{"id":4476,"date":"2019-05-29T22:41:50","date_gmt":"2019-05-29T20:41:50","guid":{"rendered":"http:\/\/east-sea.de\/?p=4476"},"modified":"2019-06-05T17:05:13","modified_gmt":"2019-06-05T15:05:13","slug":"tieng-viet-thong-tin-khan-tq-cho-doi-tau-cao-ngheu-ra-bien-dong-de-doa-pha-huy-moi-truong-sinh-thai","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/2019\/05\/29\/tieng-viet-thong-tin-khan-tq-cho-doi-tau-cao-ngheu-ra-bien-dong-de-doa-pha-huy-moi-truong-sinh-thai\/","title":{"rendered":"Th\u00f4ng tin kh\u1ea9n: TQ cho \u0111\u1ed9i t\u00e0u c\u00e0o ngh\u00eau ra Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, \u0111e d\u1ecda ph\u00e1 h\u1ee7y m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i"},"content":{"rendered":"<strong><em>Ng\u00e0y 20\/5, T\u1ed5 ch\u1ee9c S\u00e1ng ki\u1ebfn Minh b\u1ea1ch H\u00e0ng h\u1ea3i ch\u00e2u \u00c1 (AMTI), thu\u1ed9c Trung t\u00e2m Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00ean c\u1ee9u Qu\u1ed1c t\u1ebf (CSIS) cho bi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ed9i t\u00e0u \u0111\u00e1nh b\u1eaft ngh\u00eau kh\u00e9t ti\u1ebfng ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u1ea1i gia t\u0103ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/www.biendong.net\/images\/9_29\/99%2062.JPG\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>T\u00e0u Trung Qu\u1ed1c t\u00e1i xu\u1ea5t sau 2 n\u0103m<\/strong><\/p>\n<p>Theo AMTI, sau khi gi\u1ea3m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng trong giai \u0111o\u1ea1n 2016-2018, \u0111\u1ed9i t\u00e0u \u0111\u00e1nh b\u1eaft ngh\u00eau Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed5 v\u1ec1 Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng v\u1edbi s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn trong s\u00e1u th\u00e1ng qua. C\u00e1c \u0111\u1ed9i t\u00e0u n\u00e0y th\u01b0\u1eddng g\u1ed3m nhi\u1ec1u t\u00e0u nh\u1ecf \u0111i c\u00f9ng v\u1edbi nh\u00f3m c\u00e1c \u201ct\u00e0u m\u1eb9\u201d c\u00f3 t\u1ea3i tr\u1ecdng l\u1edbn ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean t\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea1n Scarborough v\u00e0 qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa thu\u1ed9c ch\u1ee7 quy\u1ec1n Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>AMTI nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh m\u00f4 h\u00ecnh \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9i t\u00e0u ph\u00e1 h\u1ee7y di\u1ec7n t\u00edch l\u1edbn r\u1ea1n san h\u00f4 trong v\u00f9ng bi\u1ec3n \u0111\u1ec3 khai th\u00e1c gi\u1ed1ng ngh\u00eau kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111ang c\u00f3 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng. Nh\u1eefng gi\u1ed1ng ngh\u00eau n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t tri\u1ec3n d\u00e0i h\u01a1n 1m, n\u1eb7ng h\u01a1n 200 kg v\u00e0 s\u1ed1ng h\u01a1n 100 n\u0103m tu\u1ed5i. V\u1ecf ngh\u00eau \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a v\u1ec1 t\u1ec9nh H\u1ea3i Nam, c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1n v\u1edbi gi\u00e1 h\u00e0ng ngh\u00ecn USD m\u1ed7i c\u00e1i \u0111\u1ec3 ch\u1ebf t\u00e1c \u0111\u1ed3 trang s\u1ee9c ho\u1eb7c t\u00e1c ph\u1ea9m \u0111i\u00eau kh\u1eafc.