{"id":2269,"date":"2017-12-23T22:15:07","date_gmt":"2017-12-23T21:15:07","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=2269"},"modified":"2017-12-27T12:03:34","modified_gmt":"2017-12-27T11:03:34","slug":"tieng-viet-chinh-sach-bien-dong-cua-malaysia-ky-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/2017\/12\/23\/tieng-viet-chinh-sach-bien-dong-cua-malaysia-ky-2\/","title":{"rendered":"Ch\u00ednh s\u00e1ch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia (k\u1ef3 2)"},"content":{"rendered":"<strong><em>Hai n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9ng th\u00e1i \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a Malaysia li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: M\u1ed9t l\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u0103m d\u00f2 khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed t\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea1n South Luconia, k\u1ec3 t\u1eeb th\u00e1ng 8\/2014, t\u0103ng th\u00eam 3 gi\u00e0n khoan; h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Australia thu\u00ea t\u00e0u tr\u1eafc \u0111\u1ecba c\u1ee7a M\u1ef9, ti\u1ebfn h\u00e0nh th\u0103m d\u00f2 t\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea1n South Luconia, thu\u00ea t\u00e0u th\u0103m d\u00f2 c\u1ee7a Na Uy \u0111\u1ec3 th\u0103m d\u00f2 b\u00e3i c\u1ea1n North Luconia. Hai l\u00e0 th\u00e1i \u0111\u1ed9 kh\u00f4ng th\u00e2n thi\u1ec7n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Malaysia c\u00f3 ph\u1ea7n t\u0103ng l\u00ean.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-2270 size-full\" src=\"http:\/\/east-sea.de\/datei\/uploads\/2017\/12\/M\u00e3-Lai.png\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"405\" \/><\/p>\n<p><strong>Nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i m\u1edbi trong ch\u00ednh s\u00e1ch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia &#8220;th\u1eddi \u0111\u1ea1i h\u1eadu Tr\u1ecdng t\u00e0i&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Th\u00e1ng 4\/2015, t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh ASEAN l\u1ea7n th\u1ee9 26, trong b\u00e0i ph\u00e1t bi\u1ec3u v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch n\u01b0\u1edbc ch\u1ee7 t\u1ecbch lu\u00e2n phi\u00ean, Malaysia \u0111\u00e3 \u00e1m ch\u1ec9 vi\u1ec7c m\u1edf r\u1ed9ng x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u1ea3o t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, ch\u1ec9 tr\u00edch h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y l\u00e0m suy y\u1ebfu s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng l\u1eabn nhau, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn h\u00f2a b\u00ecnh, an ninh v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Th\u00e1ng 6\/2015, T\u01b0 l\u1ec7nh H\u1ea3i qu\u00e2n Ho\u00e0ng gia Malaysia, \u0111\u00f4 \u0111\u1ed1c Tan Sri Abdul Aziz Jaafar \u0111\u00e3 c\u00f4ng b\u1ed1 nh\u1eefng b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Malaysia t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, ti\u1ebft l\u1ed9 v\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y t\u00ecnh h\u00ecnh ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00e1c t\u00e0u ch\u1ea5p ph\u00e1p Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i South Luconia, ph\u00f3ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 &#8220;\u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u&#8221; c\u1ee7a t\u00e0u thuy\u1ec1n Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Malaysia t\u1ea1i South Luconia , tuy\u00ean b\u1ed1 s\u1ebd c\u00f3 h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngo\u1ea1i giao, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi s\u1ebd ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y, thu h\u00fat s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf. Nh\u1eefng \u0111\u1ed9ng th\u00e1i n\u00e0y cho th\u1ea5y m\u1ed1i ho\u00e0i nghi c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 ph\u1ea7n s\u00e2u s\u1eafc h\u01a1n, c\u0169ng ch\u1ee9ng t\u1ecf b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng trong n\u01b0\u1edbc Malaysia trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng tr\u1ea7m tr\u1ecdng h\u01a1n c\u0169ng nh\u01b0 nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c c\u1ee7a th\u1ebf l\u1ef1c ngo\u00e0i khu v\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi Malaysia \u0111ang t\u0103ng l\u00ean.