{"id":3250,"date":"2018-09-25T21:35:44","date_gmt":"2018-09-25T19:35:44","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=3250"},"modified":"2018-10-02T00:44:33","modified_gmt":"2018-10-01T22:44:33","slug":"tieng-viet-quoc-te-hoa-van-de-bien-dong-thuc-trang-va-trien-vong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/2018\/09\/25\/tieng-viet-quoc-te-hoa-van-de-bien-dong-thuc-trang-va-trien-vong\/","title":{"rendered":"Qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng: Th\u1ef1c tr\u1ea1ng v\u00e0 tri\u1ec3n v\u1ecdng"},"content":{"rendered":"<em><strong>Do tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf, theo nhi\u1ec1u nh\u00e0 quan s\u00e1t, c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1. Qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ra c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n \u0111a ph\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u00e0 c\u00f2n nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi th\u00f4ng qua c\u00e1c H\u1ed9i ngh\u1ecb hay di\u1ec5n \u0111\u00e0n th\u1ea3o lu\u1eadn.<\/strong><\/em><\/p>\n<div>\n<dl id=\"attachment_3251\">\n<dt><img loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/east-sea.de\/datei\/uploads\/2018\/09\/v\u0111i\u1ec3n-\u00f4ng.jpg\" alt=\"\" width=\"672\" height=\"375\" \/><\/dt>\n<dd>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng lu\u00f4n \u201cn\u00f3ng\u201d t\u1ea1i c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n, h\u1ed9i th\u1ea3o qu\u1ed1c t\u1ebf<\/dd>\n<\/dl>\n<\/div>\n<p><strong>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng li\u00ean quan tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf:<\/strong><\/p>\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t bi\u1ec3n n\u1eeda k\u00edn, c\u00f3 di\u1ec7n t\u00edch kho\u1ea3ng 3,5 tri\u1ec7u km2, tr\u1ea3i r\u1ed9ng t\u1eeb v\u0129 \u0111\u1ed9 3o\u00a0l\u00ean \u0111\u1ebfn v\u0129 \u0111\u1ed9 26o\u00a0B\u1eafc v\u00e0 t\u1eeb kinh \u0111\u1ed9 100o\u00a0\u0111\u1ebfn 121o\u00a0\u0110\u00f4ng. Ngo\u00e0i Vi\u1ec7t Nam, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1edfi 8 n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, Philippines, Indonesia, Bruney, Malaysia, Singapore, Th\u00e1i Lan v\u00e0 Campuchia. Theo \u01b0\u1edbc t\u00ednh s\u01a1 b\u1ed9, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp t\u1edbi cu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u1ee7a kho\u1ea3ng 600 tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1ecba b\u00e0n chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c m\u00e0 c\u00f2n c\u1ea3 c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 M\u1ef9.<\/p>\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 n\u01a1i ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean thi\u00ean nhi\u00ean bi\u1ec3n quan tr\u1ecdng cho \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc xung quanh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt (thu\u1ef7 s\u1ea3n), kho\u00e1ng s\u1ea3n (d\u1ea7u kh\u00ed), du l\u1ecbch v\u00e0 l\u00e0 khu v\u1ef1c \u0111ang ch\u1ecbu s\u1ee9c \u00e9p l\u1edbn v\u1ec1 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i bi\u1ec3n. Trong khu v\u1ef1c, c\u00f3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh b\u1eaft v\u00e0 nu\u00f4i tr\u1ed3ng h\u1ea3i s\u1ea3n \u0111\u1ee9ng h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c, Th\u00e1i Lan, Vi\u1ec7t Nam, Indonesia v\u00e0 Philippines, trong \u0111\u00f3 Trung Qu\u1ed1c l\u00e0 n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi (kho\u1ea3ng 4,38 tri\u1ec7u t\u1ea5n\/n\u0103m), Th\u00e1i Lan \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 10 th\u1ebf gi\u1edbi (v\u1edbi kho\u1ea3ng 1,5 &#8211; 2 tri\u1ec7u t\u1ea5n\/n\u0103m), c\u1ea3 khu v\u1ef1c \u0111\u00e1nh b\u1eaft kho\u1ea3ng 7 &#8211; 8% t\u1ed5ng s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00e1 tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 m\u1ed9t trong n\u0103m b\u1ed3n tr\u0169ng ch\u1ee9a d\u1ea7u kh\u00ed l\u1edbn nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi. C\u00e1c khu v\u1ef1c th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng d\u1ea7u kh\u00ed cao l\u00e0 c\u00e1c b\u1ed3n tr\u0169ng Bruney &#8211; Saba, Sarawak, Malay, Pattani Th\u00e1i, Nam C\u00f4n S\u01a1n, M\u00ea C\u00f4ng, S\u00f4ng H\u1ed3ng, c\u1eeda s\u00f4ng