{"id":6199,"date":"2020-05-03T23:46:29","date_gmt":"2020-05-03T21:46:29","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=6199"},"modified":"2020-06-24T00:43:05","modified_gmt":"2020-06-23T22:43:05","slug":"tieng-viet-tq-bi-to-bop-nghet-dong-mekong","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/2020\/05\/03\/tieng-viet-tq-bi-to-bop-nghet-dong-mekong\/","title":{"rendered":"TQ b\u1ecb t\u1ed1 &#8216;b\u00f3p ngh\u1eb9t&#8217; d\u00f2ng Mekong"},"content":{"rendered":"<strong><em>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00f4ng ty M\u1ef9 Eyes on Earth cho r\u1eb1ng \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Trung Qu\u1ed1c \u0111ang gi\u1eef ph\u1ea7n l\u1edbn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong, g\u00e2y h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf v\u00f9ng h\u1ea1 ngu\u1ed3n.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.biendong.net\/images\/2_4_13_A.PNG\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Mekong \u0111\u00e3 g\u00e2y tranh c\u00e3i t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c Eyes on Earth c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ed3i gi\u1eefa th\u00e1ng 4 m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa g\u1eedi \u0111i c\u1ea3nh b\u00e1o r\u1eb1ng sinh k\u1ebf c\u1ee7a h\u00e0ng tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi \u1edf h\u1ea1 l\u01b0u s\u00f4ng Mekong c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u0111e d\u1ecda v\u00ec c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u d\u1ef1a tr\u00ean d\u1eef li\u1ec7u v\u1ec7 tinh trong giai \u0111o\u1ea1n 1992-2019, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 t\u00e0i tr\u1ee3 v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00f4ng b\u1ed1 tr\u00ean nhi\u1ec1u di\u1ec5n \u0111\u00e0n v\u1ec1 s\u00f4ng Mekong nh\u01b0 \u0110\u1ed1i t\u00e1c C\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng B\u1ec1n v\u1eefng (SIP) v\u00e0 S\u00e1ng ki\u1ebfn H\u1ea1 ngu\u1ed3n Mekong, cho r\u1eb1ng c\u00e1c \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 gi\u1eef l\u1ea1i ph\u1ea7n l\u1edbn n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n v\u00e0 l\u00e0m tr\u1ea7m tr\u1ecdng t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1ea1 ngu\u1ed3n.<\/p>\n<p>S\u00f4ng Mekong d\u00e0i kho\u1ea3ng\u00a04.350 km, b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 ch\u1ea3y qua Campuchia, L\u00e0o, Th\u00e1i Lan, Myanmar v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam tr\u01b0\u1edbc khi \u0111\u1ed5 ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u0110\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng huy\u1ebft m\u1ea1ch c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m cu\u1ed9c s\u1ed1ng cho g\u1ea7n 200 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi trong ng\u00e0nh n\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 th\u1ee7y s\u1ea3n.<\/p>\n<div id=\"avantisContainer1\">\u00a0B\u1eafc Kinh x\u00e2y \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u1edf th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n Mekong v\u00e0o th\u1eadp ni\u00ean 1990, \u0111ang v\u1eadn h\u00e0nh 11 \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n d\u1ecdc con s\u00f4ng v\u00e0 c\u00f3 k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y th\u00eam nhi\u1ec1u \u0111\u1eadp \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u \u0111i\u1ec7n trong n\u01b0\u1edbc.