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u n\u0103m 2016, Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Malaysia Anifah Aman trong cu\u1ed9c ph\u1ecfng v\u1ea5n c\u1ee7a ph\u00f3ng vi\u00ean b\u00e1o &#8220;Utusan Malaysia&#8221; \u0111\u00e3 n\u00f3i c\u00f3 quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng so v\u1edbi Philippines v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Malaysia trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng qu\u00e1 &#8220;\u00f4n h\u00f2a&#8221;, Anifah cho bi\u1ebft m\u1ed7i qu\u1ed1c gia \u0111\u1ec1u c\u00f3 ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c x\u1eed l\u00fd tranh ch\u1ea5p c\u1ee7a ri\u00eang m\u00ecnh, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;\u00f4n h\u00f2a&#8221; hay &#8220;c\u1ee9ng r\u1eafn&#8221;, quan tr\u1ecdng l\u00e0 ph\u1ea3i b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia. \u00d4ng m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa nh\u1ea5n m\u1ea1nh hai l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng \u0111\u00e3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a Malaysia trong tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: m\u1ed9t l\u00e0, gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p l\u00e3nh th\u1ed5 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c h\u00f2a b\u00ecnh; hai l\u00e0, gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf, bao g\u1ed3m &#8220;C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Li\u00ean h\u1ee3p qu\u1ed1c v\u1ec1 lu\u1eadt bi\u1ec3n&#8221;. Khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u0111\u1ebfn l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Malaysia trong tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Anifah n\u00f3i: Malaysia kh\u00f4ng c\u00f4ng nh\u1eadn tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c trong &#8220;\u0111\u01b0\u1eddng 9 \u0111o\u1ea1n&#8221; , b\u1edfi v\u00ec tuy\u00ean b\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh li\u00ean quan trong &#8220;C\u00f4ng \u01b0\u1edbc Li\u00ean h\u1ee3p qu\u1ed1c v\u1ec1 lu\u1eadt bi\u1ec3n&#8221;<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i l\u1eadp v\u1edbi nh\u1eefng l\u1eddi n\u00f3i tr\u00ean c\u1ee7a Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Anifar,\u00a0 B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng Qu\u1ed1c ph\u00f2ng Malaysia Hishammuddin Tun Hussein l\u1ea1i cho th\u1ea5y th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u00f3 ph\u1ea7n c\u1ee9ng r\u1eafn c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia. N\u1eeda \u0111\u1ea7u n\u0103m 2014, Hishammuddin cho bi\u1ebft Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng th\u1ef1c hi\u1ec7n \u201ck\u1ebf ho\u1ea1ch khu an ninh \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t Sarawak\u201d, c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp m\u1ed9t c\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n m\u1edbi t\u1ea1i c\u1ea3ng Bintulu bang Sarawak (c\u00e1ch b\u00e3i c\u1ea1n James kh\u00f4ng \u0111\u1ebfn 100 km), m\u1ee5c \u0111\u00edch l\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ea3o v\u1ec7 khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 c\u00e1c m\u1ecf d\u1ea7u c\u1ee7a Malaysia, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u00f2n gia t\u0103ng mua s\u1eafm v\u0169 kh\u00ed \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i kh\u00f4ng v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 7\/2016, &#8220;T\u00f2a tr\u1ecdng t\u00e0i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng&#8221; k\u1ebft th\u00fac. C\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c Duterte l\u00ean n\u1eafm quy\u1ec1n, quan h\u1ec7 Trung Qu\u1ed1c-Philippines m\u1ed9t d\u1ea1o v\u00f4 c\u00f9ng c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea3i thi\u1ec7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Ch\u00ednh quy\u1ec1n Duterte theo \u0111u\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch ngo\u1ea1i giao \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u0111ang c\u1ed1 g\u1eafng tho\u00e1t kh\u1ecfi s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o M\u1ef9, b\u00e0y t\u1ecf thi\u1ec7n ch\u00ed l\u1edbn trong vi\u1ec7c c\u1ea3i thi\u1ec7n quan h\u1ec7 Trung Qu\u1ed1c-Philippines. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng tuy c\u00f3 ph\u1ea7n d\u1ecbu \u0111i trong n\u1ed9i b\u1ed9 Trung Qu\u1ed1c-ASEAN, nh\u01b0ng v\u1eabn \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi &#8220;c\u00e1i nh\u00ecn h\u1eadm h\u1ef1c&#8221; c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn ngo\u00e0i khu v\u1ef1c. T\u01b0\u1edbc t\u00ecnh h\u00ecnh \u0111\u00f3, Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia kh\u00f4ng thay \u0111\u1ed5i v\u1ec1 ch\u00ednh s\u00e1ch, nh\u01b0ng s\u1ebd \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh d\u1ea7n t\u1eebng b\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>M\u1ed1i lo \u00e2u v\u1ec1 Trung Qu\u1ed1c t\u0103ng l\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t, nh\u1eefng c\u00e2n nh\u1eafc v\u1ec1 kinh t\u1ebf v\u1eabn quan tr\u1ecdng h\u01a1n tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n<\/p>\n<p>T\u1eeb n\u0103m 2013, t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c n\u00f3ng l\u00ean, m\u1ed1i lo \u00e2u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c t\u0103ng l\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t, ch\u00ednh s\u00e1ch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia m\u1ed9t d\u1ea1o c\u00f2n thay \u0111\u1ed5i &#8220;l\u1ec7ch kh\u1ecfi qu\u1ef9 \u0111\u1ea1o&#8221; Trung Qu\u1ed1c. Ph\u00f2ng b\u1ecb chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ed1i v\u1edbi di\u1ec5n bi\u1ebfn c\u1ee7a t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u0111\u1ed1i v\u1edbi vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng t\u0103ng l\u00ean r\u00f5 r\u1ec7t.<\/p>\n<p>Ba n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 gia t\u0103ng s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Malaysia l\u1ef1a ch\u1ecdn bi\u1ec7n ph\u00e1p an ninh v\u00e0 ch\u00ednh tr\u1ecb mang t\u00ednh ph\u00f2ng b\u1ecb \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. Ch\u1ee7 y\u1ebfu bao g\u1ed3m 3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n: M\u1ed9t l\u00e0, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1ed1 tr\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1, \u0111\u1ea9y nhanh n\u00e2ng cao s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u1ea3i qu\u00e2n; hai l\u00e0, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c an ninh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi th\u1ebf l\u1ef1c ngo\u00e0i khu v\u1ef1c ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 M\u1ef9, l\u1ee3i d\u1ee5ng t\u1ed1i \u0111a s\u1ef1 ho\u00e0i nghi chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c l\u1eabn nhau gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 M\u1ef9, \u0111\u1ec3 M\u1ef9 c\u00e2n b\u1eb1ng s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 t\u1ea7m \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng khu v\u1ef1c kh\u00f4ng ng\u1eebng t\u0103ng l\u00ean c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c \u0111\u00edch duy tr\u00ec th\u1ebf c\u00e2n b\u1eb1ng \u1edf khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; ba l\u00e0, n\u1ed7 l\u1ef1c th\u00fac \u0111\u1ea9y k\u00fd k\u1ebft &#8220;B\u1ed9 quy t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng&#8221; (COC), \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh h\u1ee3p t\u00e1c v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft v\u1edbi Philippines, Vi\u1ec7t Nam, th\u00fac \u0111\u1ea9y \u0111o\u00e0n k\u1ebft n\u1ed9i b\u1ed9 ASEAN, l\u00e0m suy y\u1ebfu \u01b0u th\u1ebf c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng bi\u1ec3n Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00f9ng l\u00fac \u0111\u00f3, nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, th\u00e2m h\u1ee5t kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a Qu\u1ef9 \u0111\u1ea7u t\u01b0 nh\u00e0 n\u01b0\u1edbc (1MDB) khi\u1ebfn Ch\u00ednh quy\u1ec1n Najib \u0111ang ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi c\u1ee5c di\u1ec7n nghi ng\u1edd v\u00e0 ch\u1ea5t v\u1ea5n ng\u00e0y c\u00e0ng c\u0103ng th\u1eb3ng trong n\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia, ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c gia v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u. V\u00e0 trong b\u1ed1i c\u1ea3nh chung ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u kh\u00f4ng m\u1ea5y l\u1ea1c quan, Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi th\u1ef1c l\u1ef1c kinh t\u1ebf \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u1eefng v\u00e0ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng quan tr\u1ecdng m\u00e0 Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia c\u1ea7n d\u1ef1a v\u00e0o. T\u1ea1i th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, Ch\u00ednh ph\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng th\u1ec3 hi\u1ec7n th\u00e0nh \u00fd c\u1ee7a m\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd quan h\u1ec7 kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c-Malaysia. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi Ch\u00ednh quy\u1ec1n Najib, l\u00e0 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 tuy\u1ec7t v\u1eddi. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, trong t\u00ecnh h\u00ecnh n\u00e0y, \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u00e2n nh\u1eafc v\u1ec1 kinh t\u1ebf c\u1ee7a Malaysia r\u00f5 r\u00e0ng quan tr\u1ecdng h\u01a1n tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n.<\/p>\n<p>Trong chuy\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c t\u1eeb ng\u00e0y 31\/10 \u0111\u1ebfn ng\u00e0y 6\/11\/2016, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Najib \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c 14 b\u1ea3n ghi nh\u1edb tr\u1ecb gi\u00e1 230 t\u1ef7 NDT gi\u1eefa c\u00e1c doanh nghi\u1ec7p v\u00e0 16 b\u1ea3n ghi nh\u1edb gi\u1eefa 2 ch\u00ednh ph\u1ee7. C\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ee3p t\u00e1c bao g\u1ed3m nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c nh\u01b0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng, v\u1eadn t\u1ea3i h\u00e0ng kh\u00f4ng, t\u00e0i ch\u00ednh, ki\u1ebfn tr\u00fac, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, gi\u00e1o d\u1ee5c, ki\u1ec3m tra ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng, thu\u1ebf, h\u1ea3i quan, ph\u00f2ng v\u1ec7, x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ea3ng, x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1eddng \u1ed1ng d\u1eabn kh\u00ed&#8230;<\/p>\n<p>Nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u H\u1ee9a L\u1ee3i B\u00ecnh c\u1ee7a H\u1ecdc vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i Trung Qu\u1ed1c ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng chuy\u1ebfn th\u0103m c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edfng Najib ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y h\u1ee3p t\u00e1c &#8220;V\u00e0nh \u0111ai v\u00e0 Con \u0111\u01b0\u1eddng&#8221; \u1edf Malaysia. H\u1ee3p t\u00e1c trong t\u01b0\u01a1ng lai gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Malaysia c\u1ea7n r\u1ea5t nhi\u1ec1u &#8220;s\u1ef1 k\u1ebft n\u1ed1i&#8221;, kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, b\u1ebfn c\u1ea3ng, h\u1ee3p t\u00e1c s\u1ea3n xu\u1ea5t, kh\u1edfi \u0111\u1ed9ng c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n l\u1edbn nh\u01b0 \u0110\u01b0\u1eddng s\u1eaft cao t\u1ed1c Kuala Lumpur\u2013Singapore \u0111\u1ec1u c\u1ea7n ph\u1ea3i k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. H\u1ed3 D\u1eadt S\u01a1n, c\u1ef1u th\u01b0 k\u00fd ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Naijib, nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ea5p cao Vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf Rajaratnam, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc c\u00f4ng ngh\u1ec7 Nanyang Singapore cho r\u1eb1ng Malaysia nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng trong t\u00ecnh h\u00ecnh kinh t\u1ebf th\u1ebf gi\u1edbi kh\u00f4ng m\u1ea5y kh\u1edfi s\u1eafc, Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 b\u1ed9 m\u00e1y duy nh\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 th\u00fac \u0111\u1ea9y kinh t\u1ebf khu v\u1ef1c. Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia r\u1ea5t coi tr\u1ecdng vai tr\u00f2 \u0111\u1ea7u t\u00e0u kinh t\u1ebf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong chuy\u1ebfn \u0111i n\u00e0y c\u1ee7a Najib l\u00e0 t\u00ecm b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed9t ph\u00e1 m\u1edbi \u0111\u1ec3 t\u1eebng b\u01b0\u1edbc n\u00e2ng c\u1ea5p quan h\u1ec7 kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c-Malaysia, b\u1edfi v\u00ec v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ed1i t\u00e1c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i l\u1edbn nh\u1ea5t v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c trong c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ASEAN m\u00e0 Malaysia duy tr\u00ec trong nhi\u1ec1u n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecb Vi\u1ec7t Nam v\u01b0\u1ee3t qua v\u00e0o n\u0103m 2016. V\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau t\u1ed5ng kim ng\u1ea1ch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i \u0111\u1ea1t 160 t\u1ef7 USD v\u00e0o n\u0103m 2017 m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc d\u1ef1 ki\u1ebfn c\u00f3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c hay kh\u00f4ng, tri\u1ec3n v\u1ecdng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 kh\u00f4ng m\u1ea5y l\u1ea1c quan. V\u00ec v\u1eady, Ch\u00ednh quy\u1ec1n Najib mong mu\u1ed1n nhanh ch\u00f3ng th\u00fac \u0111\u1ea9y ti\u1ebfn tri\u1ec3n th\u1ef1c ch\u1ea5t trong h\u1ee3p t\u00e1c kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c-Malaysia, m\u00e0 vi\u1ec7c th\u00fac \u0111\u1ea9y v\u00e0 th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c th\u1ecfa thu\u1eadn h\u1ee3p t\u00e1c trong c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t l\u1edbn s\u1ebd l\u00e0m d\u1ecbu tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Trong chuy\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c v\u00e0o n\u0103m 2016, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Najib \u0111\u00e3 c\u00f3 cu\u1ed9c h\u1ed9i \u0111\u00e0m k\u00edn 35 ph\u00fat v\u1edbi Ch\u1ee7 t\u1ecbch T\u1eadp C\u1eadn B\u00ecnh. Sau khi h\u1ed9i \u0111\u00e0m k\u1ebft th\u00fac, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Najib b\u00e0y t\u1ecf v\u1edbi truy\u1ec1n th\u00f4ng Malaysia r\u1eb1ng hai n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c-Malaysia \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c chung: V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 tranh ch\u1ea5p gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc h\u1eefu ngh\u1ecb c\u00f3 s\u1ef1 tin t\u01b0\u1edfng l\u1eabn nhau, tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng s\u1ebd kh\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn quan h\u1ec7 m\u1eadt thi\u1ebft gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c-Malaysia. \u00d4ng n\u00f3i: &#8220;V\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y kh\u00f4ng c\u00f3 l\u00fd do g\u00ec \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i ph\u00e1p cu\u1ed1i c\u00f9ng. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n ch\u1eafc ch\u1eafn kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n, c\u1ea7n ph\u1ea3i m\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1eddi gian \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft, nh\u01b0ng n\u00f3 s\u1ebd kh\u00f4ng tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc&#8221;.<\/p>\n<p>Trung tu\u1ea7n th\u00e1ng 5\/2017, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Najib tham d\u1ef1 H\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c t\u1ebf &#8220;v\u00e0nh \u0111ai v\u00e0 Con \u0111\u01b0\u1eddng&#8221;. L\u00e3nh \u0111\u1ea1o hai n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c-Malaysia \u0111\u00edch th\u00e2n ch\u1ee9ng ki\u1ebfn doanh nghi\u1ec7p hai n\u01b0\u1edbc k\u00fd k\u1ebft v\u00e0 trao \u0111\u1ed5i 9 b\u1ea3n ghi nh\u1edb v\u1edbi t\u1ed5ng gi\u00e1 tr\u1ecb 7,22 t\u1ef7 USD bao g\u1ed3m c\u00e1c l\u0129nh v\u1ef1c h\u1ee3p t\u00e1c nh\u01b0 ki\u1ebfn tr\u00fac, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, th\u1ecb tr\u01b0\u1eddng ch\u1ee9ng kho\u00e1n, c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng v\u00e0 b\u1ebfn c\u1ea3ng&#8230;, trong \u0111\u00f3 bao g\u1ed3m c\u1ea3 k\u1ebf ho\u1ea1ch &#8220;th\u00e0nh ph\u1ed1 robot t\u01b0\u01a1ng lai&#8221; t\u1ea1i bang Johor \u0111ang thu h\u00fat nhi\u1ec1u s\u1ef1 quan t\u00e2m.