Ch\u00e2u Giang. Hi\u1ec7n nay, h\u1ea7u h\u1ebft c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c \u0111\u1ec1u l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c v\u00e0 s\u1ea3n xu\u1ea5t d\u1ea7u kh\u00ed t\u1eeb bi\u1ec3n nh\u01b0 Trung Qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t Nam, Malaysia, Brunei, Indonesia, Th\u00e1i Lan \u2026 trong \u0111\u00f3 Indonesia l\u00e0 th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a OPEC. Theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a B\u1ed9 N\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9, l\u01b0\u1ee3ng d\u1ef1 tr\u1eef d\u1ea7u \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m ch\u1ee9ng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 07 t\u1ec9 th\u00f9ng v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ea3n xu\u1ea5t 2,5 tri\u1ec7u th\u00f9ng\/ng\u00e0y. Theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kho\u1ea3ng 213 t\u1ef7 th\u00f9ng, trong \u0111\u00f3 tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u t\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u00f3 th\u1ec3 l\u00ean t\u1edbi 105 t\u1ef7 th\u00f9ng. Ngo\u00e0i ra, theo c\u00e1c chuy\u00ean gia Nga th\u00ec khu v\u1ef1c v\u00f9ng bi\u1ec3n Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u00f2n ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng t\u00e0i nguy\u00ean kh\u00ed \u0111\u1ed1t \u0111\u00f3ng b\u0103ng, tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng lo\u1ea1i t\u00e0i nguy\u00ean n\u00e0y tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi ngang b\u1eb1ng v\u1edbi tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u kh\u00ed v\u00e0 \u0111ang \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng thay th\u1ebf d\u1ea7u kh\u00ed trong t\u01b0\u01a1ng lai g\u1ea7n.<\/p>\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng n\u1eb1m tr\u00ean tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng giao th\u00f4ng bi\u1ec3n huy\u1ebft m\u1ea1ch n\u1ed1i li\u1ec1n Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng &#8211; \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng, ch\u00e2u \u00c2u &#8211; ch\u00e2u \u00c1, Trung \u0110\u00f4ng &#8211; ch\u00e2u \u00c1. N\u0103m trong s\u1ed1 m\u01b0\u1eddi tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng l\u1edbn nh\u1ea5t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng g\u1ed3m: tuy\u1ebfn T\u00e2y \u00c2u, B\u1eafc M\u1ef9 qua \u0110\u1ecba Trung H\u1ea3i, k\u00eanh \u0111\u00e0o Xuy-\u00ea, Trung \u0110\u00f4ng \u0111\u1ebfn \u1ea4n \u0110\u1ed9, \u0110\u00f4ng \u00c1, Australia, New Zealand; tuy\u1ebfn \u0110\u00f4ng \u00c1 \u0111i qua k\u00eanh \u0111\u00e0o Panama \u0111\u1ebfn b\u1edd \u0110\u00f4ng B\u1eafc M\u1ef9 v\u00e0 Caribe; tuy\u1ebfn \u0110\u00f4ng \u00c1 \u0111i Australia v\u00e0 New Zealand, Nam Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng; tuy\u1ebfn T\u00e2y B\u1eafc M\u1ef9 \u0111\u1ebfn \u0110\u00f4ng \u00c1 v\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. \u0110\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn t\u1ea3i qu\u1ed1c t\u1ebf nh\u1ed9n nh\u1ecbp th\u1ee9 hai c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi. M\u1ed7i ng\u00e0y c\u00f3 kho\u1ea3ng t\u1eeb 150 &#8211; 200 t\u00e0u c\u00e1c lo\u1ea1i qua l\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 kho\u1ea3ng 50% l\u00e0 t\u00e0u c\u00f3 tr\u1ecdng t\u1ea3i tr\u00ean 5.000 t\u1ea5n, h\u01a1n 10% l\u00e0 t\u00e0u c\u00f3 tr\u1ecdng t\u1ea3i t\u1eeb 30.000 t\u1ea5n tr\u1edf l\u00ean. Trong khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 c\u00f3 kho\u1ea3ng 536 c\u1ea3ng bi\u1ec3n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 hai c\u1ea3ng v\u00e0o lo\u1ea1i l\u1edbn v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi l\u00e0 c\u1ea3ng Singapore v\u00e0 H\u1ed3ng C\u00f4ng. Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00e0ng h\u1ea3i ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng \u1edf khu v\u1ef1c. Nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc \u1edf khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng \u00c1 c\u00f3 n\u1ec1n kinh t\u1ebf ph\u1ee5 thu\u1ed9c s\u1ed1ng c\u00f2n v\u00e0o con \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n n\u00e0y nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, H\u00e0n Qu\u1ed1c, \u0110\u00e0i Loan, Singapore v\u00e0 c\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1eddng thi\u1ebft y\u1ebfu v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u v\u00e0 c\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i t\u1eeb Trung c\u1eadn \u0110\u00f4ng v\u00e0 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 t\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c. H\u01a1n 90% l\u01b0\u1ee3ng v\u1eadn t\u1ea3i th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n v\u00e0 45% trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 ph\u1ea3i \u0111i qua v\u00f9ng Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Ngo\u00e0i ra, l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u l\u1eeda v\u00e0 kh\u00ed ho\u00e1 l\u1ecfng \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn chuy\u1ec3n qua v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y l\u1edbn g\u1ea5p 15 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3ng chuy\u00ean ch\u1edf qua k\u00eanh \u0111\u00e0o Panama. Khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 nh\u1eefng eo bi\u1ec3n quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi nhi\u1ec1u n\u01b0\u1edbc, v\u1edbi 4 trong 16 con \u0111\u01b0\u1eddng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi n\u1eb1m trong khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (Malacca, Lombok, Sunda, Ombai &#8211; Wetar). \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t eo bi\u1ec3n Malacca l\u00e0 eo bi\u1ec3n nh\u1ed9n nh\u1ecbp th\u1ee9 hai tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi (sau eo bi\u1ec3n Hormuz).<\/p>\n<p><strong>Tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00f2a b\u00ecnh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a khu v\u1ef1c c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi<\/strong><\/p>\n<p>Tranh ch\u1ea5p tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 c\u1ee7a khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, T\u00e2y Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng v\u00e0 ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, vi\u1ec7c tranh ch\u1ea5p tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u01b0\u1ee3t ra ngo\u00e0i ph\u1ea1m vi khu v\u1ef1c, thu h\u00fat s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng tranh ch\u1ea5p n\u00e0y. C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc l\u1edbn c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (M\u1ef9, Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Nga\u2026) \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng hi\u1ec7n di\u1ec7n trong khu v\u1ef1c \u0111\u1ec3 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 h\u00f2a b\u00ecnh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong khu v\u1ef1c, c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u00ecn m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ed5ng quan, tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ph\u00e2n c\u1ef1c ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac c\u00e2n b\u1eb1ng quy\u1ec1n l\u1ef1c m\u1edbi \u1edf ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng; gia t\u0103ng c\u0103ng th\u1eb3ng trong khu v\u1ef1c T\u00e2y Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng; c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0a ra c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p ng\u0103n ch\u1eb7n, ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i h\u00e0nh vi phi ph\u00e1p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t trung t\u00e2m tranh ch\u1ea5p c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ee9c t\u1ea1p, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c b\u00ean tranh ch\u1ea5p v\u00e0 s\u1ef1 quan t\u00e2m l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 khu v\u1ef1c \u0111\u1eb7c th\u00f9, ch\u1ee9a \u0111\u1ef1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 li\u00ean quan nh\u01b0 qu\u1ed1c gia ven bi\u1ec3n, qu\u1ed1c gia qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o (Indonesia v\u00e0 Philippines), qu\u1ed1c gia kh\u00f4ng c\u00f3 bi\u1ec3n hay b\u1ea5t l\u1ee3i v\u1ec1 m\u1eb7t \u0111\u1ecba l\u00fd (L\u00e0o), c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n thu\u1ed9c quy\u1ec1n t\u00e0i ph\u00e1n qu\u1ed1c gia, v\u00f9ng \u0111\u00e1nh c\u00e1, ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh bi\u1ec3n, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 bi\u1ec3n n\u1eeda k\u00edn, eo bi\u1ec3n qu\u1ed1c t\u1ebf, h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ea3n l\u00fd t\u00e0i nguy\u00ean sinh v\u1eadt, c\u00e1c \u0111\u00e0n c\u00e1 di c\u01b0 xa v\u00e0 \u0111\u00e0n c\u00e1 xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi, khai th\u00e1c chung, b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n, nghi\u00ean c\u1ee9u khoa h\u1ecdc bi\u1ec3n, ch\u1ed1ng c\u01b0\u1edbp bi\u1ec3n, an to\u00e0n h\u00e0ng h\u1ea3i, t\u00ecm ki\u1ebfm, c\u1ee9u n\u1ea1n&#8230;<\/p>\n<p>Theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a gi\u1edbi chuy\u00ean gia, c\u00e1c tranh ch\u1ea5p tr\u00ean bi\u1ec3n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn quan h\u1ec7 gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc c\u00f3 li\u00ean quan, m\u00e0 c\u00f2n \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c, \u0111\u1ebfn h\u00f2a b\u00ecnh, \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 s\u1ef1 h\u1ee3p t\u00e1c ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a khu v\u1ef1c v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi. V\u00ec v\u1eady, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m, th\u00fac \u0111\u1ea9y, t\u00ecm ki\u1ebfm gi\u1ea3i ph\u00e1p cho v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c t\u1ea5t s\u1ebd \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ch\u00fa \u00fd c\u1ee7a d\u01b0 lu\u1eadn v\u00e0 c\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u00e1i nh\u1eb1m t\u00ecm ki\u1ebfm s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng c\u00f3 l\u1ee3i cho h\u00f2a b\u00ecnh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong khu v\u1ef1c. Ngo\u00e0i ra, m\u1ed9t khi trong khu v\u1ef1c x\u1ea3y ra c\u0103ng th\u1eb3ng, xung \u0111\u1ed9t khi\u1ebfn c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng h\u00e0ng h\u1ea3i b\u1ecb c\u1eaft \u0111\u1ee9t s\u1ebd \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng tr\u1ef1c ti\u1ebfp \u0111\u1ebfn n\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1eadp kh\u1ea9u d\u1ea7u l\u1edbn, \u0111\u1ed3ng minh c\u1ee7a M\u1ef9 nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 H\u00e0n Qu\u1ed1c, \u0111\u00e1nh m\u1ea1nh v\u00e0o bu\u00f4n b\u00e1n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i gi\u1eefa ASEAN v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n, H\u00e0n Qu\u1ed1c, Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 M\u1ef9.<\/p>\n<p><strong>Kh\u1edfi ngu\u1ed3n c\u1ee7a \u201cqu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Ph\u00e1t bi\u1ec3u t\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng ASEAN l\u1ea7n th\u1ee9 43, c\u1ef1u Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Hillary Clinton (23\/7\/2010) l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ec1 c\u1eadp l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a M\u1ef9 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, cho r\u1eb1ng: \u201cL\u1ee3i \u00edch qu\u1ed1c gia c\u1ee7a M\u1ef9 bao h\u00e0m quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0ng h\u1ea3i, quy\u1ec1n ti\u1ebfp c\u1eadn c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n chung c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 s\u1ef1 t\u00f4n tr\u1ecdng lu\u1eadt l\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; M\u1ef9 \u1ee7ng h\u1ed9 ngo\u1ea1i giao ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c b\u00ean nh\u1eb1m gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c tranh ch\u1ea5p l\u00e3nh th\u1ed5 m\u00e0 kh\u00f4ng g\u00e2y s\u1ee9c \u00e9p, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ho\u1eb7c \u0111e d\u1ecda s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c c\u1ee7a b\u1ea5t c\u1ee9 b\u00ean n\u00e0o\u201d; x\u00e1c \u0111\u1ecbnh l\u00e0 vi\u1ec7c gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t \u201c\u01b0u ti\u00ean ngo\u1ea1i giao h\u00e0ng \u0111\u1ea7u c\u1ee7a M\u1ef9\u201d; nh\u1ea5n m\u1ea1nh \u201cM\u1ef9 \u0111ang t\u00ecm c\u00e1ch l\u00e0m vi\u1ec7c v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia ASEAN, Trung Qu\u1ed1c, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p\u201d; cho r\u1eb1ng \u201cqu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a\u201d