<\/p>\n<p><strong>Ph\u00e1 h\u1ee7y m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i<\/strong><\/p>\n<p>Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng khu v\u1ef1c c\u00f3 h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n \u0111a d\u1ea1ng nh\u1ea5t th\u1ebf gi\u1edbi, chi\u1ebfm t\u1edbi 76% c\u00e1c ch\u1ee7ng lo\u1ea1i san h\u00f4 th\u1ebf gi\u1edbi v\u00e0 37% c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e1 sinh s\u1ed1ng trong c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4. Theo Trung t\u00e2m Ph\u00e1t tri\u1ec3n Ngh\u1ec1 c\u00e1 \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 (SEAFDEC), m\u1ed7i th\u1eadp k\u1ef7 s\u1ebd c\u00f3 30% c\u1ecf m\u1ecdc d\u01b0\u1edbi \u0111\u1ea5y bi\u1ec3n, 16% c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4 s\u1ed1ng m\u1ea5t \u0111i do \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 khai th\u00e1c t\u1eadn di\u1ec7t thi\u1ebfu b\u1ec1n v\u1eefng.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ea3i t\u1ea1o phi ph\u00e1p c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng h\u1eadu qu\u1ea3 th\u1ea3m kh\u1ed1c \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i. Theo t\u00ednh to\u00e1n c\u1ee7a c\u00e1c chuy\u00ean gia, B\u1eafc Kinh x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa v\u00e0 Ho\u00e0ng Sa \u0111\u00e3 t\u00e0n ph\u00e1 t\u1edbi 160km<sup>2<\/sup> r\u1ea1n san h\u00f4 v\u00e0 ph\u00e1 h\u1ee7y g\u1ea7n 60km<sup>2 <\/sup>san h\u00f4 v\u00f2ng \u1edf c\u00e1c khu v\u1ef1c xung quanh. \u00d4ng John McManus, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Miami nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh kho\u1ea3ng 10% di\u1ec7n t\u00edch san h\u00f4 t\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa v\u00e0 8% di\u1ec7n t\u00edch san h\u00f4 \u1edf Ho\u00e0ng Sa \u0111\u00e3 b\u1ecb x\u00f3a s\u1ed5 ho\u00e0n to\u00e0n do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c g\u00e2y ra. Theo Gi\u00e1o s\u01b0 Edgado Gomez (Philippines) \u01b0\u1edbc t\u00ednh r\u1eb1ng v\u1edbi m\u1ee9c \u0111\u1ed9 ph\u00e1 h\u1ee7y san h\u00f4 hi\u1ec7n t\u1ea1i s\u1ebd khi\u1ebfn c\u00e1c qu\u1ed1c gia ven bi\u1ec3n trong khu v\u1ef1c \u0110\u00f4ng Nam \u00c1 ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu thi\u1ec7t h\u1ea1i 5,7 t\u1ef7 USD\/n\u0103m, g\u00e2y t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c xuy\u00ean bi\u00ean gi\u1edbi.<\/p>\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c h\u1ea3i s\u1ea3n \u1ed3 \u1ea1t, b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p, mang t\u00ednh h\u1ee7y di\u1ec7t c\u1ee7a ng\u01b0 d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c \u1edf c\u00e1c c\u00f9ng ch\u1ed3ng l\u1ea5n trong khu v\u1ef1c Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 g\u00e2y ra suy gi\u1ea3m h\u1ec7 sinh th\u00e1i bi\u1ec3n v\u00e0 nguy c\u01a1 tuy\u1ec7t ch\u1ee7ng c\u1ee7a m\u1ed9t s\u1ed1 lo\u00e0i. Theo t\u00e0i li\u1ec7u c\u1ee7a Trung t\u00e2m Nghi\u00ean c\u1ee9u Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Qu\u1ed1c t\u1ebf (CSIS) \u1edf Washington D.C. (M\u1ef9) c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00e1ng 9\/2017, t\u1ed5ng l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111\u00e3 suy gi\u1ea3m kho\u1ea3ng 70-95% k\u1ec3 t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1950 v\u00e0 t\u1ef7 l\u1ec7 \u0111\u00e1nh b\u1eaft \u0111\u00e3 gi\u1ea3m 66-75% trong 20 n\u0103m qua; hi\u1ec7n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 c\u00f2n 5% l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1 so v\u1edbi th\u1eadp ni\u00ean 1950 v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ph\u1ee5c h\u1ed3i c\u00e1c ngu\u1ed3n c\u00e1 \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng hi\u1ec7n nay r\u1ea5t th\u1ea5p.