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, v\u00e0o ng\u00e0y 15\/7, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng Najib ch\u00ednh th\u1ee9c tuy\u00ean b\u1ed1 d\u1eebng h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng &#8220;d\u1ef1 \u00e1n h\u1ee3p t\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1 Malaysia&#8221; m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia \u0111\u00e3 k\u00fd v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. S\u1ef1 tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ngd\u1eebng h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng v\u00e0 t\u1ecf ra m\u1eadp m\u1edd kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng c\u1ee7a nh\u00e0 ch\u1ee9c tr\u00e1ch Malaysia \u0111\u00e3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ti\u00eau c\u1ef1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi quan h\u1ec7 Trung Qu\u1ed1c-Malaysia \u0111ang tr\u00ean \u0111\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n t\u1ed1t. Ng\u01b0\u1eddi ta cho r\u1eb1ng Ch\u00ednh quy\u1ec1n Najib tuy c\u00f3 ph\u1ea7n th\u1ea5t th\u01b0\u1eddng, nh\u01b0ng v\u1eabn nh\u1eadn th\u1ee9c r\u00f5 r\u1eb1ng x\u1eed l\u00fd t\u1ed1t quan h\u1ec7 v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, l\u1ee3i nhi\u1ec1u h\u01a1n h\u1ea1i. C\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c \u0111\u1ec1 x\u01b0\u1edbng &#8220;V\u00e0nh \u0111ai v\u00e0 Con \u0111\u01b0\u1eddng&#8221; kh\u00f4ng ng\u1eebng tri\u1ec3n khai, th\u00fac \u0111\u1ea9y v\u00e0 n\u00e2ng c\u1ea5p t\u1ea1i c\u00e1c qu\u1ed1c gia d\u1ecdc tuy\u1ebfn, nh\u1eefng l\u1ee3i \u00edch m\u00e0 n\u00f3 mang \u0111\u1ebfn nh\u01b0 k\u00edch th\u00edch ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00f4ng nghi\u1ec7p, t\u0103ng c\u01a1 h\u1ed9i vi\u1ec7c l\u00e0m, th\u00fac \u0111\u1ea9y trao \u0111\u1ed5i v\u0103n h\u00f3a, t\u0103ng thu nh\u1eadp qu\u1ed1c d\u00e2n&#8230; ch\u1eafc ch\u1eafn s\u1ebd thu h\u00fat Malaysia tham gia h\u1ee3p t\u00e1c, th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd h\u1ee3p t\u00e1c kinh t\u1ebf th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i Trung Qu\u1ed1c-Malaysia.<\/p>\n<p>Gi\u1eef th\u00e1i \u0111\u1ed9 c\u1ea3nh gi\u00e1c, nh\u01b0ng v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c<\/p>\n<p>Th\u00e1ng 3\/2014, x\u1ea3y ra s\u1ef1 ki\u1ec7n m\u00e1y bay h\u00e0nh kh\u00e1ch MH370 c\u1ee7a h\u00e3ng h\u00e0ng kh\u00f4ng Malaysia m\u1ea5t li\u00ean l\u1ea1c, trong s\u1ed1 239 h\u00e0nh kh\u00e1ch tr\u00ean m\u00e1y bay c\u00f3 \u0111\u1ebfn 154 l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Trung Qu\u1ed1c. H\u1ea1m \u0111\u1ed9i t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u n\u1ea1n Trung Qu\u1ed1c c\u1eed \u0111i l\u1edbn nh\u1ea5t (c\u00f3 kho\u1ea3ng 12 t\u00e0u t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u n\u1ea1n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai t\u00e0u t\u00e0u l\u01b0\u1ee1ng th\u00ea 10 ngh\u00ecn t\u1ea5n). C\u00f4ng t\u00e1c t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u n\u1ea1n ban \u0111\u1ea7u do Vi\u1ec7t Nam \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i, sau \u0111\u00f3 do Malaysia ti\u1ebfp qu\u1ea3n. M\u1eb7c d\u00f9 Malaysia thi\u1ebfu c\u00e1c thi\u1ebft b\u1ecb ph\u1ea7n c\u1ee9ng v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u h\u1ed9, n\u00ean ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o \u201cC\u00f4ng \u01b0\u1edbc qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 h\u00e0ng kh\u00f4ng d\u00e2n d\u1ee5ng\u201d, nh\u01b0ng v\u1eabn t\u1eeb ch\u1ed1i trao quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i t\u00ecm ki\u1ebfm cho Trung Qu\u1ed1c &#8211; n\u01b0\u1edbc c\u00f3 l\u01b0\u1ee3ng t\u00e0u c\u1ee9u h\u1ed9 l\u1edbn nh\u1ea5t v\u00e0 kinh nghi\u1ec7m phong ph\u00fa, ho\u1eb7c