{"id":5711,"date":"2020-01-06T21:45:00","date_gmt":"2020-01-06T20:45:00","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=5711"},"modified":"2020-01-17T22:23:57","modified_gmt":"2020-01-17T21:23:57","slug":"tieng-viet-tq-da-hoan-thien-he-thong-radar-giam-sat-trai-phep-tren-bien-dong","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/2020\/01\/06\/tieng-viet-tq-da-hoan-thien-he-thong-radar-giam-sat-trai-phep-tren-bien-dong\/","title":{"rendered":"TQ \u0111\u00e3 ho\u00e0n thi\u1ec7n h\u1ec7 th\u1ed1ng radar gi\u00e1m s\u00e1t tr\u00e1i ph\u00e9p tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng"},"content":{"rendered":"<strong><em>Sau khi ho\u00e0n thi\u1ec7n qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u1ea3i t\u1ea1o 7 th\u1ef1c th\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng tr\u00e1i ph\u00e9p \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh l\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00ecnh radar tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3o, \u0111\u00e1 \u0111ang chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c ven bi\u1ec3n. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111e d\u1ecda h\u00f2a b\u00ecnh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong khu v\u1ef1c m\u00e0 c\u00f2n \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp an ninh qu\u1ed1c gia, ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 to\u00e0n v\u1eb9n l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.biendong.net\/images\/9_05\/99%2075.JPG\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Theo Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf (IISS, Anh) cho bi\u1ebft Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 x\u00e2y h\u01a1n 40 c\u01a1 s\u1edf radar tr\u00ean 7 th\u1ef1c th\u1ec3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng phi ph\u00e1p v\u00e0 bi\u1ebfn th\u00e0nh \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o trong qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa thu\u1ed9c ch\u1ee7 quy\u1ec1n kh\u00f4ng th\u1ec3 tranh c\u00e3i c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Trong \u0111\u00f3, nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf radar tr\u00ean 3 th\u1ef1c th\u1ec3 l\u1edbn Ch\u1eef Th\u1eadp, Xu Bi v\u00e0 V\u00e0nh Kh\u0103n c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea7m xa. Theo IISS, nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf radar phi ph\u00e1p s\u1ebd g\u00f3p ph\u1ea7n n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng li\u00ean k\u1ebft gi\u1eefa c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 b\u1ecb Trung Qu\u1ed1c b\u1ed3i \u0111\u1eafp \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u00f3 th\u1ec3 k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi chi\u1ebfn khu Nam b\u1ed9 v\u00e0 Trung t\u00e2m t\u00e1c chi\u1ebfn li\u00ean h\u1ee3p c\u1ee7a Qu\u00e2n \u1ee7y Trung \u01b0\u01a1ng. IISS c\u00f2n \u0111\u00e1nh gi\u00e1 nh\u1eefng c\u01a1 s\u1edf \u0111\u00f3 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ec9 huy, ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n, h\u1ea3i c\u1ea3nh v\u00e0 d\u00e2n qu\u00e2n bi\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c. Ngo\u00e0i ra, th\u00f4ng qua m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi radar n\u00f3i tr\u00ean, Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ecnh b\u00e1o, gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 do th\u00e1m \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Trong khi \u0111\u00f3, Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh S\u00e1ng ki\u1ebfn minh b\u1ea1ch h\u00e0ng h\u1ea3i ch\u00e2u \u00c1 (AMTI) thu\u1ed9c Trung t\u00e2m nghi\u00ean c\u1ee9u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 qu\u1ed1c t\u1ebf (CSIS, M\u1ef9) cho bi\u1ebft, nhi\u1ec1u tr\u1ea1m radar \u0111\u00e3 m\u1ecdc l\u00ean \u1edf Ch\u00e2u Vi\u00ean, Ch\u1eef Th\u1eadp, Ga Ven, T\u01b0 Ngh\u0129a, V\u00e0nh Kh\u0103n, G\u1ea1c Ma v\u00e0 Xu Bi. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, h\u1ec7 th\u1ed1ng \u1edf Ch\u00e2u Vi\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 radar t\u1ea7n s\u1ed1 cao, v\u1edbi t\u1ea7m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng l\u00ean t\u1edbi 300 km. \u201cN\u1ebfu \u0111\u00fang l\u00e0 radar t\u1ea7n s\u1ed1 cao, n\u00f3 s\u1ebd t\u0103ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c theo d\u00f5i t\u00e0u v\u00e0 m\u00e1y bay \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u0110\u00e1 Ch\u00e2u Vi\u00ean l\u00e0 n\u01a1i th\u00edch h\u1ee3p cho vi\u1ec7c l\u1eafp \u0111\u1eb7t lo\u1ea1i radar n\u00e0y v\u00ec n\u1eb1m \u1edf c\u1ef1c nam c\u1ee7a Tr\u01b0\u1eddng Sa. C\u00f3 ngh\u0129a \u0111\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i t\u1ed1t nh\u1ea5t n\u1ebfu b\u1ea1n mu\u1ed1n radar c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm theo d\u00f5i m\u1ecdi t\u00e0u b\u00e8 v\u00e0 phi c\u01a1 \u0111\u1ebfn t\u1eeb eo bi\u1ec3n Malacca v\u00e0 nh\u1eefng khu v\u1ef1c kh\u00e1c n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda Nam, ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 Singapore.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, b\u00e1o B\u01b0u \u0111i\u1ec7n Hoa nam bu\u1ed5i s\u00e1ng (6\/2018) cho bi\u1ebft, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 s\u1eb5n s\u00e0ng x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng radar c\u1ef1c m\u1ea1nh \u1edf th\u00e0nh ph\u1ed1 Tam \u00c1, \u0111\u1ea3o H\u1ea3i Nam, c\u00f3 ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn t\u1eadn Singapore, c\u00e1ch \u0111\u00f3 2.000km. \u0110\u00e2y s\u1ebd l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng radar m\u1ea1nh nh\u1ea5t \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. D\u00f9 c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi ti\u1ebft kh\u1eafc nghi\u1ec7t hay kh\u00f4ng th\u00ec n\u00f3 v\u1eabn s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u \u1ee9ng d\u1ee5ng trong qu\u00e2n s\u1ef1, nh\u01b0 n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c t\u00e1c chi\u1ebfn t\u00e0u ng\u1ea7m c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 l\u00e0m gi\u00e1n \u0111o\u1ea1n m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u00f4ng tin li\u00ean l\u1ea1c c\u1ee7a c\u00e1c qu\u1ed1c gia kh\u00e1c b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ea1o ra m\u1ed9t \u201ch\u1ed1 \u0111en\u201d trong b\u1ea7u kh\u00ed quy\u1ec3n. Tr\u1ea1m radar c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng theo c\u01a1 ch\u1ebf ph\u00e1t ra c\u00e1c xung n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111i\u1ec7n t\u1eeb c\u1ef1c m\u1ea1nh \u0111\u1ec3 khu\u1ea5y \u0111\u1ed9ng t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly. B\u1eb1ng c\u00e1ch ph\u00e2n t\u00edch s\u00f3ng radio d\u1ed9i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o ch\u00ednh x\u00e1c s\u1ef1 nhi\u1ec5u \u0111\u1ed9ng \u1edf t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly g\u00e2y ra b\u1edfi c\u00e1c t\u00e1c \u0111\u1ed9ng v\u0169 tr\u1ee5, nh\u01b0 tia m\u1eb7t tr\u1eddi. H\u1ec7 th\u1ed1ng radar c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Tam \u00c1 s\u1ebd l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u1ea7u ti\u00ean nh\u01b0 v\u1eady xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. M\u1ed9t nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea1i c\u01a1 s\u1edf c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n H\u1ea3i Nam cho bi\u1ebft: \u201cVi\u1ec7c ti\u1ebfn h\u00e0nh k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng th\u00f4ng qua. C\u00f4ng tr\u00ecnh s\u1ebd \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u1edfi c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc cu\u1ed1i n\u0103m nay\u201d. Trong khi \u0111\u00f3, m\u1ed9t chuy\u00ean gia radar c\u1ea5p cao t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Xidian (t\u1eebng l\u00e0m vi\u1ec7c cho Vi\u1ec7n K\u1ef9 thu\u1eadt vi\u1ec5n th\u00f4ng thu\u1ed9c Qu\u00e2n Gi\u1ea3i ph\u00f3ng nh\u00e2n nh\u00e2n Trung Qu\u1ed1c), x\u00e1c nh\u1eadn r\u1eb1ng d\u1ef1 \u00e1n H\u1ea3i Nam s\u1ebd ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng theo 2 b\u1ed9 ph\u1eadn ri\u00eang bi\u1ec7t, m\u1ed9t cho nghi\u00ean c\u1ee9u d\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 m\u1ed9t cho qu\u00e2n s\u1ef1. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, theo m\u1ed9t s\u1ed1 b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc Trung Qu\u1ed1c, c\u00f3 m\u1ed9t thi\u1ebft b\u1ecb t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c Trung Qu\u1ed1c tri\u1ec3n khai t\u1ea1i Kh\u00fac T\u0129nh, t\u1ec9nh V\u00e2n Nam t\u1eeb n\u0103m 2012. N\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly v\u00e0 gi\u00e1m s\u00e1t, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ef1c nh\u1ecf nh\u01b0 v\u1ec7 tinh nano v\u00e0 m\u1ea3nh v\u1ee1 t\u1eeb c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb kh\u00f4ng gian d\u00f9ng trong c\u1ea3 hai l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1, d\u00e2n s\u1ef1. \u00d4ng Zhao Biqiang, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u thu\u1ed9c Vi\u1ec7n \u0110\u1ecba l\u00fd v\u00e0 V\u1eadt l\u00fd \u0111\u1ecba c\u1ea7u t\u1ea1i B\u1eafc Kinh cho bi\u1ebft, chi ti\u1ebft v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng radar m\u1edbi c\u00f3 l\u1ebd ph\u1ea3i 2-3 n\u0103m sau m\u1edbi \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1. Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Tam \u00c1 ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng v\u00e0o n\u0103m 2015, v\u1edbi ngu\u1ed3n v\u1ed1n ban \u0111\u1ea7u g\u1ea7n 15,7 tri\u1ec7u USD, do ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng cung c\u1ea5p. \u201cM\u1ee5c \u0111\u00edch ch\u00ednh c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u t\u1ea7ng \u0111i\u1ec7n ly tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Hi\u1ec7n nay ch\u01b0a c\u00f3 thi\u1ebft b\u1ecb n\u00e0o nh\u01b0 v\u1eady trong khu v\u1ef1c. D\u1eef li\u1ec7u thu \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb radar s\u1ebd b\u1ed5 sung cho nh\u1eefng l\u1ed7 h\u1ed5ng trong ki\u1ebfn th\u1ee9c c\u1ee7a ch\u00fang t\u00f4i\u201d. Hi\u1ec7n c\u00f3 nhi\u1ec1u c\u01a1 s\u1edf t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng \u1edf \u0111\u1ea1i l\u1ee5c v\u1edbi c\u00f4ng su\u1ea5t l\u1edbn h\u01a1n nhi\u1ec1u so v\u1edbi c\u00e1i ch\u00fang t\u00f4i \u0111ang ti\u1ebfn h\u00e0nh.<\/p>\n<p>Theo gi\u1edbi chuy\u00ean gia, vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh tri\u1ec3n khai c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00ecnh radar \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 nh\u1eb1m gia t\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t tr\u00ean th\u1ef1c \u0111\u1ecba, h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc \u201cth\u00f4n t\u00ednh\u201d Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Gi\u00e1o s\u01b0 Carl Thayer c\u1ee7a H\u1ecdc vi\u1ec7n Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Australia, ng\u01b0\u1eddi t\u1eebng nhi\u1ec1u n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, cho r\u1eb1ng Trung Qu\u1ed1c s\u1ebd c\u00f3 nhi\u1ec1u l\u1ee3i \u00edch khi l\u1eafp \u0111\u1eb7t h\u1ec7 th\u1ed1ng radar d\u00e0y \u0111\u1eb7c tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u00e1 v\u00e0 r\u1ea1n san h\u00f4 m\u00e0 qu\u1ed1c gia n\u00e0y chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng v\u00e0 b\u1ed3i l\u1ea5p phi ph\u00e1p tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Theo \u00f4ng Carl Thayer, radar, thi\u1ebft b\u1ecb nghe l\u00e9n \u0111i\u1ec7n t\u1eed v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng th\u00f4ng tin li\u00ean l\u1ea1c s\u1ebd gi\u00fap Trung Qu\u1ed1c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00ecnh b\u00e1o, gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 trinh s\u00e1t tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, tuy\u1ebfn h\u00e0ng h\u1ea3i huy\u1ebft m\u1ea1ch b\u1eadc nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. \u00d4ng cho r\u1eb1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y c\u00f2n gi\u00fap B\u1eafc Kinh v\u1eadn h\u00e0nh phi c\u01a1 gi\u00e1m s\u00e1t, m\u00e1y bay c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm tr\u00ean kh\u00f4ng, m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i, phi c\u01a1 v\u1eadn t\u1ea3i, m\u00e1y bay ti\u1ebfp d\u1ea7u, chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u01a1 v\u00e0 oanh t\u1ea1c c\u01a1. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb B\u1eafc Kinh gi\u00e1m s\u00e1t 24\/7. Khi h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y ho\u00e0n thi\u1ec7n, Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra V\u00f9ng nh\u1eadn d\u1ea1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng (ADIZ) tr\u00ean to\u00e0n b\u1ed9 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u1ede th\u1eddi \u0111i\u1ec3m hi\u1ec7n t\u1ea1i, h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c l\u1eafp \u0111\u1eb7t tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o phi ph\u00e1p c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi gi\u00e1m s\u00e1t r\u1ed9ng l\u1edbn. N\u00f3 ra \u0111\u1eddi nh\u1eb1m ph\u1ee5c v\u1ee5 tham v\u1ecdng b\u00e1 quy\u1ec1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y c\u0169ng \u0111ang ph\u00e1t huy vai tr\u00f2 c\u1ee7a n\u00f3, Gi\u00e1o s\u01b0 Thayer n\u00f3i.<\/p>\n<p>Gregory Poling, ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u T\u1ed5 ch\u1ee9c S\u00e1ng ki\u1ebfn Minh b\u1ea1ch H\u00e0ng h\u1ea3i ch\u00e2u \u00c1, thu\u1ed9c Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1ebf (CSIS), cho bi\u1ebft, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 g\u1ea7n ho\u00e0n t\u1ea5t vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng tr\u00ean \u0111\u00e1 Ch\u00e2u Vi\u00ean. S\u1ef1 vi\u1ec7c b\u1ecb phanh phui kh\u00f4ng l\u00e2u sau khi th\u1ebf gi\u1edbi ph\u00e1t hi\u1ec7n B\u1eafc Kinh \u0111\u01b0a HQ-9 t\u1edbi \u0111\u1ea3o Ph\u00fa L\u00e2m, thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Vi\u1ec7c tri\u1ec3n khai t\u00ean l\u1eeda HQ-9 \u1edf \u0111\u1ea3o Ph\u00fa L\u00e2m kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd v\u00ec n\u00f3 ch\u01b0a l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u00e1n c\u00e2n qu\u00e2n s\u1ef1 tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, vi\u1ec7c \u0111\u01b0a radar t\u1edbi Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong th\u1ef1c tr\u1ea1ng tr\u00ean tuy\u1ebfn h\u00e0ng h\u1ea3i huy\u1ebft m\u1ea1ch b\u1eadc nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. Washington lo ng\u1ea1i m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 bi\u1ebfn tuy\u1ebfn h\u00e0ng h\u1ea3i huy\u1ebft m\u1ea1ch n\u00e0y tr\u1edf th\u00e0nh ao nh\u00e0 c\u1ee7a B\u1eafc Kinh. V\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u01b0\u1eddng b\u0103ng d\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng phi ph\u00e1p tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u00e1 v\u00e0 r\u1ea1n san h\u00f4 thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, Trung Qu\u1ed1c \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng gia t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng tr\u00ean c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 m\u00e0 h\u1ecd chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng phi ph\u00e1p. N\u00f3 n\u1eb1m trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c ch\u1ed1ng ti\u1ebfp c\u1eadn d\u00e0i h\u1ea1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, gi\u00fap B\u1eafc Kinh c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t to\u00e0n b\u1ed9 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u00d4ng Gregory Poling c\u0169ng cho r\u1eb1ng m\u1ee5c ti\u00eau cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a B\u1eafc Kinh l\u00e0 khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1ed1c gia tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n ch\u1ed3ng l\u1ea5n kh\u00e1c \u1edf \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong ho\u1eb7c xung quanh qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa m\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 ch\u1ea5p nh\u1eadn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Ian Storey, th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ea5p cao t\u1ea1i Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u1edf Singapore, c\u0169ng cho r\u1eb1ng: \u201cH\u1ea7u h\u1ebft m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi nh\u1eadn ra s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ee5c v\u1ee5 m\u1ee5c \u0111\u00edch chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. N\u00f3 nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch qu\u00e2n s\u1ef1 ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i d\u00e2n s\u1ef1. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do t\u1ea1i sao ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea7u t\u01b0 ti\u1ec1n c\u1ee7a, c\u00f4ng s\u1ee9c \u0111\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng ch\u00fang\u201d. Trong khi \u0111\u00f3, CSIS nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh c\u1ea3i thi\u1ec7n v\u00f9ng ph\u1ee7 s\u00f3ng radar c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng ti\u00ean ti\u1ebfn l\u00e0 ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch. B\u1eafc Kinh \u0111ang h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau thi\u1ebft l\u1eadp quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t kh\u1eafp v\u00f9ng bi\u1ec3n v\u00e0 v\u00f9ng tr\u1eddi trong ph\u1ea1m vi \u201c\u0111\u01b0\u1eddng l\u01b0\u1ee1i b\u00f2\u201d tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c g\u00e2y ra h\u1eadu qu\u1ea3 kh\u00f4n l\u01b0\u1eddng cho khu v\u1ef1c. Theo\u00a0NYTimes, h\u1ec7 th\u1ed1ng radar nh\u01b0 v\u1eady c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u00e0u thuy\u1ec1n qua l\u1ea1i v\u00e0 \u0111o d\u00f2ng ch\u1ea3y \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng theo d\u00f5i m\u00e1y bay. Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng l\u1eafp \u0111\u1eb7t m\u1ed9t s\u1ed1 radar kh\u00e1c tr\u00ean \u0111\u00e1 Ga Ven, \u0111\u00e1 T\u01b0 Ngh\u0129a v\u00e0 \u0111\u00e1 G\u1ea1c Ma t\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. H\u1ec7 th\u1ed1ng radar n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t m\u1ea3nh gh\u00e9p quan tr\u1ecdng trong t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c &#8211; c\u00f9ng v\u1edbi h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng kh\u00f4ng ti\u00ean ti\u1ebfn v\u00e0 ph\u1ea1m vi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng gia t\u0103ng c\u1ee7a m\u00e1y bay &#8211; \u0111\u1ec3 B\u1eafc Kinh h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ee5c ti\u00eau l\u00e0 thi\u1ebft l\u1eadp quy\u1ec1n ki\u1ec3m so\u00e1t tr\u00ean v\u00f9ng bi\u1ec3n v\u00e0 v\u00f9ng tr\u1eddi theo y\u00eau s\u00e1ch \u201c\u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n\u201d. C\u00f9ng quan \u0111i\u1ec3m tr\u00ean, Bryan Clark, chuy\u00ean gia ph\u00e2n t\u00edch h\u00e0ng h\u1ea3i t\u1ea1i Trung t\u00e2m \u0110\u00e1nh gi\u00e1 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Ng\u00e2n s\u00e1ch (CSBA), cho r\u1eb1ng\u00a0radar t\u1ea7n s\u1ed1 cao tr\u00ean \u0111\u00e1 Ch\u00e2u Vi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u00e1y bay t\u00e0ng h\u00ecnh. Nh\u1eefng radar t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u1ee7a M\u1ef9 c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau \u1edf ph\u1ea1m vi v\u01b0\u1ee3t \u0111\u01b0\u1eddng ch\u00e2n tr\u1eddi &#8211; kho\u1ea3ng 120 &#8211; 320 km. Tuy nhi\u00ean, phi\u00ean b\u1ea3n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Nga c\u00f2n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a m\u00e1y bay quan s\u00e1t t\u1ea7m th\u1ea5p. Radar t\u1ea7n s\u1ed1 cao tr\u00ean \u0111\u00e1 Ch\u00e2u Vi\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 truy\u1ec1n t\u00edn hi\u1ec7u tr\u1edf l\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin cho c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng radar c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u00e1y bay t\u00e0ng h\u00ecnh t\u1ed1t h\u01a1n qu\u00e9t l\u1ea1i, r\u1ed3i sau \u0111\u00f3 chuy\u1ec3n nh\u1eefng d\u1eef li\u1ec7u n\u00e0y v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u00ean l\u1eeda ph\u00f2ng kh\u00f4ng.\u00a0Radar c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 cung c\u1ea5p th\u00f4ng tin cho c\u00e1c chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u c\u01a1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c bi\u1ebft n\u01a1i \u0111\u00e1nh ch\u1eb7n \u0111\u1ed1i th\u1ee7.<\/p>\n<p>\u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng Trung Qu\u1ed1c \u0111ang x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng radar c\u1ef1c m\u1ea1nh \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. H\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 hi\u1ec7u h\u00f3a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng li\u00ean l\u1ea1c, can thi\u1ec7p th\u1eddi ti\u1ebft v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed g\u00e2y thi\u00ean tai. M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh l\u00e0 nh\u1eb1m n\u00e2ng cao hi\u1ec7u qu\u1ea3 ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a v\u1ec7 tinh v\u00e0 li\u00ean l\u1ea1c t\u00e0u ng\u1ea7m. Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u1ed7 m\u00e1y nh\u01b0 v\u1eady \u0111\u1eb7t ra nhi\u1ec1u th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1ec1 m\u1eb7t k\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 n\u00f3 ti\u00eau th\u1ee5 khi\u1ebfn chi ph\u00ed t\u0103ng v\u1ecdt. Cho \u0111\u1ebfn nay, m\u1edbi c\u00f3 10 h\u1ec7 th\u1ed1ng radar s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ebf t\u1ea1o, ch\u1ee7 y\u1ebfu b\u1edfi M\u1ef9, Li\u00ean X\u00f4 v\u00e0 Li\u00ean minh ch\u00e2u \u00c2u. Ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t t\u1ea1i c\u00e1c khu v\u1ef1c ven bi\u1ec3n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 \u0110\u1ea1i T\u00e2y D\u01b0\u01a1ng, Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 B\u1eafc C\u1ef1c. C\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb l\u1edbn nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 b\u1eafn ra s\u00f3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng t\u1ea7n s\u1ed1 c\u1ef1c th\u1ea5p tr\u00ean m\u1ed9t di\u1ec7n t\u00edch r\u1ea5t l\u1edbn. Do ch\u00fang c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng xuy\u00ean qua n\u01b0\u1edbc, v\u1ecf Tr\u00e1i \u0111\u1ea5t v\u00e0 h\u1ed9p s\u1ecd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi n\u00ean m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 quan s\u00e1t lo s\u1ee3 r\u1eb1ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb l\u1ee3i d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 k\u00edch ho\u1ea1t c\u00e1c tr\u1eadn b\u00e3o, \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ea5t v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed \u0111i\u1ec1u khi\u1ec3n n\u00e3o b\u1ed9. N\u0103m 2015, Alan Robock, m\u1ed9t nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u1eddi ti\u1ebft t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Rutgers, New Jersey t\u1eebng c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng th\u1ee9 c\u00f4ng ngh\u1ec7 m\u1edbi nh\u01b0 m\u1ed9t \u201csi\u00eau v\u0169 kh\u00ed\u201d, hi\u1ec7n ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn ch\u01b0a t\u00ecm ra nh\u1eefng gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a n\u00f3. Tuy nhi\u00ean, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc ch\u00ednh th\u1ed1ng \u0111\u00e3 b\u00e1c b\u1ecf m\u1ed1i lo ng\u1ea1i c\u1ee7a Robock v\u00e0 cho bi\u1ebft, \u0111\u1ebfn nay, c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y m\u1edbi ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u th\u1eddi ti\u1ebft trong v\u0169 tr\u1ee5 v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 m\u1ed9t s\u1ed1 chi\u1ebfn d\u1ecbch qu\u00e2n s\u1ef1 nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. H\u1ecd c\u00f2n ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng, d\u00f9 m\u1ea1nh \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2u th\u00ec nh\u1eefng c\u1ed7 m\u00e1y n\u00e0y hi\u1ec7n nay c\u0169ng kh\u00f4ng c\u00f3 \u0111\u1ee7 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec3 can thi\u1ec7p v\u00e0o th\u1eddi ti\u1ebft \u1edf quy m\u00f4 l\u1edbn t\u1edbi m\u1ee9c c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra c\u00e1c th\u1ea3m h\u1ecda thi\u00ean nhi\u00ean.<\/p>\n<p>BDN\n<p>Aufrufe: 222<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sau khi ho\u00e0n thi\u1ec7n qu\u00e1 tr\u00ecnh c\u1ea3i t\u1ea1o 7 th\u1ef1c th\u1ec3 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng tr\u00e1i ph\u00e9p \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh l\u1eafp \u0111\u1eb7t c\u00e1c lo\u1ea1i h\u00ecnh radar tr\u00ean c\u00e1c \u0111\u1ea3o, \u0111\u00e1 \u0111ang chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 m\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c ven bi\u1ec3n. H\u00e0nh \u0111\u1ed9ng tr\u00ean c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37,38],"tags":[103],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5711"}],"collection":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5711"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5711\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5714,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5711\/revisions\/5714"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}