<\/p>\n<p>Trong khi \u0111\u00f3, theo b\u00e1o c\u00e1o c\u1ee7a chuy\u00ean gia Victor Robert Lee, trong th\u1eddi gian ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1eeb n\u0103m 2012-2015, nh\u1eefng \u0111\u1ed9i t\u00e0u khai th\u00e1c ngh\u00eau l\u00e0m t\u1ed5n h\u1ea1i nghi\u00eam tr\u1ecdng ho\u1eb7c ph\u00e1 h\u1ee7y ho\u00e0n to\u00e0n \u00edt nh\u1ea5t 28 r\u1ea1n san h\u00f4 tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. Ng\u01b0 d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c s\u1eed d\u1ee5ng ch\u1ee7 y\u1ebfu ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00e1nh b\u1eaft t\u00e0n ph\u00e1 c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4. H\u1ecd th\u1ea3 neo t\u00e0u, sau \u0111\u00f3 k\u00e9o l\u00ea nh\u01b0 b\u1ed3 c\u00e0o d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n, \u0111\u1eadp v\u1ee1 san h\u00f4 v\u00e0 \u0111\u00e0o l\u1edbp tr\u1ea7m t\u00edch \u0111\u1ec3 thu ho\u1ea1ch ngh\u00eau l\u1edbn \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ec5 d\u00e0ng. Ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111\u1ed3ng lo\u1ea1t v\u00e0 l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i h\u00e0ng tr\u0103m \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn l\u1ea7n, th\u1ef1c hi\u1ec7n b\u1eb1ng c\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u00e1nh b\u1eaft th\u00f4 s\u01a1, t\u1ea1o n\u00ean nh\u1eefng \u201cv\u1ebft s\u1eb9o\u201d d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. Nh\u1eefng d\u1ea5u v\u1ebft khai th\u00e1c c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y r\u00f5 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng n\u01b0\u1edbc n\u00f4ng qua \u1ea3nh ch\u1ee5p v\u1ec7 tinh. \u0110\u00e1ng ch\u00fa \u00fd, g\u1ea7n \u0111\u00e2y t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c c\u00f2n d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p g\u1eafn \u1ed1ng nh\u1ef1a l\u1edbn v\u00e0o m\u00e1y b\u01a1m \u00e1p su\u1ea5t cao \u0111\u1ec3 h\u00fat ngh\u00eau. Ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p m\u1edbi c\u00f3 t\u00e1c h\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n ki\u1ec3u \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u0169. C\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ea3nh b\u00e1o l\u1edbp tr\u1ea7m t\u00edch d\u01b0\u1edbi \u0111\u00e1y bi\u1ec3n c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t t\u00e1n tr\u00ean quy m\u00f4 l\u1edbn, l\u00e0m \u00f4 nhi\u1ec5m m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00e0 r\u1ed1i lo\u1ea1n h\u1ec7 sinh th\u00e1i c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n xung quanh.<\/p>\n<p>Kh\u00f4ng nh\u1eefng v\u1eady, ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ed9i t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 t\u00e1c h\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u00f4 c\u00f9ng nghi\u00eam tr\u1ecdng. John McMacnus, chuy\u00ean gia t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Miami, ghi nh\u1eadn t\u00ednh \u0111\u1ebfn n\u0103m 2016 c\u00f3 h\u01a1n 10.100 hecta san h\u00f4 \u1edf c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n n\u00f4ng b\u1ecb t\u1ed5n h\u1ea1i v\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c ngh\u00eau c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Con s\u1ed1 n\u00e0y c\u00f2n l\u1edbn h\u01a1n di\u1ec7n t\u00edch san h\u00f4 b\u1ecb ph\u00e1 h\u1ee7y v\u00ec ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u1ea1o v\u00e9t v\u00e0 b\u1ed3i \u0111\u1eafp \u0111\u1ea3o nh\u00e2n t\u1ea1o tr\u00e1i ph\u00e9p l\u00e0 g\u1ea7n 6.000 hecta.