c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c. Sau khi \u0111\u01a1n v\u1ecb t\u00ecm ki\u1ebfm ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u00e1y bay m\u1ea5t d\u1ea5u v\u1ebft \u1edf Nam \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng, ng\u00e0y 17\/3\/2014 Malaysia trao quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u n\u1ea1n cho Australia, Trung Qu\u1ed1c ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 ti\u1ebfp t\u1ee5c tr\u1edf th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc tham gia. Vi\u1ec7c Malaysia ki\u00ean quy\u1ebft t\u1eeb ch\u1ed1i trao quy\u1ec1n t\u00ecm ki\u1ebfm c\u1ee9u h\u1ed9 t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng cho Trung Qu\u1ed1c, ho\u1eb7c c\u00f9ng ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0ng s\u1eb5n s\u00e0ng ngay l\u1eadp t\u1ee9c trao quy\u1ec1n \u0111i\u1ec1u ph\u1ed1i c\u1ee9u n\u1ea1n cho Australia, th\u1ec3 hi\u1ec7n s\u1ef1 c\u1ea3nh gi\u00e1c c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c can d\u1ef1 v\u00e0o khu v\u1ef1c n\u00e0y.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1990 \u0111\u1ebfn nayMalaysia lu\u00f4n t\u00edch c\u1ef1c l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch mua s\u1eafm thi\u1ebft b\u1ecb trinh s\u00e1t v\u00e0 v\u0169 kh\u00ed t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u00ean bi\u1ec3n v\u00e0 tr\u00ean kh\u00f4ng nh\u01b0 t\u00e0u h\u1ed9 t\u1ed1ng, t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o ch\u1ed1ng t\u00e0u ng\u1ea7m, ra\u0111a, m\u00e1y bay tr\u1ef1c th\u0103ng th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 t\u00e0u ng\u1ea7m t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 M\u1ef9, Anh, Ph\u00e1p, Nga, \u0110\u1ee9c\u2026, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t c\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n t\u1ea1i bang Sarawak. Nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng n\u00e0y ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh v\u0169 kh\u00ed \u0111ang gia t\u0103ng gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc quanh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, nh\u01b0ng \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch ph\u1ea3n \u1ee9ng ph\u00f2ng v\u1ec7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i v\u00f9ng bi\u1ec3n Nam Sa, c\u0169ng cho th\u1ea5y r\u1eb1ng Malaysia mang trong m\u00ecnh m\u1ed1i lo xung \u0111\u1ed9t qu\u00e2n s\u1ef1 t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, Malaysia v\u1edbi nh\u00e2n t\u1ed1 c\u00e2n nh\u1eafc l\u1ea5y l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf v\u00e0 an ninh qu\u1ed1c ph\u00f2ng l\u00e0m then ch\u1ed1t, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi v\u1edbi vi\u1ec7c duy tr\u00ec ph\u1ea3n \u1ee9ng c\u1ea3nh gi\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c, c\u0169ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c v\u1ec1 an ninh qu\u00e2n s\u1ef1. Trong t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n h\u1ee3p t\u00e1c m\u00e0 hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c trong chuy\u1ebfn th\u0103m Trung Qu\u1ed1c c\u1ee7a Najib h\u1ed3i th\u00e1ng 10\/2016, vi\u1ec7c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c th\u1ef1c ch\u1ea5t trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m nh\u1ea5t. Hai n\u01b0\u1edbc m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa k\u00fd k\u1ebft \u201cB\u1ea3n ghi nh\u1edb v\u1ec1 qu\u1ed1c ph\u00f2ng\u201d, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi, Malaysia mua 4 t\u00e0u tu\u1ea7n tra ngo\u00e0i kh\u01a1i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u00e2y l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean Malaysia mua v\u0169 kh\u00ed qu\u00e2n s\u1ef1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ef1 th\u0103ng c\u1ea5p trong h\u1ee3p t\u00e1c qu\u00e2n s\u1ef1 hai n\u01b0\u1edbc. Ph\u00f3 vi\u1ec7n tr\u01b0\u1edfng Vi\u1ec7n nghi\u00ean c\u1ee9u Trung Qu\u1ed1c c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Malaysia, Nhi\u00eau Tri\u1ec7u B\u00e2n, cho r\u1eb1ng t\u1eeb g\u00f3c \u0111\u1ed9 th\u1ef1c t\u1ebf, c\u00f3 l\u1ebd ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 