v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 gi\u00fap cho Vi\u1ec7t Nam tho\u00e1t ra kh\u1ecfi hi\u1ec3m h\u1ecda Trung Qu\u1ed1c m\u00e0 c\u00f2n gi\u00fap cho c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ASEAN v\u00ec kh\u00f4ng n\u01b0\u1edbc n\u00e0o mu\u1ed1n th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c d\u00f9ng Vi\u1ec7t Nam l\u00e0m b\u00e0n \u0111\u1ea1p \u0111\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n tham v\u1ecdng b\u00e0nh tr\u01b0\u1edbng ch\u1ee7 quy\u1ec1n trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc tuy\u00ean b\u1ed1 tr\u00ean c\u1ee7a b\u00e0 Hillary Clinton, Ngo\u1ea1i tr\u01b0\u1edfng Trung Qu\u1ed1c D\u01b0\u01a1ng Khi\u1ebft Tr\u00ec (25\/7\/2010) tuy\u00ean b\u1ed1 M\u1ef9 kh\u00f4ng n\u00ean \u201cqu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a\u201d\u00a0tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; cho r\u1eb1ng qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0m t\u00ecnh h\u00ecnh x\u1ea5u \u0111i th\u00eam v\u00e0 vi\u1ec7c t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p kh\u00f3 kh\u0103n th\u00eam; t\u00e1i kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00e1ch th\u1ee9c t\u1ed1t nh\u1ea5t \u0111\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c tranh ch\u1ea5p lo\u1ea1i n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u00e0m ph\u00e1n tr\u1ef1c ti\u1ebfp song ph\u01b0\u01a1ng gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc li\u00ean can, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1ea5n m\u1ea1nh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng hi\u1ec7n v\u1eabn \u0111ang l\u00e0 m\u1ed9t khu v\u1ef1c h\u00f2a b\u00ecnh, kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh hay quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0ng h\u1ea3i b\u1ecb h\u1ea1n ch\u1ebf.<\/p>\n<p><strong>Qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf<\/strong><\/p>\n<p>Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed1i quan t\u00e2m chung c\u1ee7a c\u1ea3 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf. T\u1eeb nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc xa x\u00f4i, h\u1ebbo l\u00e3nh, ch\u1eadm ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1edf ch\u00e2u Phi cho \u0111\u1ebfn nh\u1eefng c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c h\u00e0ng \u0111\u1ea7u th\u1ebf gi\u1edbi (M\u1ef9, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Nga\u2026) \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m di\u1ec5n bi\u1ebfn t\u00ecnh h\u00ecnh khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u1ee5 th\u1ec3:<\/p>\n<p>B\u1ed9 Ngo\u1ea1i giao M\u1ef9 li\u00ean t\u1ee5c \u0111\u01b0a ra c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, cho r\u1eb1ng vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 ho\u00e1 c\u00e1c ti\u1ec1n \u0111\u1ed3n \u1edf khu v\u1ef1c l\u00e0m gia t\u0103ng c\u0103ng th\u1eb3ng, l\u00e0m ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 leo thang tranh ch\u1ea5p, g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn t\u1ef1 do th\u00f4ng th\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a khu v\u1ef1c. B\u1ed9 Qu\u1ed1c ph\u00f2ng M\u1ef9 c\u0169ng \u0111\u01b0a ra c\u00e1c tuy\u00ean b\u1ed1 l\u00ean \u00e1n Trung Qu\u1ed1c, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi tri\u1ec3n khai nhi\u1ec1u ho\u1ea1t \u0111\u1ed3ng tu\u1ea7n tra, gi\u00e1m s\u00e1t trong khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Qu\u1ed1c h\u1ed9i M\u1ef9 th\u00f4ng qua nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1o lu\u1eadt ch\u1ec9 tr\u00edch, l\u00ean \u00e1n, th\u1eadm ch\u00ed \u0111e d\u1ecda c\u00f3 c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p tr\u1eebng ph\u00e1t Trung Qu\u1ed1c v\u00ec nh\u1eefng h\u00e0nh vi phi ph\u00e1p, khi\u00eau kh\u00edch \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. C\u00f9ng v\u1edbi nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean th\u1ef1c \u0111\u1ecba v\u00e0 tuy\u00ean b\u1ed1 ngo\u1ea1i giao, M\u1ef9 c\u0169ng t\u0103ng c\u01b0\u1eddng quan h\u1ec7 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed3ng minh th\u00e2n thi\u1ebft trong khu v\u1ef1c nh\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n, Australia, Philippines \u0111\u1ec3 t\u00ecm c\u00e1ch ki\u1ec1m ch\u1ebf