1eadt Fumio Kishida \u0111\u00e3 m\u1eddi Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Minh Ch\u00ednh d\u1ef1 h\u1ecdp C\u1ea5p cao G7 M\u1edf r\u1ed9ng (21\/5), ngay sau H\u1ed9i ngh\u1ecb Trung \u01b0\u01a1ng 7 (15-17\/5\/2023).<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i G7 M\u1edf r\u1ed9ng, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Minh Ch\u00ednh \u0111\u00e3 g\u1eb7p T\u1ed5ng th\u1ed1ng M\u1ef9 Biden v\u00e0 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Ukraine Zelensky. Sau \u0111\u00f3, Ph\u00f3 Ch\u1ee7 t\u1ecbch H\u1ed9i \u0111\u1ed3ng An ninh Qu\u1ed1c gia Nga Medvedev \u0111\u00e3 v\u1ed9i \u0111\u1ebfn th\u0103m Vi\u1ec7t Nam (22\/5). Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Ph\u1ea1m Minh Ch\u00ednh \u0111\u00e3 t\u1edbi th\u0103m Ngh\u0129a trang Li\u1ec7t s\u0129 V\u1ecb Xuy\u00ean (28\/5) trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111ang gia t\u0103ng t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. V\u1ecb Xuy\u00ean l\u00e0 n\u01a1i t\u01b0\u1edfng nh\u1edb c\u00e1c li\u1ec7t s\u0129 \u0111\u00e3 hy sinh trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh Bi\u00ean gi\u1edbi (1979) n\u00ean r\u1ea5t nh\u1ea1y c\u1ea3m \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ebfn th\u1eafp h\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i ngh\u0129a trang Li\u1ec7t s\u1ef9 V\u1ecb Xuy\u00ean l\u00e0 m\u1ed9t th\u00f4ng \u0111i\u1ec7p r\u00f5 r\u00e0ng g\u1eedi \u0111\u1ebfn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c r\u1eb1ng n\u1ebfu Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i th\u00ec Vi\u1ec7t Nam s\u1eb5n s\u00e0ng chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a m\u00ecnh. Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Vi\u1ec7t Nam n\u0103m 1979, nay v\u1eabn l\u00e0 nguy c\u01a1 an ninh l\u1edbn nh\u1ea5t \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam. V\u00ec v\u1eady, Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng th\u1ec3 l\u00e0m ng\u01a1 tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng g\u00ec di\u1ec5n ra \u1edf bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 l\u00e2u d\u00e0i, Trung Qu\u1ed1c v\u1eabn theo \u0111u\u1ed5i chi\u1ebfn thu\u1eadt \u201cv\u00f9ng x\u00e1m\u201d \u1edf bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Trung Qu\u1ed1c m\u1ea1nh h\u01a1n Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u l\u1ea7n v\u1ec1 qu\u00e2n s\u1ef1, n\u00ean Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u1ed9ng v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd trong b\u1ea5t k\u1ef3 t\u00ecnh hu\u1ed1ng n\u00e0o. Vi\u1ec7t Nam v\u1eabn ph\u1ea3i v\u1eadn d\u1ee5ng ch\u00ednh s\u00e1ch \u201cv\u1eeba h\u1ee3p t\u00e1c v\u1eeba \u0111\u1ea5u tranh\u201d v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, v\u00ec \u201cb\u1ea5t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc l\u00e0 m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf. B\u00e1o ch\u00ed Vi\u1ec7t Nam th\u01b0\u1eddng tr\u00e1nh kh\u00f4ng n\u00eau \u0111\u00edch danh l\u00e0 \u201cTrung Qu\u1ed1c x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0ng l\u1ea7n n\u00e0y b\u00e1o ch\u00ed ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t \u0111\u01b0a tin. B\u00e1o Tu\u1ed5i tr\u1ebb \u0111\u00e3 c\u00f3 b\u00e0i b\u00ecnh lu\u1eadn Trung Qu\u1ed1c \u00e2m m\u01b0u g\u00ec \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng? (27\/5\/2023), \u0111\u1ec1 c\u1eadp \u0111\u1ebfn th\u1ef1c ch\u1ea5t v\u1ea5n \u0111\u1ec1, v\u00e0 nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u201cB\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 10 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c c\u00f9ng m\u1ed9t s\u1ed1 t\u00e0u h\u1ea3i c\u1ea3nh v\u00e0 t\u00e0u c\u00e1 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00e3 x\u00e2m ph\u1ea1m v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c l\u1eadp ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi UNCLOS 1982\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khi t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 10 (XYH-10) xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u1edf b\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh, th\u00ec hai t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 14 v\u00e0 H\u01b0\u1edbng D\u01b0\u01a1ng H\u1ed3ng 31 \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh v\u1eabn \u0111ang hi\u1ec7n di\u1ec7n trong khu v\u1ef1c quanh c\u1ee5m Sinh T\u1ed3n thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. C\u1ea3 hai khu v\u1ef1c \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u kh\u00ed l\u1edbn v\u00e0 ng\u01b0 tr\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u h\u1ea3i s\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>Theo c\u00e1c chuy\u00ean gia v\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, ngo\u00e0i hai t\u00e0u h\u1ea3i c\u1ea3nh 5305 v\u00e0 3303 c\u00f9ng c\u00e1c t\u00e0u d\u00e2n binh c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ed9i h\u00ecnh h\u1ed9 t\u1ed1ng t\u00e0u kh\u1ea3o s\u00e1t XYH-10 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5 sung th\u00eam t\u00e0u H\u1ea3i c\u1ea3nh 4103. Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0111i\u1ec1u hai t\u00e0u ki\u1ec3m ng\u01b0 KN-465 v\u00e0 KN-469 b\u00e1m s\u00e1t \u0111\u1ed9i h\u00ecnh n\u00e0y. T\u00e0u XYH-10 \u0111\u00e3 di chuy\u1ec3n qua l\u00f4 04-03 do li\u00ean doanh Vietsovpetro v\u1eadn h\u00e0nh v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean di chuy\u1ec3n qua c\u00e1c l\u00f4 132 v\u00e0 131 do li\u00ean doanh Vietgazprom v\u1eadn h\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 2019, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p r\u1ea5t m\u1ea1nh t\u1ea1i khu v\u1ef1c B\u00e3i T\u01b0 Ch\u00ednh \u0111\u1ec3 \u0111u\u1ed5i Repsol (T\u00e2y Ban Nha) kh\u1ecfi khu v\u1ef1c n\u00e0y, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u0111u\u1ed5i \u0111\u01b0\u1ee3c Nga. Nay Nga g\u1eb7p r\u1eafc r\u1ed1i l\u1edbn t\u1ea1i Ukraine, ph\u1ea3i ph\u1ee5 thu\u1ed9c nhi\u1ec1u h\u01a1n v\u00e0o Trung Qu\u1ed1c, n\u00ean B\u1eafc Kinh tin r\u1eb1ng h\u1ecd \u0111ang c\u00f3 c\u01a1 h\u1ed9i \u0111u\u1ed5i Nga kh\u1ecfi khu v\u1ef1c v\u00f9ng n\u00e0y. V\u00ec Gazprom c\u1ee7a Nga c\u0169ng \u0111ang h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Indonesia t\u1ea1i l\u00f4 C\u00e1 Ng\u1eeb, n\u00ean Trung Qu\u1ed1c mu\u1ed1n g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p l\u00ean c\u1ea3 H\u00e0 N\u1ed9i v\u00e0 Jakarta.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Thay l\u1eddi k\u1ebft<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>N\u1ebfu 2014 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u1ea7n th\u1ee9 nh\u1ea5t v\u00e0 2019 l\u00e0 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u1ea7n th\u1ee9 hai, th\u00ec 2023 c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u1ea7n th\u1ee9 ba. Tuy ch\u01b0a r\u00f5 kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u1ea7n n\u00e0y c\u00f3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t m\u1edbi hay kh\u00f4ng, nh\u01b0ng M\u1ef9 v\u00e0 \u0111\u1ed3ng minh ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y nay \u0111o\u00e0n k\u1ebft h\u01a1n th\u1eddi Trump. M\u1ef9 tuy b\u1ecb chia r\u1ebd, nh\u01b0ng hai \u0111\u1ea3ng nh\u1ea5t tr\u00ed coi Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 \u0111\u1ed1i th\u1ee7 ch\u00ednh. C\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u1ea1t kinh t\u1ebf v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi Nga hay Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Kh\u00f4ng ch\u1ec9 T\u1ed5ng th\u1ed1ng Putin m\u00e0 c\u1ea3 Ch\u1ee7 t\u1ecbch T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh \u0111\u1ec1u c\u00f3 gi\u1ea5c m\u1ed9ng v\u0129 cu\u1ed3ng, mu\u1ed1n Nga hay Trung Qu\u1ed1c \u201cv\u0129 \u0111\u1ea1i tr\u1edf l\u1ea1i\u201d nh\u01b0 