<\/div>\n<p>D\u1eef li\u1ec7u v\u1ec7 tinh c\u1ee7a Eyes on Earth th\u1ec3 hi\u1ec7n t\u1ec9nh V\u00e2n Nam c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng n\u01b0\u1edbc m\u01b0a v\u00e0 b\u0103ng tan trong giai \u0111o\u1ea1n th\u00e1ng 5-10\/2019 cao h\u01a1n trung b\u00ecnh h\u00e0ng n\u0103m, trong khi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng \u1edf bi\u00ean gi\u1edbi Th\u00e1i Lan &#8211; L\u00e0o l\u1ea1i th\u1ea5p h\u01a1n nh\u1eefng n\u0103m tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, theo Alan Basist v\u00e0 Claude Williams, t\u00e1c gi\u1ea3 b\u00e1o c\u00e1o.<\/p>\n<p>&#8220;M\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1eadp n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i d\u00f2ng ch\u1ea3y t\u1ef1 nhi\u00ean, khi\u1ebfn v\u00f9ng h\u1ea1 ngu\u1ed3n s\u00f4ng Mekong ghi nh\u1eadn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc th\u1ea5p ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 trong su\u1ed1t c\u1ea3 n\u0103m&#8221;, b\u00e1o c\u00e1o c\u00f3 \u0111o\u1ea1n vi\u1ebft, c\u1ea3nh b\u00e1o t\u00ecnh tr\u1ea1ng h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf h\u1ea1 ngu\u1ed3n Mekong c\u00f3 th\u1ec3 \u0111e d\u1ecda an ninh l\u01b0\u01a1ng th\u1ef1c c\u1ea3 khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p>&#8220;H\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Trung Qu\u1ed1c \u0111ang g\u00e2y ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng v\u00e0 c\u00f3 s\u1ee9c t\u00e0n ph\u00e1 v\u1edbi m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc h\u1ea1 ngu\u1ed3n. C\u00e1c \u0111\u1ee3t x\u1ea3 n\u01b0\u1edbc b\u1ea5t ng\u1edd s\u1ebd l\u00e0m m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng t\u0103ng v\u1ecdt, \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n h\u1ea1 ngu\u1ed3n v\u00e0 ph\u00e1 h\u1ee7y h\u1ec7 sinh th\u00e1i&#8221;, Trung t\u00e2m Stimson, t\u1ed5 ch\u1ee9c nghi\u00ean c\u1ee9u an ninh c\u00f3 tr\u1ee5 s\u1edf \u1edf M\u1ef9, cho bi\u1ebft trong b\u00e1o c\u00e1o c\u00f4ng b\u1ed1 h\u00f4m 13\/4.<\/p>\n<p>H\u01a1n 100 \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n \u0111ang ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng d\u1ecdc s\u00f4ng Mekong, nhi\u1ec1u \u0111\u1eadp trong s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng thu\u1ed9c Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ec1u g\u00e2y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1edbi d\u00f2ng n\u01b0\u1edbc. Tuy nhi\u00ean, Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 n\u01b0\u1edbc th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n v\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u1ee3i \u00edch ch\u00ednh tr\u1ecb chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, bu\u1ed9c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1ea1 ngu\u1ed3n ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a B\u1eafc Kinh, theo gi\u1edbi ph\u00e2n t\u00edch.<\/p>\n<p>C\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u01b0 d\u00e2n sinh s\u1ed1ng d\u1ecdc s\u00f4ng Mekong \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng ki\u1ebfn m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc t\u0103ng gi\u1ea3m th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng m\u1ed7i khi xu\u1ea5t hi\u1ec7n m\u1ed9t con \u0111\u1eadp m\u1edbi. C\u00f3 n\u01a1i g\u1eb7p h\u1ea1n h\u00e1n tr\u00e1i m\u00f9a\u00a0v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ef1c n\u01b0\u1edbc t\u0103ng \u0111\u1ed9t ng\u1ed9t. &#8220;Nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a s\u00f4ng Mekong&#8221;, Pianporn Deetes, \u0111\u1ea1i di\u1ec7n Th\u00e1i Lan t\u1ea1i t\u1ed5 ch\u1ee9c S\u00f4ng ng\u00f2i Qu\u1ed1c t\u1ebf, cho hay.