v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Quan \u0111i\u1ec3m v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau xuy\u00ean su\u1ed1t c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 duy tr\u00ec h\u00f2a b\u00ecnh, \u0111\u1ea3m b\u1ea3o an ninh v\u00e0 t\u1ef1 do h\u00e0ng h\u1ea3i qu\u1ed1c t\u1ebf, tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc m\u1ecdi b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 tranh ch\u1ea5p bi\u1ec3n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft d\u1ef1a tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 lu\u1eadt bi\u1ec3n qu\u1ed1c t\u1ebf b\u1eb1ng c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u00f2a b\u00ecnh. M\u1ee5c ti\u00eau quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n khi can d\u1ef1 v\u00e0o v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y t\u1ea1i khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, t\u00edch c\u1ef1c can d\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ee5c di\u1ec7n an ninh khu v\u1ef1c, x\u00e2y d\u1ef1ng h\u00ecnh \u1ea3nh n\u01b0\u1edbc l\u1edbn \u1edf khu v\u1ef1c. Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 nhi\u1ec1u l\u1ea7n l\u00ean ti\u1ebfng ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng nh\u01b0 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 qu\u00e2n s\u1ef1 h\u00f3a c\u00e1c \u0111\u1ea3o tr\u00ean bi\u1ec3n \u1edf quy m\u00f4 l\u1edbn c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c; \u1ee7ng h\u1ed9 ph\u00e1n quy\u1ebft c\u1ee7a To\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e0i; ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c trong gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p tr\u00ean bi\u1ec3n&#8230; nh\u1eb1m th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a tranh ch\u1ea5p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng t\u1ea1i c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n song ph\u01b0\u01a1ng v\u00e0 \u0111a ph\u01b0\u01a1ng, t\u1eebng b\u01b0\u1edbc ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng kh\u00f4ng tu\u00e2n theo lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u0169ng h\u1ed7 tr\u1ee3 trang thi\u1ebft b\u1ecb nh\u01b0 t\u00e0u tu\u1ea7n tra, m\u00e1y bay tu\u1ea7n tra v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o, hu\u1ea5n luy\u1ec7n k\u1ef9 n\u0103ng cho c\u00e1n b\u1ed9 ch\u1ea5p ph\u00e1p bi\u1ec3n cho m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc ASEAN \u0111\u00e3 g\u00f3p ph\u1ea7n n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c ch\u1ea5p ph\u00e1p bi\u1ec3n c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 n\u01b0\u1edbc, h\u1ed7 tr\u1ee3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi \u00e2m m\u01b0u, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 qua \u0111\u00f3 gia t\u0103ng \u00e1p l\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>\u1ea4n \u0110\u1ed9 \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh vai tr\u00f2 l\u1edbn h\u01a1n khi c\u00f4ng b\u1ed1 c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng thay \u0111\u1ed5i nguy\u00ean tr\u1ea1ng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh s\u1ef1 c\u1ea7n thi\u1ebft ph\u1ea3i gi\u1ea3i quy\u1ebft h\u00f2a b\u00ecnh c\u00e1c tranh ch\u1ea5p tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf, t\u0103ng c\u01b0\u1eddng giao l\u01b0u, h\u1ee3p t\u00e1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng v\u00e0 an ninh bi\u1ec3n v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p>T\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh G7 n\u0103m 2017, Tuy\u00ean b\u1ed1 chung kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh c\u00e1c th\u00e0nh vi\u00ean G7 cam k\u1ebft \u201cduy tr\u00ec tr\u1eadt t\u1ef1 d\u1ef1a tr\u00ean ph\u00e1p lu\u1eadt trong l\u0129nh v\u1ef1c h\u00e0ng h\u1ea3i d\u1ef1a tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf\u201d, k\u00eau g\u1ecdi gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p h\u00e0ng h\u1ea3i th\u00f4ng qua ngo\u1ea1i giao c\u0169ng nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u00e1p l\u00fd, bao g\u1ed3m to\u00e0 tr\u1ecdng t\u00e0i. Nh\u00f3m c\u0169ng nh\u1ea5t tr\u00ed h\u1ed1i th\u00fac t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean phi qu\u00e2n s\u1ef1 ho\u00e1 tr\u00ean \u201cc\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 