{"id":4400,"date":"2019-05-15T22:11:08","date_gmt":"2019-05-15T20:11:08","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=4400"},"modified":"2019-05-19T21:12:29","modified_gmt":"2019-05-19T19:12:29","slug":"tieng-viet-vi-tri-tam-quan-trong-va-loi-ich-cua-malaysia-o-bien-dong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/2019\/05\/15\/tieng-viet-vi-tri-tam-quan-trong-va-loi-ich-cua-malaysia-o-bien-dong\/","title":{"rendered":"V\u1ecb tr\u00ed, t\u1ea7m quan tr\u1ecdng v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch c\u1ee7a Malaysia \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng"},"content":{"rendered":"<strong><em>L\u1ee3i \u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf 3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0 ng\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 an ninh qu\u1ed1c ph\u00f2ng.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.biendong.net\/images\/9_31\/99%2059.JPG\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i giao th\u00f4ng tr\u00ean bi\u1ec3n n\u1ed1i li\u1ec1n 2 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft 3 ch\u00e2u l\u1ee5c, chi\u1ebfm m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng, l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng huy\u1ebft m\u1ea1ch quan tr\u1ecdng tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0 \u201cV\u1ecbnh Persian th\u1ee9 hai\u201d b\u1edfi \u1ea9n ch\u1ee9a ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed phong ph\u00fa. T\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng kho\u1ea3ng 3,5 tri\u1ec7u km<sup>2<\/sup>. Tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n bi\u1ec3n \u0111\u1ea3o \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng li\u00ean quan v\u00e0 bao g\u1ed3m Trung Qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t Nam, Philippines, Malaysia, Brunei v\u00e0 \u0110\u00e0i Loan.<\/p>\n<p>V\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng do bao g\u1ed3m r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u0129nh v\u1ef1c nh\u01b0 \u0111\u1ecba l\u00fd, l\u1ecbch s\u1eed, ch\u00ednh tr\u1ecb, ngo\u1ea1i giao, lu\u1eadt ph\u00e1p, b\u1ea3n th\u00e2n n\u00f3 c\u0169ng mang t\u1ea7m quan tr\u1ecdng v\u00e0 \u0111\u1ed9 ph\u1ee9c t\u1ea1p l\u1edbn. Trong nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y, l\u1eadp tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Ch\u00ednh ph\u1ee7 Malaysia trong v\u1ea5n \u0111\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i khi\u00eam t\u1ed1n, do \u0111\u00f3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 quan t\u00e2m c\u1ee7a v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u00e0 gi\u1edbi h\u1ecdc gi\u1ea3 trong n\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ea5p.<\/p>\n<p><strong>Y\u00eau s\u00e1ch v\u1ec1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia<\/strong><\/p>\n<p>L\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia bi\u1ec3n \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh, c\u00f3 \u0111\u01b0\u1eddng b\u1edd bi\u1ec3n k\u00e9o d\u00e0i, to\u00e0n b\u1ed9 b\u1edd bi\u1ec3n ph\u00eda \u0110\u00f4ng c\u1ee7a T\u00e2y Malaysia c\u0169ng nh\u01b0u ph\u00eda B\u1eafc v\u00e0 ph\u00eda T\u00e2y c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Malaysia, v\u00e0 khu v\u1ef1c bi\u1ec3n g\u1ea7n \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u thu\u1ed9c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t Malaysia m\u00e0 n\u1ec1n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c d\u00e2n \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 l\u1edbn d\u1ef1a tr\u00ean t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u m\u1ecf v\u00e0 th\u1ee7y h\u1ea3i s\u1ea3n, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 t\u1ea7m quan tr\u1ecdng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t.