<\/p>\n<p><strong>\u0110\u1ecba \u0111i\u1ec3m t\u00e0n ph\u00e1<\/strong><\/p>\n<p>Theo nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a CSIS, gi\u1edbi ch\u1ee9c Trung Qu\u1ed1c d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 \u00fd th\u1ee9c r\u00f5 v\u00e0 cho ph\u00e9p \u0111\u1ed9i t\u00e0u kh\u00e9t ti\u1ebfng n\u00e0y quay l\u1ea1i ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u1ea2nh ch\u1ee5p v\u1ec7 tinh cho th\u1ea5y t\u00e0u \u0111\u00e1nh b\u1eaft ngh\u00eau b\u1eaft \u0111\u1ea7u ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n quanh \u0110\u00e1 B\u00f4ng Bay, thu\u1ed9c qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Ho\u00e0ng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, t\u1eeb cu\u1ed1i n\u0103m 2018. C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c ngh\u00eau b\u1eb1ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p tr\u00ean \u0111i ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i quy \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a lu\u1eadt ph\u00e1p qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 lu\u1eadt m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. Tuy nhi\u00ean, ch\u00fang v\u1eabn ngang nhi\u00ean di\u1ec5n ra sau khi Trung Qu\u1ed1c (7\/2018) cho l\u1eafp \u0111\u1eb7t t\u1ea1i \u0110\u00e1 B\u00f4ng Bay c\u00e1i g\u1ecdi l\u00e0 tr\u1ea1m quan s\u00e1t h\u00e0ng h\u1ea3i \u201cOcean E-Station\u201d, h\u1ed7 tr\u1ee3 \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng cho t\u00e0u trong khu v\u1ef1c. Nh\u1eefng m\u00f4 t\u1ea3 v\u1ec1 n\u0103ng l\u1ef1c radar gi\u00e1m s\u00e1t c\u1ee7a c\u01a1 s\u1edf n\u00e0y cho th\u1ea5y gi\u1edbi ch\u1ee9c Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ee7 kh\u1ea3 n\u0103ng n\u1eafm \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n bi\u1ebfn \u1edf th\u1ef1c \u0111\u1ecba nh\u01b0ng kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 \u0111\u1ed9ng th\u00e1i can thi\u1ec7p.<\/p>\n<p>D\u1ea5u v\u1ebft khai th\u00e1c ngh\u00eau kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u1ea3o B\u1ea1ch Quy thu\u1ed9c Ho\u00e0ng Sa. So v\u1edbi \u1ea3nh ch\u1ee5p v\u1ec7 tinh h\u1ed3i th\u00e1ng 2\/2018, m\u1eb7t bi\u1ec3n khu v\u1ef1c ghi nh\u1eadn v\u00e0o th\u00e1ng 11 c\u00f9ng n\u0103m \u0111\u00e3 b\u1ecb bi\u1ebfn d\u1ea1ng v\u1edbi nh\u1eefng d\u1ea5u v\u1ebft c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng n\u1ea1o v\u00e9t.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed9i t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i b\u00e3i c\u1ea1n Scarborough, v\u1ed1n l\u00e0 \u0111i\u1ec3m n\u00f3ng gi\u1eefa Trung Qu\u1ed1c v\u00e0 Philippines tr\u00ean Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. \u1ea2nh ch\u1ee5p v\u1ec7 tinh th\u00e1ng 12\/2018 cho th\u1ea5y s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c hi\u1ec7n di\u1ec7n t\u1ea1i v\u00f9ng bi\u1ec3n. So s\u00e1nh \u1ea3nh ch\u1ee5p th\u00e1ng 3 v\u00e0 th\u00e1ng 12\/2018 c\u0169ng cho th\u1ea5y nhi\u1ec1u d\u1ea5u v\u1ebft n\u1ea1o v\u00e9t m\u1edbi xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u00e1y bi\u1ec3n. C\u00e1c chuy\u00ean gia c\u1ee7a CSIS nghi ng\u1edd t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111ang \u00e1p d\u1ee5ng th\u00eam ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p khai th\u00e1c m\u1edbi \u1edf b\u00e3i c\u1ea1n Scarorough, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t t\u1ea1i c\u00e1c v\u00f9ng bi\u1ec3n s\u00e2u m\u00e0 thi\u1ebft b\u1ecb n\u1ea1o v\u00e9t kh\u00f4ng ti\u1ebfp c\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1y bi\u1ec3n.