th\u1eddi k\u1ef3 ho\u00e0ng kim trong qu\u00e1 kh\u1ee9. V\u00ec v\u1eady, Putin \u0111\u00e3 m\u1eafc ph\u1ea3i sai l\u1ea7m l\u1edbn t\u1ea1i Ukraine. S\u1ef1 ng\u1ea1o man v\u1ec1 quy\u1ec1n l\u1ef1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra \u0111i\u1ec3m m\u00f9 l\u00e0m che khu\u1ea5t t\u1ea7m nh\u00ecn c\u1ee7a h\u1ecd, n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ea5y \u201cgi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a quy\u1ec1n l\u1ef1c\u201d. C\u0169ng nh\u01b0 M\u1ef9 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, Nga v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111ang m\u1eafc ph\u1ea3i sai l\u1ea7m \u0111\u00f3.<\/p>\n\n\n\n<p>Qu\u00e1 tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh, ti\u1ec1m l\u1ef1c kinh t\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng m\u1ea1nh, v\u00e0 c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng nhi\u1ec1u, trong khi qu\u00e1 tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 b\u1ecb ch\u1eadm l\u1ea1i. \u0110\u1ec3 \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi tham v\u1ecdng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Vi\u1ec7t Nam tuy kh\u00f4ng c\u00f4 \u0111\u01a1n nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc, nh\u01b0ng c\u1ea7n s\u1edbm n\u00e2ng c\u1ea5p quan h\u1ec7 v\u1edbi M\u1ef9. N\u1ebfu t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng di\u1ec5n bi\u1ebfn qu\u00e1 nhanh, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 ph\u1ea3n \u1ee9ng kh\u00f4ng k\u1ecbp.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ebfn 5\/6 th\u00ec t\u00e0u XYH-10 b\u1ea5t ng\u1edd r\u00fat, nh\u01b0ng n\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 quay l\u1ea1i b\u1ea5t c\u1ee9 l\u00fac n\u00e0o, v\u00ec tham v\u1ecdng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i. \u0110\u1ec3 kh\u00f4ng b\u1ecb \u0111\u1ed9ng v\u00e0 b\u1ea5t ng\u1edd, Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i chu\u1ea9n b\u1ecb s\u1eb5n s\u00e0ng cho m\u1ecdi t\u00ecnh hu\u1ed1ng, s\u1eb5n s\u00e0ng \u0111\u1ea5u tranh ngo\u1ea1i giao, \u0111\u1ea5u tranh ph\u00e1p l\u00fd, v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p r\u0103n \u0111e hi\u1ec7u qu\u1ea3 h\u01a1n. Mu\u1ed1n ng\u0103n ch\u1eb7n xung \u0111\u1ed9t t\u1eeb s\u1edbm v\u00e0 t\u1eeb xa, Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o n\u1ed9i l\u1ef1c c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 ch\u00ednh, nh\u01b0ng ph\u1ea3i c\u00f3 \u0111\u1ed1i tr\u1ecdng \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh.<\/p>\n\n\n\n<p>BDN<\/p>\n\n\n\n\n<p>Aufrufe: 462<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngay sau khi k\u1ebft th\u00fac \u0110\u1ea1i h\u1ed9i \u0110\u1ea3ng 20 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, TBT Nguy\u1ec5n Ph\u00fa Tr\u1ecdng \u0111\u00e3 sang th\u0103m B\u1eafc Kinh (1\/11\/2022). Tuy\u00ean b\u1ed1 Chung hai n\u01b0\u1edbc kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ebd \u201cx\u1eed l\u00fd th\u1ecfa \u0111\u00e1ng c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 tr\u00ean bi\u1ec3n\u2026 ki\u1ec3m so\u00e1t t\u1ed1t c\u00e1c b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng tr\u00ean bi\u1ec3n\u2026kh\u00f4ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng l\u00e0m ph\u1ee9c t\u1ea1p th\u00eam t\u00ecnh h\u00ecnh &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37,38],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13174"}],"collection":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13174"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13174\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13214,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13174\/revisions\/13214"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13174"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13174"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13174"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}