<\/p>\n<p>L\u1ee3i \u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf 3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0 ng\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 an ninh qu\u1ed1c ph\u00f2ng. L\u00e0 n\u01b0\u1edbc s\u1ea3n xu\u1ea5t d\u1ea7u kh\u00ed l\u1edbn th\u1ee9 hai ASEAN v\u00e0 n\u01b0\u1edbc xu\u1ea5t kh\u1ea9u kh\u00ed \u0111\u1ed1t l\u1edbn th\u1ee9 3 th\u1ebf gi\u1edbi, g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ec1u \u0111\u1ebfn t\u1eeb Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean, t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 tr\u1ee5 c\u1ed9t quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c gia c\u1ee7a Malaysia. S\u1ed1 li\u1ec7u chi ti\u1ebft v\u1ec1 \u201ctr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u th\u00f4 v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng\u201d do C\u01a1 quan th\u00f4ng tin n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9 (EIA) c\u00f4ng b\u1ed1 h\u1ed3i th\u00e1ng 4\/2013 cho th\u1ea5y, tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a v\u00f9ng bi\u1ec3n m\u00e0 Malaysia chi\u1ebfm gi\u1eef l\u00e0 cao nh\u1ea5t t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 70 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, trong s\u1ed1 nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc xung quanh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng tranh gi\u00e0nh ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Malaysia h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng s\u1edbm, ti\u1ebfn h\u00e0nh nhanh ch\u00f3ng, tr\u1edf th\u00e0nh n\u01b0\u1edbc khai th\u00e1c d\u1ea7u kh\u00ed nhi\u1ec1u nh\u1ea5t, h\u01b0\u1edfng l\u1ee3i nh\u1ea5t \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. N\u0103m 2009, s\u1ea3n l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u c\u1ee7a Malaysia \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 30 tri\u1ec7u t\u1ea5n, kh\u00ed t\u1ef1 nhi\u00ean \u0111\u1ea1t g\u1ea7n 150 tri\u1ec7u m<sup>3<\/sup>. \u0110\u1ebfn n\u0103m 2014, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng gi\u1ebfng d\u1ea7u m\u00e0 Malaysia khai th\u00e1c \u1edf khu v\u1ef1c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa l\u00ean \u0111\u1ebfn g\u1ea7n 90 gi\u1ebfng, chi\u1ebfm h\u01a1n m\u1ed9t n\u1eeda so v\u1edbi t\u1ed5ng s\u1ed1 gi\u1ebfng m\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c, Vi\u1ec7t Nam, Philippines v\u00e0 Malaysia khai th\u00e1c.<\/p>\n<p>L\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia bi\u1ec3n \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh, kinh t\u1ebf bi\u1ec3n l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc c\u1ee7a Malaysia, m\u00e0 khai th\u00e1c ngu\u1ed3n t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0 ngu\u1ed3n thu nh\u1eadp quan tr\u1ecdng c\u1ee7a qu\u1ed1c gia. Cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 80 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 tr\u01b0\u1edbc, thu nh\u1eadp t\u1eeb d\u1ea7u m\u1ecf \u0111\u00e3 chi\u1ebfm kho\u1ea3ng 20% thu nh\u1eadp qu\u1ed1c gia c\u1ee7a Malaysia. S\u1ed1 li\u1ec7u th\u1ed1ng k\u00ea v\u00e0 b\u00e1o c\u00e1o ph\u00e2n t\u00edch c\u1ee7a C\u01a1 quan th\u00f4ng tin n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng M\u1ef9 cho th\u1ea5y tr\u1eef l\u01b0\u1ee3ng d\u1ea7u m\u1ecf c\u1ee7a Malaysia \u0111\u1ee9ng v\u1ecb tr\u00ed th\u1ee9 t\u01b0 khu v\u1ef1c ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, ch\u1ec9 \u0111\u1ee9ng sau Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. Malaysia t\u1eeb \u0111\u00f3 hy v\u1ecdng ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh trung t\u00e2m d\u1ef1 tr\u1eef, th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u1ea7u m\u1ecf v\u00e0 kh\u00ed t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y s\u1ebd thu h\u00fat k\u1ef9 thu\u1eadt chuy\u00ean nghi\u1ec7p v\u00e0 d\u1ecbch v\u1ee5 h\u1ea1 t\u1ea7ng c\u00f3 s\u1ee9c c\u1ea1nh tranh. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed phong ph\u00fa, Malaysia \u0111\u01b0a ra \u201cT\u1ea7m nh\u00ecn 2020\u201d, m\u1ee5c ti\u00eau chung c\u1ee7a k\u1ebf ho\u1ea1ch n\u00e0y l\u00e0 v\u00e0o n\u0103m 2020 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o h\u00e0ng ng\u0169 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n. \u0110\u1ec3 th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ee5c ti\u00eau n\u00e0y, c\u1ea7n ph\u1ea3i th\u00fac \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh m\u1ebd tr\u00ecnh \u0111\u1ed9 c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, th\u1ef1c hi\u1ec7n chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i n\u1ec1n kinh t\u1ebf qu\u1ed1c gia, v\u00e0 trong ng\u00e0nh c\u00f4ng nghi\u1ec7p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a Malaysia l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng n\u1ec1n t\u1ea3ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u00e0 d\u1ef1 tr\u1eef n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c1, ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u00e0nh c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng ch\u00e2u \u00c1.<\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, \u201cT\u1ea7m nh\u00ecn 2020\u201d b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t t\u1eeb th\u1eddi Mahathir bin Mohamad lu\u00f4n l\u00e0 l\u00e1 c\u1edd ti\u00ean phong trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Malaysia, trong nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ebfn s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n trong m\u1ecdi l\u0129nh v\u1ef1c c\u1ee7a Malaysia. Tuy nhi\u00ean, nh\u00ecn v\u00e0o hi\u1ec7u qu\u1ea3 kinh t\u1ebf c\u1ee7a Malaysia nh\u1eefng n\u0103m g\u1ea7n \u0111\u00e2y th\u00ec \u00fd nguy\u1ec7n n\u00e0y kh\u00f3 m\u00e0 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c. Ngay sau \u0111\u00f3 v\u00e0o \u0111\u1ea7u n\u0103m 2017, Th\u1ee7 t\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u1ec7m Najib Razak \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t \u201cK\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c gia n\u0103m 2050\u201d \u0111\u1ec3 thay cho \u201cT\u1ea7m nh\u00ecn 2020\u201d. M\u1ee5c ti\u00eau thi\u1ebft l\u1eadp c\u1ee7a \u201cK\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c gia n\u0103m 2050\u201d l\u00e0 n\u0103m 2050, Malaysia s\u1ebd trong danh s\u00e1ch 20 n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9ng \u0111\u1ea7u v\u1ec1 kinh t\u1ebf to\u00e0n c\u1ea7u. Tuy nhi\u00ean cho d\u00f9 l\u00e0 \u201cT\u1ea7m nh\u00ecn 2020\u201d hay \u201cK\u1ebf ho\u1ea1ch chuy\u1ec3n \u0111\u1ed5i qu\u1ed1c gia n\u0103m 2050\u201d, th\u00ec vi\u1ec7c th\u1ef1c hi\u1ec7n c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau to l\u1edbn n\u00e0y \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh b\u1edfi s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n \u1ed5n \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a ng\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng Malaysia, m\u00e0 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u1ea1i l\u00e0 ngu\u1ed3n khai th\u00e1c ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u00e0i nguy\u00ean d\u1ea7u kh\u00ed c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. V\u1ec1 \u00fd ngh\u0129a n\u00e0y, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 l\u1ee3i \u00edch then ch\u1ed1t c\u1ee7a Malaysia.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 hai, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t k\u00eanh quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 Malaysia tri\u1ec3n khai th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng ph\u00eda \u0110\u00f4ng ti\u1ebfp gi\u00e1p Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, ph\u00eda T\u00e2y ti\u1ebfp n\u1ed1i v\u1edbi \u1ea4n \u0110\u1ed9 D\u01b0\u01a1ng, tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng Nam &#8211; B\u1eafc c\u1ee7a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u1ea1i n\u1ed1i li\u1ec1n v\u1edbi khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng \u00c1 v\u00e0 ch\u00e2u \u0110\u1ea1i D\u01b0\u01a1ng. V\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i tr\u1ecdng y\u1ebfu c\u1ee7a ASEAN, ch\u00e2u \u00c1 v\u00e0 khu v\u1ef1c ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng, m\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i ch\u00e2u \u00c1 &#8211; Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng r\u00f5 r\u00e0ng \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u01a1 m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i khu v\u1ef1c. C\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 d\u1ef1a v\u00e0o Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi \u0110\u00f4ng \u00c1, Nam \u00c1, Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i n\u00e0y nh\u1edd Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ed3n t\u1ea1i. Malaysia \u1edf v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed xung y\u1ebfu v\u1ec1 giao th\u00f4ng gi\u1eefa ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y, t\u1eeb xa x\u01b0a \u0111\u00e3 chi\u1ebfm v\u1ecb tr\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf, v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Malaysia ng\u00e0y nay c\u0169ng ph\u1ee5 thu\u1ed9c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u00e0o th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf. L\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc ven Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Malaysia hi\u1ec3u r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea7m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00e0y \u0111\u1ed1i v\u1edbi kinh t\u1ebf khu v\u1ef1c v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00f9ng v\u1edbi vi\u1ec7c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u1ee5 thu\u1ed9c c\u1ee7a kinh t\u1ebf Malaysia v\u00e0o th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf ng\u00e0y c\u00e0ng cao, Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i tr\u00ean bi\u1ec3n, \u0111em l\u1ea1i ngu\u1ed3n l\u1ee3i nhu\u1eadn \u1ed5n \u0111\u1ecbnh cho Malaysia, c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a v\u00f4 c\u00f9ng quan tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi Malaysia.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 ba, thu nh\u1eadp t\u1eeb ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 n\u00e2ng cao m\u1ee9c \u0111\u1ed9 b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a Malaysia, \u0111em l\u1ea1i n\u0103ng l\u1ef1c v\u00e0 s\u1ef1 b\u1ea3o \u0111\u1ea3m trong vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh v\u00f9ng bi\u1ec3n tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. Nh\u1eefng n\u0103m 70 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u01b0 Anh, M\u1ef9 sau khi r\u00fat qu\u00e2n kh\u1ecfi \u0110\u00f4ng Nam \u00c1, \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u00f2ng v\u1ec7 c\u1ee7a m\u00ecnh, Malaysia b\u1eaft \u0111\u1ea7u nhanh ch\u00f3ng ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng tr\u1ecdng t\u00e2m ph\u00f2ng v\u1ec7 t\u1eeb an ninh trong n\u01b0\u1edbc sang an ninh khu v\u1ef1c, v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t coi tr\u1ecdng an ninh v\u00f9ng bi\u1ec3n tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n. \u0110\u1ebfn cu\u1ed1i nh\u1eefng n\u0103m 1970, s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n Malaysia \u0111\u00e3 c\u00f3 s\u1ef1 c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3, nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 m\u1edf r\u1ed9ng tr\u00ean bi\u1ec3n theo \u0111\u00f3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, \u0111\u1ec3 n\u00e2ng cao \u0111\u1ecba v\u1ecb qu\u1ed1c t\u1ebf c\u1ee7a m\u00ecnh, Malaysia b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u1ed7 l\u1ef1c cho m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n m\u1edbi, tuy\u00ean b\u1ed1 ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t h\u1ea3i qu\u00e2n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i h\u00f3a khi\u1ebfn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi kinh ng\u1ea1c. \u0110\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1990, tr\u1ecdng t\u00e2m ch\u00ednh s\u00e1ch qu\u1ed1c ph\u00f2ng c\u1ee7a Malaysia \u0111\u00e3 ho\u00e0n to\u00e0n chuy\u1ec3n h\u01b0\u1edbng sang bi\u1ec3n. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 t\u1eeb cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t tr\u00ean bi\u1ec3n n\u1ed7 ra gi\u1eefa Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c n\u0103m 1988, xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb suy t\u00ednh b\u1ea3o v\u1ec7 quy\u1ec1n l\u1ee3i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Malaysia \u0111\u00e3 \u0111\u1eb7t v\u1ecb tr\u00ed c\u1ee7a qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa t\u1eeb th\u1ee9 hai l\u00ean th\u00e0nh \u01b0u ti\u00ean h\u00e0ng \u0111\u1ea7u trong k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u1ed1c ph\u00f2ng, v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n s\u1ee9c m\u1ea1nh h\u1ea3i qu\u00e2n c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh l\u1ef1a ch\u1ecdn quan tr\u1ecdng \u0111\u1ec3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y duy tr\u00ec quy\u1ec1n l\u1ee3i bi\u1ec3n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 kh\u00f3a tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>T\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1990, Malaysia \u0111\u1ea9y nhanh t\u1ed1c \u0111\u1ed9 x\u00e2y d\u1ef1ng l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng bi\u1ec3n, n\u1ed7 l\u1ef1c x\u00e2y d\u1ef1ng m\u1ed9t \u0111\u1ed9i ng\u0169 h\u1ea3i qu\u00e2n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Sau khi b\u01b0\u1edbc v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 m\u1edbi, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 10 n\u0103m tr\u1edf l\u1ea1i \u0111\u00e2y, Malaysia ti\u1ebfp t\u1ee5c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1. S\u1ed1 li\u1ec7u th\u1ed1ng k\u00ea n\u0103m 2011 cho th\u1ea5y t\u1ed5ng qu\u00e2n s\u1ed1 c\u1ee7a h\u1ea3i qu\u00e2n Malaysia l\u00e0 h\u01a1n 10000; trang b\u1ecb v\u0169 kh\u00ed v\u01b0\u1ee3t xa Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 Philippines. Malaysia c\u00f2n c\u00f3 hai chi\u1ebfc t\u00e0u ng\u1ea7m \u0111i\u1ec7n &#8211; diesel l\u1edbp Scorpene, mang t\u00ean c\u1ee7a hai v\u1ecb t\u1ed5ng th\u1ed1ng \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00e0 th\u1ee9 hai c\u1ee7a Malaysia, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y r\u1ea5t k\u1ef3 v\u1ecdng v\u00e0o n\u00f3.<\/p>\n<p>N\u00f3i v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, Malaysia \u0111\u00e3 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng tr\u00e1i ph\u00e9p m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o v\u00e0 r\u1ea1n san h\u00f4 thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, nh\u01b0ng nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y n\u1eb1m \u1edf ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam c\u1ee7a Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, c\u00e1ch xa l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd, l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ph\u00f2ng v\u1ec7 r\u1ea5t y\u1ebfu, kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n c\u00f3 s\u1ee9c r\u0103n \u0111e m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ec3 h\u1eadu thu\u1eabn ph\u00f2ng v\u1ec7, \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1ec3 duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c. Nh\u00ecn v\u00e0o v\u1ecb tr\u00ed nh\u1eefng h\u00f2n \u0111\u1ea3o m\u00e0 Malaysia hi\u1ec7n \u0111ang chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng tr\u00e1i ph\u00e9p, r\u1ea5t c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng x\u1ea3y ra xung \u0111\u1ed9t t\u1ea1i khu v\u1ef1c \u0110\u00e1 C\u00f4ng \u0110o, \u0110\u00e1 Hoa Lau, \u0110\u1ea3o An Bang c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n kh\u00e1c. V\u00f9ng Bi\u1ec3n n\u00e0y l\u00e0 v\u1ecb tr\u00ed h\u00e0ng \u0111\u1ea7u li\u00ean quan \u0111\u1ebfn tranh ch\u1ea5p quy\u1ec1n l\u1ee3i bi\u1ec3n c\u1ee7a Malaysia, m\u1ed9t khi x\u1ea3y ra xung \u0111\u1ed9t qu\u00e2n s\u1ef1, kh\u00f4ng c\u1ea7n nghi ng\u1edd g\u00ec n\u1eefa, ch\u1eafc ch\u1eafn ph\u1ea3i d\u1ef1a v\u00e0o l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i kh\u00f4ng v\u00e0 kh\u00f4ng qu\u00e2n gi\u1ea3i quy\u1ebft, vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00f2i