<\/p>\n<p>AMTI cho bi\u1ebft hi\u1ec7n ch\u01b0a ph\u00e1t hi\u1ec7n b\u1eb1ng ch\u1ee9ng \u0111\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc cho th\u1ea5y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c ngh\u00eau c\u1ee7a \u0111\u1ed9i t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Tr\u01b0\u1eddng Sa c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam. Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c chuy\u00ean gia AMTI ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t \u201ct\u00e0u m\u1eb9\u201d c\u00f9ng nhi\u1ec1u t\u00e0u nh\u1ecf hi\u1ec7n di\u1ec7n \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n g\u1ea7n \u0110\u00e1 An Nh\u01a1n (t\u00ean ti\u1ebfng Anh l\u00e0 Lankiam Cay). T\u00e0u m\u1eb9 c\u1ee7a ng\u01b0 d\u00e2n Trung Qu\u1ed1c c\u00f3 chi\u1ec1u d\u00e0i g\u1ea7n 20 m, nh\u1ecf h\u01a1n c\u00e1c t\u00e0u xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea1i \u0110\u00e1 B\u00f4ng Bay g\u1ea7n 10 m. C\u00e1c t\u00e0u nh\u1ecf \u1edf hai tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00f3 k\u00edch th\u01b0\u1edbc t\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u01a1ng. C\u00e1c chuy\u00ean gia c\u0169ng ch\u01b0a ph\u00e1t hi\u1ec7n nh\u1eefng d\u1ea5u s\u1eb9o \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng tr\u00ean \u0111\u00e1y bi\u1ec3n \u1edf khu v\u1ef1c \u0110\u00e1 An Nh\u01a1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 cho th\u1ea5y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng khai th\u00e1c ngh\u00eau g\u00e2y h\u1ea1i cho m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng v\u1eabn ch\u01b0a di\u1ec5n ra sau khi \u0111\u1ed9i t\u00e0u Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ebfn khu v\u1ef1c.<\/p>\n<p><strong>Kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00f4i ph\u1ee5c c\u1ee7a h\u1ec7 sinh th\u00e1i v\u00e0 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng:<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4: Theo \u0111\u00e1nh gi\u00e1 c\u1ee7a gi\u1edbi khoa h\u1ecdc th\u00ec c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4 t\u1ea1i khu v\u1ef1c Tr\u01b0\u1eddng Sa t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i nh\u1ecf so v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 san h\u00f4 l\u1edbn kh\u00e1c tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t; song r\u1ea5t \u00edt kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea1n san h\u00f4 \u1edf khu v\u1ef1c Tr\u01b0\u1eddng Sa. San h\u00f4 \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh c\u1ea3 tr\u0103m tri\u1ec7u n\u0103m v\u00e0 s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u1ee7a san h\u00f4 r\u1ea5t ch\u1eadm n\u00ean kh\u00f3 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i \u0111\u01b0\u1ee3c trong th\u1eddi gian ng\u1eafn, m\u00e0 c\u00f3 khi c\u1ea7n \u0111\u1ebfn h\u00e0ng ngh\u00ecn n\u0103m m\u1edbi kh\u00f4i ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u1ea7n n\u00e0o.