<\/p>\n<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Trung t\u00e2m Stimson c\u0169ng \u0111\u01b0a ra k\u1ebft lu\u1eadn t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng ng\u01b0 d\u00e2n Campuchia \u1edf v\u00f9ng Bi\u1ec3n H\u1ed3 (Tonle Sap) \u0111\u00e1nh b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 th\u1ea5p h\u01a1n 80-90% so v\u1edbi b\u00ecnh th\u01b0\u1eddng. &#8220;M\u1ed9t s\u1ed1 khu v\u1ef1c \u0111\u00f4ng d\u00e2n \u1edf ch\u00e2u th\u1ed5 s\u00f4ng Mekong t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam c\u0169ng ho\u00e0n to\u00e0n m\u1ea5t ngu\u1ed3n n\u01b0\u1edbc ng\u1ecdt&#8221;, t\u00e1c gi\u1ea3 Brian Eyler v\u00e0 Courtney Weatherby cho hay.<\/p>\n<p>T\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u00f9a h\u1ea1n m\u1eb7n t\u1ea1i \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng s\u00f4ng C\u1eedu Long n\u0103m nay \u0111\u1ebfn s\u1edbm,\u00a0s\u00e2u b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng v\u00e0 k\u00e9o d\u00e0i khi\u1ebfn 6 t\u1ec9nh g\u1ed3m Ti\u1ec1n Giang, B\u1ebfn Tre, Long An, Ki\u00ean Giang, C\u00e0 Mau v\u00e0 S\u00f3c Tr\u0103ng ph\u1ea3i c\u00f4ng b\u1ed1 t\u00ecnh hu\u1ed1ng h\u1ea1n m\u1eb7n kh\u1ea9n c\u1ea5p. H\u1ea1n m\u1eb7n g\u00e2y thi\u1ec7t h\u1ea1i 43.000 ha l\u00faa v\u00e0 khi\u1ebfn 80.000 h\u1ed9 d\u00e2n thi\u1ebfu\u00a0n\u01b0\u1edbc sinh ho\u1ea1t.<\/p>\n<p>Trung Qu\u1ed1c lu\u00f4n\u00a0b\u00e1c b\u1ecf c\u00e1c b\u00e1o c\u00e1o nh\u01b0 tr\u00ean, cho r\u1eb1ng nguy\u00ean nh\u00e2n h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf h\u1ea1 ngu\u1ed3n s\u00f4ng Mekong l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1ee3t gi\u00f3 m\u00f9a b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng v\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng El Nino c\u1ef1c \u0111oan. Ph\u00e1t ng\u00f4n vi\u00ean B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao Trung Qu\u1ed1c C\u1ea3nh S\u1ea3ng tu\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc g\u1ecdi nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Eyes on Earth l\u00e0 &#8220;v\u00f4 c\u0103n c\u1ee9&#8221; v\u00e0 &#8220;\u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i th\u1ef1c t\u1ebf&#8221;.<\/p>\n<div><\/div>\n<p><img src=\"https:\/\/vcdn-vnexpress.vnecdn.net\/2020\/04\/29\/map-mekong-dams-001-1942-1588134103.jpg\" alt=\"\u0110\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong t\u00ednh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11\/2019. \u0110\u1ed3 h\u1ecda:\u00a0Trung t\u00e2m Stimson.\" \/><\/p>\n<p>\u0110\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n tr\u00ean s\u00f4ng Mekong t\u00ednh \u0111\u1ebfn th\u00e1ng 11\/2019. \u0110\u1ed3 h\u1ecda:\u00a0Trung t\u00e2m Stimson.<\/p>\n<p>BDN\n<p>Aufrufe: 301<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a c\u00f4ng ty M\u1ef9 Eyes on Earth cho r\u1eb1ng \u0111\u1eadp th\u1ee7y \u0111i\u1ec7n Trung Qu\u1ed1c \u0111ang gi\u1eef ph\u1ea7n l\u1edbn n\u01b0\u1edbc s\u00f4ng Mekong, g\u00e2y h\u1ea1n h\u00e1n \u1edf v\u00f9ng h\u1ea1 ngu\u1ed3n. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ngu\u1ed3n s\u00f4ng Mekong \u0111\u00e3 g\u00e2y tranh c\u00e3i t\u1eeb l\u00e2u, nh\u01b0ng nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u01b0\u1ee3c Eyes on Earth c\u00f4ng b\u1ed1 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37],"tags":[187],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199"}],"collection":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6199"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6201,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6199\/revisions\/6201"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}