h\u1ecfi Malaysia c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i &#8211; kh\u00f4ng qu\u00e2n m\u1ea1nh m\u1ebd. Nh\u01b0ng ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i &#8211; kh\u00f4ng qu\u00e2n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ea7n ph\u1ea3i c\u00f3 s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 kinh t\u1ebf h\u00f9ng h\u1eadu, s\u1ef1 h\u1ed7 tr\u1ee3 n\u00e0y \u1edf m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 r\u1ea5t l\u1edbn c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1eeb vi\u1ec7c khai th\u00e1c ngu\u1ed3n d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Thu nh\u1eadp t\u1eeb d\u1ea7u kh\u00ed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng gi\u00fap cho vi\u1ec7c n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00f2ng v\u1ec7, b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh v\u00f9ng bi\u1ec3n \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n. Malaysia nhi\u1ec1u n\u0103m nay ra s\u1ee9c ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea3i &#8211; kh\u00f4ng qu\u00e2n c\u0169ng l\u00e0 v\u00ec b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1ee3i \u00edch \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, l\u1ee3i \u00edch kinh t\u1ebf v\u00e0 b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u00e0 h\u1ed7 tr\u1ee3 l\u1eabn nhau.<\/p>\n<p><strong>Tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia<\/strong><\/p>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, l\u1ee3i \u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng to l\u1edbn l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh \u0111\u1ec3 Malaysia \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t v\u00e0 ki\u00ean tr\u00ec tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Tuy nhi\u00ean, c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n kh\u00e1c, tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng n\u0103m 70 c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 20, Malaysia ch\u01b0a \u0111\u01b0a ra ki\u1ebfn ngh\u1ecb g\u00ec \u0111\u1ed1i v\u1edbi Trung Qu\u1ed1c v\u1ec1 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u1edf qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa v\u00e0 v\u00f9ng bi\u1ec3n l\u00e2n c\u1eadn. C\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i l\u00e0 m\u1ed9t giai \u0111o\u1ea1n t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i d\u00e0i sau Chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi th\u1ee9 hai, c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 tranh ch\u1ea5p Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Malaysia l\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i, v\u00e0 ngu\u1ed3n g\u1ed1c c\u1ee7a tranh ch\u1ea5p b\u1eaft ngu\u1ed3n t\u1eeb m\u1ed9t t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 ranh gi\u1edbi l\u00e3nh h\u1ea3i v\u00e0 th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba m\u1edbi xu\u1ea5t b\u1ea3n n\u0103m 1979 c\u1ee7a Malaysia.<\/p>\n<p>T\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 m\u1edbi v\u1edbi t\u1ef7 l\u1ec7 1:150 n\u00e0y ghi r\u00f5 ranh gi\u1edbi tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u1ee7a hai bang Sabah v\u00e0 Sarawak c\u1ee7a \u0110\u00f4ng Malaysia, \u0111\u01b0a 12 h\u00f2n \u0111\u1ea3o ph\u00eda \u0110\u00f4ng Nam Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u00e0o ph\u1ea1m vi tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n c\u1ee7a m\u00ecnh. 12 h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y v\u00e0 v\u00f9ng l\u00e3nh h\u1ea3i c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ec1u \u0111ang c\u00f3 tranh ch\u1ea5p l\u00e3nh th\u1ed5 v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Tr\u01b0\u1edbc nh\u1eefng n\u0103m 1980, Malaysia v\u1eabn ch\u01b0a \u0111\u01b0a qu\u00e2n \u0111\u1ebfn x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u00e1c h\u00f2n \u0111\u1ea3o \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa, m\u00e0 \u0111\u1ea9y nhanh l\u1eadp ph\u00e1p bi\u1ec3n trong n\u01b0\u1edbc, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi ph\u00e2n v\u00f9ng l\u00e3nh h\u1ea3i li\u00ean quan, ti\u1ebfn h\u00e0nh m\u1eddi g\u1ecdi \u0111\u1ea5u th\u1ea7u d\u1ea7u kh\u00ed b\u00ean ngo\u00e0i, nh\u1eb1m thu \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1ee3i \u00edch t\u1eeb th\u0103m d\u00f2 d\u1ea7u kh\u00ed phi ph\u00e1p \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n Tr\u01b0\u1eddng Sa. Ng\u00e0y 28\/7\/1966, Malaysia d\u1ef1a tr\u00ean \u201cC\u00f4ng \u01b0\u1edbc lu\u1eadt bi\u1ec3n Gen\u00e8ve\u201d n\u0103m 1958 ph\u00e1t h\u00e0nh \u201clu\u1eadt th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba\u201d, tuy\u00ean b\u1ed1 \u0111\u01b0\u1eddng ranh gi\u1edbi ho\u1eb7c \u0111\u1ed9 s\u00e2u cho ph\u00e9p khai th\u00e1c l\u00e0 200m b\u00ean ngo\u00e0i th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba, sau \u0111\u00f3 n\u0103m 1972 \u0111\u00e3 ch\u1ec9nh s\u1eeda, n\u0103m 2009 tr\u00ecnh l\u00ean qu\u1ed1c h\u1ed9i \u201clu\u1eadt th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba\u201d (b\u1ea3n ch\u1ec9nh s\u1eeda). Malaysia c\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u00f3 \u0111\u01b0a ra ranh gi\u1edbi th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y bao g\u1ed3m ph\u00eda Nam c\u1ee7a qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa, c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y t\u1eeb ph\u00eda T\u00e2y B\u1eafc c\u1ee7a bang Sabah. N\u0103m 1969 Malaysia c\u00f2n c\u00f4ng b\u1ed1 \u201cPh\u00e1p l\u1ec7nh kh\u1ea9n c\u1ea5p s\u1ed1 7\u201d, ph\u00e1p l\u1ec7nh n\u00e0y do nguy\u00ean th\u1ee7 t\u1ed1i cao k\u00fd k\u1ebft, quy \u0111\u1ecbnh b\u1ec1 r\u1ed9ng l\u00e3nh h\u1ea3i c\u1ee7a Malaysia l\u00e0 12 h\u1ea3i l\u00fd.<\/p>\n<p>V\u00e0o nh\u1eefng n\u0103m 1970, Malaysia b\u1eaft \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c xu\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ed3 v\u00e0 l\u1eadp ph\u00e1p \u0111\u1ec3 \u0111\u01b0a ra \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00f2n \u0111\u1ea3o v\u00e0 l\u00e3nh h\u1ea3i \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa. Sau khi c\u00f4ng b\u1ed1 t\u1ea5m b\u1ea3n \u0111\u1ed3 n\u00f3i tr\u00ean v\u00e0o th\u00e1ng 12\/1979, ng\u00e0y 25\/4\/1980 Malaysia l\u1ea1i \u0111\u01b0a ra \u201cTuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a qu\u1ed1c v\u01b0\u01a1ng Malaysia Sultan Haji Ahmad Shah\u201d, \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t th\u00e0nh l\u1eadp v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf 200 h\u1ea3i l\u00fd, v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf v\u00e0 ranh gi\u1edbi b\u00ean ngo\u00e0i th\u1ec1m l\u1ee5c \u0111\u1ecba m\u00e0 h\u1ecd quan ni\u1ec7m v\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 gi\u1ed1ng nhau. N\u0103m 1984, Malaysia c\u00f4ng b\u1ed1 \u201cLu\u1eadt v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a Malaysia\u201d, v\u00e0 d\u1ef1a v\u00e0o lu\u1eadt n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a c\u00e1c \u0111\u1ea3o thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa m\u00e0 n\u1eb1m trong v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n 200 h\u1ea3i l\u00fd v\u00e0o ph\u1ea1m vi qu\u1ea3n l\u00fd c\u1ee7a Malaysia. Theo \u01b0\u1edbc t\u00ednh, t\u1ed5ng di\u1ec7n t\u00edch c\u1ee7a V\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf Malaysia l\u00e0 475.741 km<sup>2<\/sup>, s\u1ef1 m\u1edf r\u1ed9ng V\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf n\u00e0y c\u01a1 b\u1ea3n l\u00e0 khu v\u1ef1c g\u1ea7n bi\u1ec3n c\u1ee7a hai bang\u00a0 Sabah v\u00e0 Sarawak ph\u00eda \u0110\u00f4ng Malaysia, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u01a1ng nhi\u00ean n\u1ea3y sinh s\u1ef1 ch\u1ed3ng l\u1ea5n l\u00ean v\u00f9ng \u0111\u1eb7c quy\u1ec1n kinh t\u1ebf c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u00e1ng gi\u1ec1ng \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 tranh ch\u1ea5p l\u00e0 \u0111i\u1ec1u kh\u00f4ng th\u1ec3 tr\u00e1nh kh\u1ecfi.