<\/p>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi ngu\u1ed3n c\u00e1 v\u00e0 sinh v\u1eadt bi\u1ec3n kh\u00e1c: Theo nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc British Columbia (Canada) v\u00e0o n\u0103m 2015 cho th\u1ea5y hi\u1ec7n nay kho\u1ea3ng 20% s\u1ed1 \u0111\u00e0n c\u00e1 trong Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng \u0111ang ph\u1ee5c h\u1ed3i, 50% s\u1ed1 \u0111\u00e0n c\u00e1 \u0111ang b\u1ecb khai th\u00e1c \u1edf m\u1ee9c \u0111e d\u1ecda suy tho\u00e1i v\u00e0 30% s\u1ed1 \u0111\u00e0n c\u00e1 \u0111\u00e3 b\u1ecb khai th\u00e1c v\u00e0 suy tho\u00e1i t\u1edbi m\u1ee9c g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i. Ngu\u1ed3n h\u1ea3i s\u1ea3n kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed3i ho\u1eb7c ph\u1ee5c h\u1ed3i ch\u1eadm ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 do ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng c\u1ea3i t\u1ea1o phi ph\u00e1p, ph\u00e1 h\u1ee7y m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c khi\u1ebfn c\u00e1c lo\u1ea1i sinh v\u1eadt m\u1ea5t m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng, \u0111\u1ebb tr\u1ee9ng v\u00e0 nu\u00f4i con non. Ngo\u00e0i ra vi\u1ec7c Ch\u00ednh ph\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng ki\u1ec3m so\u00e1t, qu\u1ea3n l\u00fd ng\u01b0 d\u00e2n, \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n khai th\u00e1c qu\u00e1 m\u1ee9c, khai th\u00e1c b\u1ea5t h\u1ee3p ph\u00e1p v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p \u0111\u00e1nh b\u1eaft mang t\u00ednh ch\u1ea5t h\u1ee7y di\u1ec7t (ng\u01b0 d\u00e2n \u0111\u00e3 d\u00f9ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n \u0111\u00e1nh b\u1eaft c\u00f3 t\u00ednh h\u1ee7y di\u1ec7t nh\u01b0 l\u01b0\u1edbi m\u1eaft nh\u1ecf, gi\u00e3 c\u00e0o, \u0111i\u1ec7n, \u0111\u00e8n c\u00f4ng su\u1ea5t cao, thu\u1ed1c n\u1ed5, ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c xyanua&#8230; ) khi\u1ebfn ngu\u1ed3n c\u00e1 v\u00e0 c\u00e1c sinh v\u1eadt kh\u00e1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 nh\u1eefng sinh v\u1eadt c\u00f3 gi\u00e1 tr\u1ecb kinh t\u1ebf cao (r\u00f9a bi\u1ec3n, trai bi\u1ec3n\u2026) kh\u00f4ng c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ee5c h\u1ed9i.<\/p>\n<p><strong>L\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i v\u00e0 ngu\u1ed3n l\u1ee3i th\u1ee7y s\u1ea3n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng?<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u1ea7u ti\u00ean, Trung Qu\u1ed1c c\u1ea7n ph\u1ea3i ch\u1ea5m d\u1ee9t ngay c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng phi ph\u00e1p \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, bao g\u1ed3m vi\u1ec7c \u0111\u01b0a binh l\u00ednh ra tri\u1ec3n khai tr\u00ean c\u00e1c th\u1ef1c th\u1ec3 nh\u00e2n t\u1ea1o \u1edf Tr\u01b0\u1eddng Sa v\u00e0 n\u1ea1o v\u00e9t, c\u1ea3i t\u1ea1o c\u00e1c \u0111\u1ea3o \u0111\u00e1 \u0111ang chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng. B\u1eafc Kinh c\u0169ng c\u1ea7n tri\u1ec3n khai c\u00e1c bi\u1ec7n ph\u00e1p h\u1eefu hi\u1ec7u \u0111\u1ec3 qu\u1ea3n l\u00fd, ng\u0103n ch\u1eb7n ng\u01b0 d\u00e2n c\u1ee7a h\u1ecd \u0111\u00e1nh b\u1eaft t\u1eadn di\u1ec7t c\u00e1c lo\u00e0i h\u1ea3i s\u1ea3n \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u1eadn di\u1ec7t \u0111\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1eaft ngh\u00eau kh\u1ed5ng l\u1ed3. Ngo\u00e0i ra, Trung Qu\u1ed1c ph\u1ea3i c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 ngh\u0129a v\u1ee5 trong vi\u1ec7c kh\u00f4i ph\u1ee5c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng, kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u1ec3 t\u00ecnh tr\u1ea1ng m\u00ecnh Trung Qu\u1ed1c ph\u00e1 h\u1ee7y h\u1ec7 sinh th\u00e1i m\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c ph\u1ea3i g\u00e1nh ch\u1ecbu h\u1eadu qu\u1ea3.