tranh ch\u1ea5p\u201d, ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i m\u1ea1nh m\u1ebd m\u1ecdi ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gia t\u0103ng c\u0103ng th\u1eb3ng. T\u1ea1i H\u1ed9i ngh\u1ecb th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ec9nh G7 n\u0103m 2018, Th\u00f4ng c\u00e1o chung m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa b\u00e0y t\u1ecf s\u1ef1 ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng \u0111\u01a1n ph\u01b0\u01a1ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y leo thang c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 g\u00e2y t\u1ed5n h\u1ea1i \u0111\u1ebfn \u1ed5n \u0111\u1ecbnh khu v\u1ef1c c\u0169ng nh\u01b0 tr\u1eadt t\u1ef1 qu\u1ed1c t\u1ebf d\u1ef1a tr\u00ean lu\u1eadt l\u1ec7. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u0169ng h\u1ed1i th\u00fac t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c b\u00ean th\u1ef1c hi\u1ec7n vi\u1ec7c phi qu\u00e2n s\u1ef1 ho\u00e1 c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac tranh ch\u1ea5p \u1edf khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p>T\u1ea1i c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n \u0111a ph\u01b0\u01a1ng trong khu v\u1ef1c c\u0169ng nh\u01b0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng lu\u00f4n l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00f3ng, \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u00ednh gi\u1edbi, chuy\u00ean gia, h\u1ecdc gi\u1ea3 v\u00e0 truy\u1ec1n th\u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m nh\u01b0 Shangri-La, ARF, EAS, G7\u2026<\/p>\n<p><strong>D\u01b0 lu\u1eadn li\u00ean quan:<\/strong><\/p>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Nh\u1eadt B\u1ea3n Kazunime Akimoto kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u1ed1c gia \u0110\u00f4ng \u00c1 \u0111\u1ec1u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. N\u1ebfu khu v\u1ef1c n\u00e0y b\u1ecb m\u1ed9t qu\u1ed1c gia n\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm, t\u00e1c h\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 x\u1ea3y ra cho khu v\u1ef1c m\u00e0 c\u1ea3 cho an ninh to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. Do tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf, theo nhi\u1ec1u nh\u00e0 quan s\u00e1t, c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1. Qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ra c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n \u0111a ph\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u00e0 c\u00f2n nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 lu\u1eadn th\u1ebf gi\u1edbi th\u00f4ng qua c\u00e1c H\u1ed9i ngh\u1ecb hay di\u1ec5n \u0111\u00e0n th\u1ea3o lu\u1eadn.<\/p>\n<p>Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 Peter Dutton, Vi\u1ec7n Nghi\u00ean c\u1ee9u Bi\u1ec3n Trung Hoa thu\u1ed9c tr\u01b0\u1eddng Chi\u1ebfn tranh H\u1ea3i qu\u00e2n M\u1ef9 cho r\u1eb1ng c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn mang t\u00ednh qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p nh\u1ea5t l\u00fac n\u00e0y v\u00ec c\u00f3 nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia c\u00f9ng tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 c\u00f3 l\u1ee3i \u00edch t\u1ea1i \u0111\u00e2y. Ti\u1ebfn tr\u00ecnh qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd th\u1ea5t b\u1ea1i n\u1ebfu Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng s\u1eb5n l\u00f2ng tham gia c\u00e1c cu\u1ed9c h\u1ed9i th\u1ea3o c\u0169ng nh\u01b0 t\u00ecm ki\u1ebfm c\u00e1c gi\u1ea3i ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 tranh ch\u1ea5p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Tuy nhi\u00ean, Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng ch\u1ecbu nhi\u1ec1u \u00e1p l\u1ef1c ph\u1ea3i ch\u1ee9ng t\u1ecf m\u00ecnh l\u00e0 m\u1ed9t n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng t\u1ed1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c qu\u1ed1c gia c\u00f9ng tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc kh\u00f4ng tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n, nh\u01b0ng c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i h\u1eefu \u00edch, gi\u00fap gi\u1ea3i quy\u1ebft c\u00e1c b\u1ea5t \u0111\u1ed3ng. Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 th\u1ec3 t\u1eeb ch\u1ed1i tham gia gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u1ea5n \u0111\u1ec1, nh\u01b0ng \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 s\u1ebd khi\u1ebfn h\u1ecd t\u1ef1 bi\u1ebfn m\u00ecnh th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i cu\u1ed9c. Cho d\u00f9 c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n qu\u1ed1c t\u1ebf kh\u00f4ng gi\u1ea3i quy\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eebng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 nh\u01b0 ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u1ea3o hay \u0111\u01b0\u1eddng l\u00e3nh h\u1ea3i, nh\u01b0ng \u00edt ra c\u00e1c cu\u1ed9c th\u01b0\u01a1ng thuy\u1ebft \u0111\u00f3 s\u1ebd t\u00ecm ra c\u00e1ch \u0111\u1ea9y nhanh ti\u1ebfn tr\u00ecnh t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p.<\/p>\n<p><strong>Xu h\u01b0\u1edbng qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ti\u1ebfp t\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c duy tr\u00ec v\u00e0 ph\u00e1t huy trong th\u1eddi gian t\u1edbi<\/strong><\/p>\n<p>C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 M\u1ef9, Nh\u1eadt B\u1ea3n, Australia, \u1ea4n \u0110\u1ed9\u2026 s\u1ebd gia t\u0103ng m\u1ee9c \u0111\u1ed9 can d\u1ef1 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng b\u1eb1ng nhi\u1ec1u h\u00ecnh th\u1ee9c kh\u00e1c nhau; ph\u1ea3n \u0111\u1ed1i vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n phi ph\u00e1p v\u00e0 ng\u0103n ch\u1eb7n B\u1eafc Kinh \u0111\u1ed9c chi\u1ebfm Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng gi\u1ea3i quy\u1ebft tranh ch\u1ea5p th\u00f4ng qua \u0111\u00e0m ph\u00e1n \u0111a ph\u01b0\u01a1ng, t\u00edch c\u1ef1c \u1ee7ng h\u1ed9 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; coi nh\u1eefng h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ngang ng\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 nh\u00e2n t\u1ed1 g\u00e2y m\u1ea5t \u1ed5n \u0111\u1ecbnh trong khu v\u1ef1c. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng b\u1eb1ng c\u00e1ch k\u00eau g\u1ecdi c\u00e1c b\u00ean t\u00f4n tr\u1ecdng quy\u1ec1n t\u1ef1 do h\u00e0ng h\u1ea3i, h\u00e0ng kh\u00f4ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, \u1ee7ng h\u1ed9 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ASEAN \u0111\u1ea5u tranh ch\u1ed1ng vi\u1ec7c Trung Qu\u1ed1c x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o t\u1ea1i Tr\u01b0\u1eddng Sa, th\u00fac \u0111\u1ea9y qu\u1ed1c t\u1ebf h\u00f3a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng t\u1ea1i c\u00e1c di\u1ec5n \u0111ang qu\u1ed1c t\u1ebf. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00ean ti\u1ebfng y\u00eau c\u1ea7u c\u00e1c n\u01b0\u1edbc li\u00ean quan x\u00e1c \u0111\u1ecbnh r\u00f5 quy\u1ec1n l\u1ee3i bi\u1ec3n c\u1ee7a m\u00ecnh tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf, \u1ee7ng h\u1ed9 vi\u1ec7c nhanh ch\u00f3ng x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed9 Quy t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed c\u1ee7a c\u00e1c b\u00ean \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (COC), ph\u00ea ph\u00e1n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ed3i l\u1ea5p v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u1ea3o \u0111\u00e1 \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa v\u00e0 Tr\u01b0\u1eddng Sa.<\/p>\n<p>BDN\n<p>Aufrufe: 201<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Do tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 qu\u1ed1c t\u1ebf, theo nhi\u1ec1u nh\u00e0 quan s\u00e1t, c\u00f4ng vi\u1ec7c t\u00ecm gi\u1ea3i ph\u00e1p n\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1. Qu\u1ed1c t\u1ebf ho\u00e1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u01b0a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ra c\u00e1c cu\u1ed9c \u0111\u00e0m ph\u00e1n \u0111a ph\u01b0\u01a1ng, c\u00e1c \u0111\u1ecbnh ch\u1ebf qu\u1ed1c t\u1ebf, m\u00e0 c\u00f2n nh\u1eb1m \u0111\u00e1nh \u0111\u1ed9ng d\u01b0 &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37,38],"tags":[103],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250"}],"collection":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3250"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3257,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3250\/revisions\/3257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}