<\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 c\u1ee7ng c\u1ed1 ch\u1ee7 quy\u1ec1n \u0111\u00e3 tuy\u00ean b\u1ed1 c\u1ee7a m\u00ecnh, Malaysia t\u1eeb n\u0103m 1983 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1999 \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 trang chi\u1ebfm tr\u00e1i ph\u00e9p 5 h\u00f2n \u0111\u1ea3o thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3t cho qu\u00e2n chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng t\u1ea1i 5 h\u00f2n \u0111\u1ea3o n\u00e0y, x\u00e2y d\u1ef1ng n\u01a1i \u0111\u00f3ng qu\u00e2n.<\/p>\n<p><strong>Xu h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Malaysia<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 y\u00eau s\u00e1ch \u201cch\u1ee7 quy\u1ec1n\u201d v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, xu h\u01b0\u1edbng ch\u00ednh s\u00e1ch c\u1ee7a Malaysia xoay quanh m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1: (1) B\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u00e0 l\u1ee3i \u00edch ch\u00ednh \u0111\u00e1ng c\u1ee7a Malaysia \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng; (2) Th\u00fac \u0111\u1ea9y ph\u1ed1i h\u1ee3p v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc li\u00ean quan tranh ch\u1ea5p ch\u1ee7 quy\u1ec1n trong khu v\u1ef1c v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi ASEAN \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 d\u1eabn d\u1eaft v\u00e0 ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd m\u1ecdi t\u00ecnh hu\u1ed1ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. (3) T\u00ecm c\u00e1ch th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 c\u1ea1nh tranh gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn trong c\u1ea3 l\u0129nh v\u1ef1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 kinh t\u1ebf. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n b\u1eb1ng vi\u1ec7c Malaysia cam k\u1ebft duy tr\u00ec s\u1ef1 trung l\u1eadp v\u00e0 k\u00eau g\u1ecdi s\u1ef1 tham gia c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00e1c nh\u00e2n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi nh\u1ea5n m\u1ea1nh vai tr\u00f2 c\u1ee7a vi\u1ec7c tham v\u1ea5n, c\u1ee7ng c\u1ed1 vai tr\u00f2 trung t\u00e2m c\u1ee7a ASEAN c\u0169ng nh\u01b0 m\u1edf r\u1ed9ng ch\u1ee7 ngh\u0129a \u0111a ph\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u1ed5 ch\u1ee9c khu v\u1ef1c n\u00e0y tr\u00ean nhi\u1ec1u t\u1ea7ng n\u1ea5c. (4) T\u0103ng c\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u00e1c, giao l\u01b0u h\u1ea3i qu\u00e2n v\u1edbi c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c v\u00e0 tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1eb1m th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1ef1 tin c\u1eady ch\u00ednh tr\u1ecb, n\u00e2ng cao n\u0103ng l\u1ef1c h\u1ea3i qu\u00e2n v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u1ee9ng ph\u00f3 v\u1edbi nh\u1eefng t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u0111\u1ed9t xu\u1ea5t tr\u00ean bi\u1ec3n. (5) T\u00ecm c\u00e1ch ng\u0103n ch\u1eb7n c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>BDN\n<p>Aufrufe: 518<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u1ee3i \u00edch Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u1ee7a Malaysia ch\u1ee7 y\u1ebfu th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf 3 ph\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n l\u00e0 ng\u00e0nh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng, tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 an ninh qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 \u0111\u1ea7u m\u1ed1i giao th\u00f4ng tr\u00ean bi\u1ec3n n\u1ed1i li\u1ec1n 2 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 li\u00ean k\u1ebft 3 ch\u00e2u l\u1ee5c, chi\u1ebfm m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37,38],"tags":[103],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400"}],"collection":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4400"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4402,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4400\/revisions\/4402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}