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 hai, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc trong khu v\u1ef1c c\u1ea7n tri\u1ec3n khai ngay k\u1ebf ho\u1ea1ch qu\u1ea3n l\u00fd ngh\u1ec1 c\u00e1 v\u00e0 b\u1ea3o t\u1ed3n m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1edf v\u00f9ng bi\u1ec3n tranh ch\u1ea5p \u0111\u1ec3 c\u1ee9u v\u00e3n t\u00e0i nguy\u00ean s\u1eafp c\u1ea1n ki\u1ec7t; tr\u00e1nh c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng ph\u00e1 h\u1ee7y m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n n\u00e0o nh\u01b0 n\u1ea1o v\u00e9t, c\u1ea3i t\u1ea1o \u0111\u1ea3o, hay x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e1c c\u01a1 s\u1edf tr\u00ean c\u00e1c r\u1ea1n san h\u00f4 ch\u01b0a c\u00f3 n\u01b0\u1edbc n\u00e0o ki\u1ec3m so\u00e1t.<\/p>\n<p>Th\u1ee9 ba, ASEAN v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u1ea7n th\u00fac \u0111\u1ea9y s\u1edbm th\u00f4ng qua B\u1ed9 Quy t\u1eafc \u1ee9ng x\u1eed \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng (COC) v\u1edbi nh\u1eefng quy \u0111\u1ecbnh mang t\u00ednh r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u00e0 c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i \u1edf Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng.<\/p>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, UNCLOS \u0111\u00e3 c\u00f3 c\u00e1c \u0111i\u1ec1u kho\u1ea3n quy \u0111\u1ecbnh r\u1ea5t r\u00f5, r\u1ea5t c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1ec1 vi\u1ec7c b\u1ea3o v\u1ec7 m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng sinh th\u00e1i, c\u00e1c n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh vi\u00ean, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Trung Qu\u1ed1c c\u0169ng \u0111\u00e3 k\u00fd k\u1ebft v\u00e0 tham gia UNCLOS c\u1ea7n tu\u00e2n th\u1ee7 nghi\u00eam.<\/p>\n<p>BDN\n<p>Aufrufe: 166<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ng\u00e0y 20\/5, T\u1ed5 ch\u1ee9c S\u00e1ng ki\u1ebfn Minh b\u1ea1ch H\u00e0ng h\u1ea3i ch\u00e2u \u00c1 (AMTI), thu\u1ed9c Trung t\u00e2m Chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c v\u00e0 Nghi\u00ean c\u1ee9u Qu\u1ed1c t\u1ebf (CSIS) cho bi\u1ebft c\u00e1c \u0111\u1ed9i t\u00e0u \u0111\u00e1nh b\u1eaft ngh\u00eau kh\u00e9t ti\u1ebfng ph\u00e1 ho\u1ea1i m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c l\u1ea1i gia t\u0103ng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng t\u1ea1i Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng. T\u00e0u Trung Qu\u1ed1c t\u00e1i xu\u1ea5t sau &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[97,1,37,38],"tags":[103],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476"}],"collection":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4476"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4478,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4476\/revisions\/4478"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4476"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4476"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/east-sea.de\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4476"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}