c\u00e2n nh\u1eafc v\u1ec1 gi\u00e1 c\u1ea3. Ng\u00e2n s\u00e1ch qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a Malaysia hi\u1ec7n nay gi\u1ea3m m\u1ea1nh, n\u1ebfu ti\u1ebfp t\u1ee5c mua thi\u1ebft b\u1ecb qu\u00e2n s\u1ef1 v\u1edbi gi\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i \u0111\u1eaft t\u1eeb c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 M\u1ef9 th\u00ec c\u00f3 l\u1ebd h\u01a1i kh\u00f3. Malaysia chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng sang mua t\u00e0u chi\u1ebfn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u1edbi gi\u00e1 t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i r\u1ebb m\u00e0 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng c\u0169ng kh\u00f4ng t\u1ed3i, c\u0169ng l\u00e0 \u0111i\u1ec1u h\u1ee3p l\u00fd. Cho d\u00f9 th\u1ebf n\u00e0o, \u201cb\u1ea3n ghi nh\u1edb qu\u1ed1c ph\u00f2ng m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c-Malaysia k\u00fd k\u1ebft l\u1ea7n n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ngh\u0129a v\u00f4 c\u00f9ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. V\u1ec1 quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, m\u1eb7c d\u00f9 gi\u1ea3i ph\u00e1p cu\u1ed1i c\u00f9ng c\u1ee7a tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Malaysia v\u1eabn c\u1ea7n m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh r\u1ea5t d\u00e0i, nh\u01b0ng kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t sinh xung \u0111\u1ed9t gi\u1eefa hai n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u th\u00e1ng 1\/2017, t\u00e0u ng\u1ea7m Xing Dao v\u00e0 CNS Chang Cheng c\u1ee7a H\u1ea3i qu\u00e2n Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 c\u1eadp c\u1ea3ng Kota Kinabalu c\u1ee7a Malaysia ngh\u1ec9 ng\u01a1i v\u00e0 ti\u1ebfp nhi\u00ean li\u1ec7u, \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean t\u00e0u ng\u1ea7m Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn th\u0103m Malaysia. C\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n Kota Kinabalu h\u01b0\u1edbng ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u00f3 v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c quan tr\u1ecdng, l\u00e0 \u0111i\u1ec3m ti\u1ebfp t\u1ebf quan tr\u1ecdng khi t\u00e0u ng\u1ea7m h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a qu\u00e2n \u0111\u1ed9i M\u1ef9 \u0111i qua T\u00e2y Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y th\u01b0\u1eddng \u0111\u00f3n ti\u1ebfp h\u1ea3i qu\u00e2n c\u00e1c n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Philippines gh\u00e9 th\u0103m. C\u00e1c nh\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch ch\u1ec9 ra r\u1eb1ng t\u00e0u ng\u1ea7m Trung Qu\u1ed1c c\u1eadp b\u1ebfn c\u0103n c\u1ee9 h\u1ea3i qu\u00e2n c\u1ee7a Malaysia ch\u1ee9ng minh gi\u1eefa Malaysia v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 m\u1ed1i quan h\u1ec7 th\u00e2n thi\u1ebft tin c\u1eady l\u1eabn nhau, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng cho th\u1ea5y t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111ang d\u1ecbu \u0111i.<\/p>\n<div class=\"bt-social-share bt-social-share-below\">\u00a0BDN<\/div>\n\n<p>Aufrufe: 382<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hai n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ed9ng th\u00e1i \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a Malaysia li\u00ean quan \u0111\u1ebfn v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: M\u1ed9t l\u00e0 ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng th\u0103m d\u00f2 khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed t\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea1n South Luconia, k\u1ec3 t\u1eeb th\u00e1ng 8\/2014, t\u0103ng th\u00eam 3 gi\u00e0n khoan; h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi Australia thu\u00ea t\u00e0u tr\u1eafc \u0111\u1ecba c\u1ee7a &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37],"tags":[103],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2269"}],"collection":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2271,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2269\/revisions\/2271"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}